Diplomasi
İngiltere, Hürmüz ablukasına katılmayacak

İngiltere, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı Hürmüz Boğazı’na yönelik önerdiği ablukaya katılmayacak.
İngiliz hükümeti pazar günü yaptığı açıklamada, Trump’ın küresel enerji tedarikleri için hayati önem taşıyan bu stratejik su yoluna yönelik tam bir deniz ablukası başlatılacağını duyurmasının ardından, seyrüsefer özgürlüğü ve boğazın açılması çağrısını sürdürdüğünü belirtti.
Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Derhal yürürlüğe girecek şekilde, dünyanın en iyisi olan ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’na girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemileri ABLUKA altına alma sürecini başlatacak. Bize veya barışçıl gemilere ateş açan herhangi bir İranlı, CEHENNEME GİDECEK,” diye yazmıştı.
Bloomberg’e göre, hükümetin tutumuna aşina olan ve önerilen ABD operasyonu hakkında serbestçe konuşabilmek için isimsiz kalmak koşuluyla konuşan kişiler, İngiltere’nin bu ablukaya katılmayacağını söyledi.
Fox News’te boğazı abluka altına alma planını tartışan Trump, “İngiltere ve birkaç başka ülkenin mayın tarama gemileri gönderdiğini” anladığını söyledi.
İngiltere, boğazı yeniden açmak için diğer müttefiklerle birlikte uygulanabilir bir plan ortaya çıkarsa, boğaza otonom mayın avcı insansız hava araçları konuşlandırmayı tartıştı.
Başbakan Keir Starmer daha önce bu sistemlerin “bölgede” olduğunu söylemişti. Fakat bu, Trump’ın Hürmüz’ü abluka altına alma tehdidinden ayrı bir öneri.
The Telegraph’ın edindiği bilgiye göre, Trump’ın ABD Donanması’na diğer ülkelerin yardım edeceğini açıklamasının ardından İngiltere, petrol tankerlerine yönelik ablukayı uygulamak için savaş gemisi göndermeyecek.
Bunun yerine Birleşik Krallık, savaşın başlamasından bu yana İran tarafından kontrol altına alınan su yolunu temizlemek üzere mayın tarama gemileri görevlendirecek.
Pazar gecesi Downing Street, Starmer ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında yapılan telefon görüşmesinin ardından, Birleşik Krallık’ın “deniz seyrüsefer özgürlüğünü korumak amacıyla geniş bir koalisyon oluşturmak üzere Fransa ve diğer ortaklarla acilen işbirliği içinde olduğunu” açıkladı.
İngiltere’nin bölgede, İran tarafından boğaza döşenen deniz mayınlarının temizlenmesine yardımcı olmak üzere kullanılabilecek mayın avlama sistemleri bulunuyor; fakat bu operasyonun, çatışmalar sona erdikten sonra gerçekleştirilmesi muhtemel.
İngiltere ve diğer ülkelerden oluşan bir koalisyonun temsilcileri, önümüzdeki günlerde su yolunu açma planını görüşmek üzere başka bir toplantıya katılacak.
Bununla birlikte, bu görüşmelere katılan ülkelerin çoğu, kalıcı bir barış anlaşması sağlanana kadar deniz kuvvetlerini görevlendirmek istemiyor.
Çoğu, boğazı askeri yollarla açmayı uygulanabilir bir seçenek olarak görmüyor.
Trump, Fox röportajında Starmer’a yönelik eleştirilerini yineledi ve onu, adı Adolf Hitler’e taviz vermekle özdeşleşen İngiliz lidei Neville Chamberlain ile bir kez daha karşılaştırdı.
Trump ayrıca, savaş bittikten sonra askeri teçhizat göndermeyi teklif ettiği için başbakanı eleştirdi.
Başkan, “Ekipmana savaş başlamadan önce veya savaş sırasında ihtiyacınız var,” diyerek Starmer’ın tutumunu “Neville Chamberlain tarzı bir açıklama” olarak nitelendirdi.
Starmer’ın, ABD güçlerinin İran’a yönelik ilk saldırıları için İngiliz askeri üslerini kullanmasına izin vermeyi reddetmesi üzerine iki lider arasındaki ilişkiler gerginleşmiş ve Trump, Starmer’a bir dizi hakaret yağdırmıştı.
O zamandan beri Birleşik Krallık, İran füze rampalarını hedef alan ve “savunma” operasyonu olarak adlandırılan eylemlere katılan Amerikan güçlerinin üslerini kullanmasına izin verdi.
Yine de Starmer, bu çatışmanın “kendi savaşları olmadığını” vurguladı.
Starmer, geçen hafta ITV’ye verdiği röportajda, İran medeniyetini yok etmekle tehdit eden Trump’ın söylemlerini eleştirerek, “Birleşik Krallık olarak ilkelerimiz ve değerlerimiz olduğunu açıkça belirtiyorum. Yaptığımız her şeyde bunlara göre hareket edeceğiz,” demişti.
Starmer, İngiltere’nin savaştaki rolünü genişletmediği için Trump’ın kendisine yönelttiği tekrarlanan eleştirilere atıfta bulunarak şöyle devam etmişti:
“Bu yüzden dedim ki, ve tabii ki bu son birkaç haftada bir miktar eleştiri ve baskıya neden oldu, bu savaşa sürüklenmeyeceğiz.”
Öte yandan muhalefetin Starmer’a yönelik tepkileri de devam ediyor. Eski Muhafazakâr Başbakan Boris Johnson, Orta Doğu’daki çatışmanın İngiltere’yi ilgilendirmediğini ısrarla savunan Starmer’ı “acınası” olarak nitelendirdi ve Birleşik Krallık’ın, Ukrayna’ya daha fazla Amerikan desteği sağlanması karşılığında ABD’ye destek vermesi gerektiğini öne sürdü.
Johnson, “Bence Donald Trump’ın NATO konusunda çok, çok haklı bir noktaya değindi ve biz de yardım etmek için orada olmalıyız. Sadece ‘bu bizim savaşımız değil’ demek kesinlikle acınası bir durum. Bunun acınası olmasının ana nedeni, İranlıların Batının bölünmüş olduğunu görebiliyor olması ve bu da Vladimir Putin ve Ukrayna’daki herkes için büyük bir nimet,” diye konuştu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










