Bizi Takip Edin

Diplomasi

ABD, Endonezya üzerinden sınırsız uçuş izni almak üzere

Yayınlanma

Gizli bir ABD savunma belgesi, Amerikan askeri uçaklarının Endonezya hava sahasından genel uçuş izni almasını öngören bir plan ortaya koyuyor.

Bu durum, ABD’nin Hint-Pasifik bölgesindeki operasyonel erişimini genişletme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

The Sunday Guardian’ın haberine göre Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto ile Donald Trump’ın şubat ayında Washington’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından bu meselenin gündeme geldiği anlaşılıyor.

Prabowo, Barış Zirvesine katılmak üzere 18-20 Şubat 2026 tarihleri arasında Washington D.C.’yi ziyaret etmişti.

Gizli bir ABD belgesinde yer alan ayrıntılara göre, bu ziyaret sırasında Trump ile yaptığı ikili görüşmede, ABD uçaklarının Endonezya hava sahasından genel uçuş izni almasına izin veren bir öneriyi onayladı.

Bu taahhüdü hayata geçirmek için ABD Savunma Bakanlığı, 26 Şubat’ta Endonezya Savunma Bakanlığına “ABD Uçuşlarının Hayata Geçirilmesi” başlıklı bir belge gönderdi. 

Belge, Endonezya’nın acil durum operasyonları, kriz müdahale görevleri ve karşılıklı olarak kararlaştırılan askeri tatbikatlar için ABD askeri uçaklarının hava sahasından geçişine izin vereceği resmi bir mutabakat öneriyor.

Metinde, bu düzenlemenin amacının “Endonezya Hükümeti’nin, acil durum operasyonları, kriz müdahalesi ve karşılıklı olarak kararlaştırılan tatbikat faaliyetleri kapsamında ABD uçaklarının Endonezya hava sahasından geçişine genel izin vermesi” olduğu belirtilmektedir.

Ayrıca metinde, “ABD uçakları, bildirimde bulunulduktan sonra ABD tarafından devre dışı bırakıldığına dair bir sonraki bildirim gelene kadar doğrudan geçiş yapabilir,” ifadesiyle, mekanizma devreye girdiğinde fiilen kesintisiz erişime izin verileceği açıkça belirtilmektedir.

Teklif, vaka bazlı izin yerine bildirim temelli bir sistem kurarak, ABD ordusunun hareket kabiliyetine ilişkin prosedürel kısıtlamaları önemli ölçüde azaltıyor.

Ayrıca, paralel diplomatik ve askeri iletişim kanallarının yanı sıra, ABD Pasifik Hava Kuvvetleri ile Endonezya hava operasyon merkezleri arasında doğrudan bir acil hat da dahil olmak üzere koordinasyon mekanizmalarını ana hatlarıyla belirtiyor.

Belgeye göre Endonezya, anlaşmanın metni konusunda ABD ile şimdiden mutabakata vardı.

Endonezya Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin’in 15 Nisan’da Washington’u ziyaret etmesi planlanıyor. Burada ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile anlaşmayı imzalayarak mekanizmayı resmileştirmesi bekleniyor.

Bu gelişme, ABD’nin Güneydoğu Asya’da güvenilir transit koridorları güvence altına alma yönündeki açık askeri niyetini işaret ediyor.

Pasifik ve Hint Okyanusları arasındaki kritik deniz ve hava yollarını kapsayan Endonezya’nın coğrafi konumu, hava sahasını hızlı konuşlandırma ve güç projeksiyonu açısından stratejik olarak hayati hale getiriyor.

Hint-Pasifik bölgesinde ABD’nin Avustralya, Filipinler ve Japonya gibi kilit müttefikleriyle halihazırda üs erişimi ve üst uçuş anlaşmaları var.

Endonezya’nın bu ağa eklenmesi, bölge genelinde operasyonel sürekliliği önemli ölçüde artıracak.

Önerilen anlaşmanın daha geniş jeopolitik etkileri olması muhtemel. Endonezya hava sahası üzerinden sürekli erişim imkânı sağlayarak, Güneydoğu Asya’daki askeri hareketlilik dengesini değiştirecek ve özellikle Hint-Pasifik’teki büyük güçler arasında devam eden rekabet ortamında stratejik gerilimin artmasına katkıda bulunabilir.

Ne Washington ne de Cakarta, belgeyle ilgili kamuoyuna herhangi bir doğrulama yaptı.

Fakat metinde özetlenen olayların sırası, üst düzey siyasi onay, hükümetler arası konsensüs ve yakın zamanda imzalanacak olması da dahil olmak üzere, anlaşmanın son aşamaya yaklaştığını gösteriyor.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English