Bizi Takip Edin

Diplomasi

ABD, İran limanlarını abluka altına alacağını açıkladı

Yayınlanma

ABD, görüşmelerin anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından İran limanlarını abluka altına alacağını duyurdu.

ABD ordusu, hafta sonu yapılan görüşmelerin İran’la savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varamamasının ardından, pazartesi günü İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik bir abluka başlatacağını açıkladı; bu gelişme, zaten kırılgan olan iki haftalık ateşkesi tehlikeye atıyor.

Cumartesi gününden başlayıp pazar sabahının ilk saatlerine kadar süren İslamabad görüşmeleri, ABD ile İran arasında on yıldan uzun bir süredir yapılan ilk doğrudan temas ve İran’ın 1979 İslam Devrimi’nden bu yana gerçekleşen en üst düzey görüşmeler oldu. Müzakereler, salı günü başlayan ateşkesten günler sonra yapıldı. Söz konusu ateşkes, altı haftalık çatışmayı sona erdirmeyi amaçlıyordu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), pazartesi günü Doğu Saati ile saat 10.00’da (GMT 14.00) başlayacak ablukanın, “Arap Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki tüm İran limanları da dâhil olmak üzere, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya bu bölgelerden çıkan, tüm uluslara ait gemilere karşı tarafsız biçimde uygulanacağını” bildirdi.

ABD ordusu, İran dışındaki limanlara gidip gelen ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin engellenmeyeceğini açıkladı. Ayrıca, abluka başlamadan önce ticari denizcilere resmi bir bildirim yoluyla ek bilgi verileceğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin uluslararası sularda İran’a geçiş ücreti ödeyen her gemiyi de durduracağını söyledi.

“Yasadışı bir geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş hakkına sahip olmayacak,” diye yazan Trump, sosyal medyada şu ifadeyi de kullandı: “Bize ya da barışçıl gemilere ateş açan herhangi bir İranlı CEHENNEME KADAR HAVAYA UÇURULACAK!”

Trump ayrıca, ABD Donanması’nın küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20’si açısından boğaz niteliğinde bir geçit olan Hürmüz Boğazı’na İranlıların döşediği mayınları imha etmeye başlayacağını söyledi.

Sevkiyat verileri, cumartesi günü petrol yüklü üç süper tankerin boğazdan geçtiğini gösterse de, tankerler pazartesi günü ABD ablukası öncesinde suyolundan uzak durdu.

Gösterge ham petrol fiyatları, pazartesi sabahı Asya işlemlerinde yüzde 7’den fazla yükselerek varil başına 100 doların üzerine çıktı; abluka açıklamasının ardından dolar değer kazanırken, ABD hisse senedi vadeli işlemleri geriledi.

İRAN: ‘HİÇBİR DERS ALINMADI’

Trump’ın pazar günkü ilk açıklamalarının ardından, İran Devrim Muhafızları, boğaza yaklaşan askeri gemilerin ateşkes ihlali sayılacağını ve sert ve kararlı biçimde karşılık göreceğini belirterek tehlikeli bir tırmanma riskinin altını çizdi.

Bir ABD’li yetkili, İran’ın Washington’ın tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sona erdirilmesi, tüm büyük zenginleştirme tesislerinin sökülmesi ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun devredilmesi yönündeki çağrısını reddettiğini söyledi.

Aynı yetkili, İran’ın ayrıca Hamas, Hizbullah ve Husilere verdiği desteği sonlandırması ve Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması yönündeki ABD taleplerini de kabul etmediğini ekledi.

İran medyası, bazı başlıklarda mutabakat sağlandığını, ancak boğaz ve İran’ın nükleer programının temel anlaşmazlık konuları olduğunu bildirdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın “İslamabad Mutabakat Muhtırası”na yalnızca birkaç adım kala “maksimalizm, sürekli değişen hedefler ve abluka” ile karşılaştığını söyledi.

“Hiçbir ders alınmadı. İyi niyet iyi niyet doğurur. Düşmanlık ise düşmanlık doğurur” dedi.

Ateşkes yürürlükte kalsa bile, birçok analist Körfez üzerinden enerji akışının normale dönmesinin zaman alacağını öngörüyor; bu da dünya ekonomisi açısından daha yüksek yakıt fiyatları ve daha güçlü enflasyon anlamına gelecek.

Trump, Fox News’ün “Sunday Briefing” programında, petrol ve benzin fiyatlarının kasımdaki ara seçimlere kadar yüksek kalabileceğini söyledi; bu, savaşın olası siyasi sonuçlarına ilişkin nadir bir kabul olarak değerlendirildi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medyada Washington çevresindeki benzin fiyatlarını gösteren bir harita paylaşarak şu yorumu yaptı: “Şu anki pompa fiyatlarının tadını çıkarın. Sözde ‘abluka’ ile birlikte yakında 4–5 dolarlık benzini özlemle anacaksınız.”

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English