Bizi Takip Edin

Diplomasi

New York Times: Otonom silah yarışında Çin ve Rusya lider konumda

Yayınlanma

ABD savunma ve istihbarat birimleri, Rusya ve Çin’in insansız hava aracı (İHA) geliştirme programlarının Amerikan teknolojisini geride bıraktığı değerlendirmesinde bulundu. The New York Times’ın savunma kaynaklarına dayandırdığı habere göre Washington, küresel otonom silah yarışında mevzi kazanmak amacıyla savunma bütçesinden 13 milyar dolardan fazla kaynak ayırarak yerli üretim süreçlerini hızlandırma kararı aldı.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Savaş Bakanlığı (Pentagon), Rusya ve Çin’in insansız hava araçları ile otonom sistemler alanındaki geliştirme faaliyetlerinin, ABD’nin mevcut teknik çalışmalarının önüne geçtiği tespitinde bulundu.

The New York Times (NYT) gazetesinin savunma ve istihbarat birimlerinden üç ayrı kaynağa dayandırdığı haberine göre, Washington yönetimi bu teknolojik farkı kapatmak için savunma sanayisi stratejilerini yeniden yapılandırıyor.

Pentagon’un Çin’in kapasitesine dair nihai değerlendirmelerini, Eylül 2025’te Çin’de düzenlenen askeri geçit törenini analiz ederek oluşturduğu kaydedildi.

Söz konusu analizlerin ardından ABD makamları, yerli savunma şirketlerine üretim süreçlerini hızlandırmaları yönünde çağrıda bulundu.

Bu kapsamda teknoloji girişimi Anduril, yapay zeka destekli ve otonom olarak yönetilen İHA’ların üretimine, öngörülen takvimden üç ay önce, Şubat 2026’da başladı.

NYT, bu araçların Çin’deki geçit töreninde sergilenen benzer otonom sistemlere karşılık olarak üretildiğine dikkat çekti.

Otonom sistemler için 13 milyar dolarlık bütçe talebi

Küresel çapta derinleşen otonom silahlanma yarışı, Pentagon’un mali planlamalarına da yansıdı. ABD yönetimi, otonom sistemlerin geliştirilmesi ve savunma ağlarına entegre edilmesi amacıyla federal bütçeden 13 milyar doların üzerinde ek kaynak talep etti.

Gazete, bu hamleyi yapay zeka destekli savunma sistemleri ve otonom silahlar alanında tırmanan küresel rekabetin bir parçası olarak tanımladı.

Haberde, bu teknolojik mücadelenin merkezinde ABD ve Çin yer alsa da yarışın diğer aktörlerle genişlediği vurgulandı.

Rusya, Ukrayna, Hindistan, İsrail ve İran’ın askeri yapay zeka projelerine yoğun yatırım yaptığı; Fransa, Almanya ve Polonya’nın ise mevcut mühimmat kapasitelerini artırdığı ifade edildi. Yazarlar, mevcut tabloda hangi ülkenin mutlak lider olduğunu belirlemenin güç olduğunu kaydetti.

Nükleer çağın başlangıcıyla yapılan benzerlik

Haberde, devletlerin “drone’a karşı drone” ve “algoritmaya karşı algoritma” senaryolarına hazırlık amacıyla mümkün olan en gelişmiş teknolojik cephaneliği biriktirmeye çalıştığı belirtildi.

Gazete, bu süreci 1940’lardaki nükleer çağın başlangıcına benzetti. Ancak analizde, atom bombasının yol açacağı sonuçlar net olarak bilinirken, yapay zekanın askeri kapasitesinin dünya tarafından henüz tam olarak idrak edilmeye başlandığına işaret edildi.

Rusya tarafında ise yapay zeka sistemlerinin savunma doktrinine entegrasyonu en üst düzeyde ele alınıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Nisan’da hükümete ve bölgesel yönetimlere, yapay zekanın ülke genelinde uygulanmasına yönelik bir ulusal plan oluşturulması talimatını verdi.

Putin, yapay zekanın savunma da dahil olmak üzere Rusya’nın tüm yaşam biçimini dönüştürdüğünü belirterek, ulusal güvenlik ve savunma için yerli çözümler geliştirilmesinin zorunluluk olduğunu vurguladı.

Rusya Federasyonu, İHA sistemlerindeki kurumsal yapılanmasını 2025 yılının sonbaharında “insansız sistemler birlikleri” kurarak yeni bir aşamaya taşımıştı.

Putin’in bu birliklerin “mümkün olan en hızlı ve kaliteli şekilde konuşlandırılması” yönündeki çağrısının ardından, Rus ordusunun 2024 yılı içinde çeşitli tiplerde toplam 1,5 milyondan fazla İHA’yı envanterine kattığı bildirildi.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English