Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol piyasasının 2026’nın son çeyreğinde yeniden arz fazlasına geçeceğini ve 2027’de bu fazlanın büyüyeceğini öngörüyor. Ekimde günlük 105,4 milyon varile çıkan arzın, yıl genelinde günlük 102,3 milyon varile gerilemesi beklenen talebi aştığı kaydedildi.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) kasım ayı raporuna göre küresel petrol piyasası, 2026’nın dördüncü çeyreği sonunda yeniden arz fazlası verecek.

Basra Körfezi ülkelerinden yapılan sevkiyatlar talepten daha hızlı toparlanıyor.

İran’daki savaşın başlamasından bu yana ilk kez ekim ayında arz, tüketimin üzerine çıktı.

Ajans, 2027’de arz fazlasının daha da büyüyeceğini öngörüyor.

Küresel arz artarken talep geriliyor

Ekim ayında küresel petrol arzı eylüle kıyasla günlük 2,3 milyon varil artarak 105,4 milyon varile ulaştı.

Arzda ağustostan bu yana kaydedilen toplam artış ise günlük 5,3 milyon varil oldu.

Buna rağmen IEA, 2026 yılı genelinde küresel petrol talebinin 2025’e göre günlük 2,7 milyon varil azalarak 102,3 milyon varile gerilemesini bekliyor.

Basra Körfezi ülkelerinden petrol ürünleri ile sıvılaştırılmış hidrokarbon gazları (LPG) sevkiyatındaki aksaklıklar ve yüksek akaryakıt fiyatları tüketimi baskılıyor.

Ajansın tahminine göre 2027’de talep günlük 2 milyon varil yükselirken, arz günlük 6,6 milyon varil artışla 108,1 milyon varile çıkacak.

Tüketimdeki artışın yaklaşık yüzde 80’ini sıvılaştırılmış hidrokarbon gazları, etan ve nafta gibi petrokimya hammaddeleri karşılayacak.

Yüksek fiyatlar, elektrikli araçların yaygınlaşması ve araçların yakıt verimliliğinin artması nedeniyle otomobil yakıtı talebindeki toparlanma sınırlı kalacak.

Denizdeki stoklar artarken fiyatlar geriledi

IEA’nın takip ettiği küresel petrol stokları hazirandan bu yana ilk kez ekimde 52 milyon varil yükseldi.

Tankerlerdeki petrol miktarı 86 milyon varil artarken, kara depolarındaki stoklar düşüşünü sürdürerek en az 2016’dan bu yana en düşük seviyesinde kaldı.

Sevkiyatlardaki toparlanmayla birlikte Kuzey Denizi petrolü North Sea Dated’in varil fiyatı, ekim başındaki 136 dolarlık zirveden raporun hazırlandığı tarihte yüzde 32 düşüşle 93 dolara indi.

Diğer taraftan IEA, gemilere yönelik süren saldırıların taşımacılık güvenliğini tehdit ettiği ve sevkiyatların toparlanmasını sekteye uğratabileceği uyarısında bulundu.

Axios’un Ukraynalı bir askeri kaynağa dayandırdığı habere göre, Starlink’in askeri versiyonu Starshield’de üç gündür yaşanan kısıtlamalar nedeniyle cephedeki görevlerin tamamı başarısız oluyor. Saatte 160 kilometrenin üzerinde uçan insansız hava araçlarının bağlantısı kesiliyor.

Ukrayna’nın, Starlink uydu internet sisteminin askeri versiyonu Starshield’in çalışmasında üst üste üçüncü gündür kısıtlamalarla karşılaştığı bildirildi.

Axios’un Ukraynalı bir askeri kaynağa dayandırdığı haberine göre, kısıtlamalar cephedeki görevleri tamamen aksatıyor.

Durumu aktaran kaynak, “İlk gün yüzde 10, ikinci gün yüzde 50 kısıtlama vardı, bugün ise kısıtlamalar nedeniyle görevlerin yüzde 100’ü başarısız oluyor” dedi.

Ukrayna’nın Washington Geçici Maslahatgüzarı Denis Sennik de insansız hava araçlarının (İHA) saatte 160 kilometrenin üzerinde bir hızla uçtuğunda bağlantısının kesildiğini anlattı.

Sennik, “Şu anda SpaceX veya Pentagon’dan bir açıklamamız yok” diye konuştu.

SpaceX kısıtlama iddialarını reddetti

Starlink ve askeri versiyonunun sahibi olan SpaceX ise kısıtlama getirildiği yönündeki haberleri yalanladı.

Şirketin temsilcisi, “Bu doğru değil. Hiçbir değişiklik olmadı” ifadesini kullandı.

Uydu internetinin yavaşladığını ilk olarak bir gün önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy duyurmuştu.

Zelenskiy, kısıtlamaların tüm cephe hattı boyunca ve Rusya ordusunun kontrolündeki topraklarda uygulandığını belirterek, kısıtlamaların ordunun Rus jet İHA’larını önleme kapasitesini etkilediğini vurgulamıştı.

Ukrayna lideri bu açıklamayı, ABD Başkanı’nın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’in Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı görüşme öncesinde yaptı.

Ukraynalı Fire Point, Starshield kısıtlamalarını aşacak yöntem buldu

Ekim ayında da benzer hız kısıtlamaları yaşanmıştı

Ukrayna ordusu, ekim ortasında da Starlink’in askeri versiyonunun çalışmasında ilk kez sorunlar yaşadığını bildirmiş, uydu internetinin saatte 130 ila 160 kilometre hızdaki İHA’larda devre dışı kaldığını aktarmıştı.

O dönemde de Ukrayna İHA’larının kullanımı kısıtlanmış ve bir dizi operasyon aksamıştı.

Zelenskiy, o süreçte askerlerin yaklaşık 2 bin önleme İHA’sını fırlatamadığını kaydetmişti.

The Economist ise uydu internetini yavaşlatma talimatını SpaceX’in başındaki isim Elon Musk’ın, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar nedeniyle verdiğini yazmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, kendisinin veya Musk’ın Ukrayna’nın Starlink’e erişimini kısıtladığını yalanlamıştı.

Musk daha sonra Kiev’i hizmeti saldırı amaçlı kullanmakla suçlamış ancak Starshield’in ABD hükümetinin kontrolünde olduğunu vurgulamıştı.

Trump, 22 Ekim’de SpaceX’in Kiev’in Starlink’e tam erişimini yeniden sağladığını bildirmişti.

O dönem Rus petrol rafinerilerine saldırı düzenlemeyen Ukrayna, ekim sonunda düzenli saldırılara geri dönerek son iki haftada en az 9 tesisi vurdu.

ABD’de Demokratlar Ukrayna’daki Starshield kesintisi için delil topluyor

Türk Donanmasına ait bir fırkateyn, Akdeniz’den geçecek elektrik kablo bağlantısı için araştırma yapan Fransız bayraklı “Abeille Marengo” gemisine telsiz yoluyla uyarıda bulundu.

Kathimerini’de yer alan habere göre TCG Gökova, “onay” gerekliliğine ilişkin Türkiye’nin Navtex bildirimini yineleyen bir mesaj iletti.

Mesajda, Türk makamları tarafından verilen herhangi bir lisansa atıfta bulunulmadı.

Haber göre Yunan Donanması’na ait Limnos fırkateyni hemen yanıt verdi.

Yunanistan’a göre Abeille Marengo, Yunan makamları tarafından verilen izin kapsamında ve Yunan Navtex bildirisine uygun olarak faaliyetlerine normal şekilde devam ediyor.

Kathimerini’nin daha önceki iddiasına göre, uluslararası sularda yürütülen Yunanistan-Kıbrıs Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) elektrik hattı araştırmaları, projenin güzergâhının büyük bir kısmıyla örtüşüyor.

Bu da, araştırma gemisinin, sınırları belirlenmiş Yunan münhasır ekonomik bölgesi (MEB) içindeki planlanan güzergâh boyunca tüm yolculuğu boyunca izleneceği anlamına geliyor.

Öngörülen ana senaryo, yakındaki bir Türk gemisinden Abeille Marengo’nun köprüsüne bir telsiz çağrısı yapılmasıydı.

Hoparlör anonsu şeklinde iletilen bu mesajda, Türk gemisi araştırma gemisini görünüşte hoş karşılarken, faaliyetlerinin “Türk kıta sahanlığı” içinde gerçekleştiğini iddia edecekti.

Türk-Libya mutabakatında ve Türk kıta sahanlığının iddia edilen “dış sınırlarını” belirleyen Birleşmiş Milletler’e gönderilen mektupta da yansıtıldığı üzere, Ankara’nın yorumuna göre geminin rotasının büyük bir kısmı Türk yargı yetkisi sınırları içinde yer alıyor.

Geçmişte de başka operasyonlar sırasında benzer olaylar yaşanmıştı. Ortadoğu’yu Avrupa’ya bağlamayı amaçlayan bir fiber optik kablo projesi olan Doğu-Akdeniz Koridoru (EMC) araştırmaları sırasında da aynı yaklaşım sergilenmişti.

Temel fark, EMC durumunda Türkiye’den de izin istenmiş olmasıyken, GSI projesi için Ankara’ya sadece bir diplomatik nota yoluyla bildirimde bulunulmuş olması.

Atina, Yunan deniz varlığının Türk varlığına denk olacağına karar vermiş durumda. Diğer bir deyişle, bölgeye bir Türk Donanması fırkateyni veya sahil güvenlik gemisi konuşlandırılırsa, Yunanistan da buna denk kapasitede bir birim gönderecek.

Öte yandan başka bir Kathimerini haberinde, Türkiye ile gerginliklerin, Ankara’nın bölgeye ilişkin iddialarını tekrarlayan bir telsiz yayınıyla sınırlı kalması nedeniyle, Fransız bayraklı gemi Kasos adasının güneyinde herhangi bir engelle karşılaşmadan araştırma çalışmalarına başladı.

Habere göre Türk tarafından gelen radyo iletişimi, “hafif bir taciz” olarak değerlendirildi ve beklenen bir durumdu. Türk kuvvetleri, gemiden kimliğini ve amacını belirtmesini talep eden tekrarlı uyarılar, yani “hailing” olarak bilinen uygulamaya kadar işleri tırmandırmadı.

Atina’daki Yunan yetkililer, araştırmaların önümüzdeki günlerde sorunsuz bir şekilde devam edeceğini öngörürken, 2024 yılına kadar uzanan projenin önceki aşamalarının ani aksaklıklar olasılığını gündeme getirmiş olması nedeniyle temkinli davranmaya devam ettiler.