Diplomasi
ABD ile Azerbaycan arasında stratejik ortaklık şartnamesi imzalandı

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Bakü’de savunma, enerji ve teknoloji alanlarını kapsayan Stratejik Ortaklık Şartnamesi’ni imzaladı. Belge, Zengezor Koridoru projesi ve Orta Koridor gibi ulaştırma hatlarının geliştirilmesini ve savunma sanayii ticaretini öngörüyor. Anlaşma, Vance’in Erivan’da imzaladığı nükleer işbirliği mutabakatının hemen ardından hayata geçirildi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Stratejik Ortaklık Şartnamesi’ne imza attı.
ABD’nin Bakü Büyükelçiliği, söz konusu belgenin iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da güçlenmesine katkı sağlayacağını bildirdi.
Büyükelçilikten yapılan açıklamada, “Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kafkasya bölgesinin sahip olduğu büyük potansiyelin hayata geçirilmesi doğrultusunda Azerbaycan ile yakın işbirliğini sürdürme kararlılığındadır” ifadesine yer verildi.
İmzalanan şartname, iki ülke arasındaki işbirliğinin temel ilkelerini ve öncelikli alanlarını belirliyor.
İlişkilerin uzun vadeli kurumsal bir düzeye geçişini tescil eden belge; egemenliğin ve toprak bütünlüğünün karşılıklı olarak tanınması, ulaştırma hatlarının geliştirilmesi ve stratejik sektörlerde ortaklık kurulması gibi kritik maddeleri kapsıyor.
Bölgesel bağlantılar ve altyapı projeleri ön plana çıkıyor
Stratejik ortaklığın en önemli sütunlarından birini bölgesel bağlantı yolları ve altyapı projeleri oluşturuyor. Bu kapsamda, Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru (Orta Koridor) ve TRIPP (Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası) projesinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.
Orta Koridor projesi Çin, Kazakistan, Hazar Denizi, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden geçerek Türkiye ve Avrupa ülkelerine ulaşan uluslararası bir rotayı tanımlarken; TRIPP projesi ise Azerbaycan ile Nahçıvan arasında Ermenistan toprakları üzerinden kurulacak ulaştırma koridorunu desteklemeyi amaçlıyor.
Şartnamede ayrıca uluslararası lojistiğin güçlendirilmesi, ticaretin ve sınır geçişlerinin kolaylaştırılması gibi teknik işbirliği maddeleri yer alıyor.
Ekonomi, yatırım ve teknoloji alanında geniş kapsamlı işbirliği
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi amacıyla kamu ve özel sektör sermayesinin çekilmesi ve ikili ticaretin genişletilmesi hedefleniyor.
Teknoloji alanında ise yapay zeka, dijital teknolojiler, veri işleme merkezleri ve uzay sanayisi konularında işbirliği yapılması öngörülüyor.
Anlaşma çerçevesinde ortak araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi, inovasyon platformlarının kurulması ve girişim sermayesinin desteklenmesi planlanıyor.
Ayrıca, nitelikli iş gücü yetiştirilmesi amacıyla teknik destek ve deneyim paylaşımı süreçleri başlatılacak.
Enerji güvenliği ve savunma sanayisinde yeni dönem
Şebekeler arası bağlantıların geliştirilmesi ve arz güzergahlarının çeşitlendirilmesi yoluyla Azerbaycan’ın enerji güvenliği alanındaki ortaklık rolü pekiştiriliyor.
Maden kaynaklarının dünya pazarlarına transit geçişinin desteklenmesi de stratejik öncelikler arasında yer alıyor.
Savunma ve güvenlik başlığı altında ise savunma sanayisi ürünlerinin satışı da dahil olmak üzere askeri alanda ortak çalışmalar yürütülmesi kararlaştırıldı.
Terörle mücadele ve kritik altyapıların siber güvenliğinin güçlendirilmesi konularında eş güdüm sağlanacak.
Ayrıca, insani mayın temizleme faaliyetleri ve bu alandaki teknoloji transferi konusunda işbirliği yapılacak.
Vance’in bölge ziyareti stratejik nüfuz arayışını yansıtıyor
ABD Başkan Yardımcısı Vance, Bakü’deki temaslarından bir gün önce Erivan’ı ziyaret ederek ABD ile Ermenistan arasında sivil nükleer enerji alanında işbirliği anlaşması imzalamıştı.
Bu belge kapsamında ABD, Ermenistan’ın Rusya’ya olan enerji bağımlılığını azaltmak amacıyla nükleer enerji sektörüne 9 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planlıyor.
Bloomberg tarafından yapılan değerlendirmede, Washington’un bu adımlarının, bölgesel ittifakların dönüştüğü bir süreçte Güney Kafkasya’daki nüfuzunu güçlendirme çabalarının bir parçası olduğu belirtildi.
Söz konusu gelişmelerin, ABD Başkanı Donald Trump’ın ara buluculuğuyla Ermenistan ve Azerbaycan arasında sağlanan barış anlaşmasının ardından gelmesi dikkat çekiyor.
İmzalanan şartname doğrultusunda çalışma gruplarının oluşturulması ve somut projeler için yol haritalarının devreye alınması bekleniyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












