ABD ile Azerbaycan arasında stratejik ortaklık şartnamesi imzalandı

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Bakü’de savunma, enerji ve teknoloji alanlarını kapsayan Stratejik Ortaklık Şartnamesi’ni imzaladı. Belge, Zengezor Koridoru projesi ve Orta Koridor gibi ulaştırma hatlarının geliştirilmesini ve savunma sanayii ticaretini öngörüyor. Anlaşma, Vance’in Erivan’da imzaladığı nükleer işbirliği mutabakatının hemen ardından hayata geçirildi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Stratejik Ortaklık Şartnamesi’ne imza attı.

ABD’nin Bakü Büyükelçiliği, söz konusu belgenin iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da güçlenmesine katkı sağlayacağını bildirdi.

Büyükelçilikten yapılan açıklamada, “Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kafkasya bölgesinin sahip olduğu büyük potansiyelin hayata geçirilmesi doğrultusunda Azerbaycan ile yakın işbirliğini sürdürme kararlılığındadır” ifadesine yer verildi.

İmzalanan şartname, iki ülke arasındaki işbirliğinin temel ilkelerini ve öncelikli alanlarını belirliyor.

İlişkilerin uzun vadeli kurumsal bir düzeye geçişini tescil eden belge; egemenliğin ve toprak bütünlüğünün karşılıklı olarak tanınması, ulaştırma hatlarının geliştirilmesi ve stratejik sektörlerde ortaklık kurulması gibi kritik maddeleri kapsıyor.

Bölgesel bağlantılar ve altyapı projeleri ön plana çıkıyor

Stratejik ortaklığın en önemli sütunlarından birini bölgesel bağlantı yolları ve altyapı projeleri oluşturuyor. Bu kapsamda, Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru (Orta Koridor) ve TRIPP (Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası) projesinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.

Orta Koridor projesi Çin, Kazakistan, Hazar Denizi, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden geçerek Türkiye ve Avrupa ülkelerine ulaşan uluslararası bir rotayı tanımlarken; TRIPP projesi ise Azerbaycan ile Nahçıvan arasında Ermenistan toprakları üzerinden kurulacak ulaştırma koridorunu desteklemeyi amaçlıyor.

Şartnamede ayrıca uluslararası lojistiğin güçlendirilmesi, ticaretin ve sınır geçişlerinin kolaylaştırılması gibi teknik işbirliği maddeleri yer alıyor.

Ekonomi, yatırım ve teknoloji alanında geniş kapsamlı işbirliği

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi amacıyla kamu ve özel sektör sermayesinin çekilmesi ve ikili ticaretin genişletilmesi hedefleniyor.

Teknoloji alanında ise yapay zeka, dijital teknolojiler, veri işleme merkezleri ve uzay sanayisi konularında işbirliği yapılması öngörülüyor.

Anlaşma çerçevesinde ortak araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi, inovasyon platformlarının kurulması ve girişim sermayesinin desteklenmesi planlanıyor.

Ayrıca, nitelikli iş gücü yetiştirilmesi amacıyla teknik destek ve deneyim paylaşımı süreçleri başlatılacak.

Enerji güvenliği ve savunma sanayisinde yeni dönem

Şebekeler arası bağlantıların geliştirilmesi ve arz güzergahlarının çeşitlendirilmesi yoluyla Azerbaycan’ın enerji güvenliği alanındaki ortaklık rolü pekiştiriliyor.

Maden kaynaklarının dünya pazarlarına transit geçişinin desteklenmesi de stratejik öncelikler arasında yer alıyor.

Savunma ve güvenlik başlığı altında ise savunma sanayisi ürünlerinin satışı da dahil olmak üzere askeri alanda ortak çalışmalar yürütülmesi kararlaştırıldı.

Terörle mücadele ve kritik altyapıların siber güvenliğinin güçlendirilmesi konularında eş güdüm sağlanacak.

Ayrıca, insani mayın temizleme faaliyetleri ve bu alandaki teknoloji transferi konusunda işbirliği yapılacak.

Vance’in bölge ziyareti stratejik nüfuz arayışını yansıtıyor

ABD Başkan Yardımcısı Vance, Bakü’deki temaslarından bir gün önce Erivan’ı ziyaret ederek ABD ile Ermenistan arasında sivil nükleer enerji alanında işbirliği anlaşması imzalamıştı.

Bu belge kapsamında ABD, Ermenistan’ın Rusya’ya olan enerji bağımlılığını azaltmak amacıyla nükleer enerji sektörüne 9 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planlıyor.

Bloomberg tarafından yapılan değerlendirmede, Washington’un bu adımlarının, bölgesel ittifakların dönüştüğü bir süreçte Güney Kafkasya’daki nüfuzunu güçlendirme çabalarının bir parçası olduğu belirtildi.

Söz konusu gelişmelerin, ABD Başkanı Donald Trump’ın ara buluculuğuyla Ermenistan ve Azerbaycan arasında sağlanan barış anlaşmasının ardından gelmesi dikkat çekiyor.

İmzalanan şartname doğrultusunda çalışma gruplarının oluşturulması ve somut projeler için yol haritalarının devreye alınması bekleniyor.