ABD, İran savaşı nedeniyle Avrupa’ya silah sevkiyatını erteliyor

ABD yönetimi, İran ile devam eden savaşın askeri stokları eritmesi üzerine Avrupalı ortaklarına silah sevkiyatlarında gecikme yaşanacağını bildirdi. Washington’ın önceliği Ortadoğu cephesine vermesi, Baltık ve İskandinav ülkeleri dahil olmak üzere Avrupa savunma sözleşmelerini ve Ukrayna’ya yönelik kritik hava savunma yardımlarını belirsizliğe itti.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İran ile devam eden savaşın Amerikan cephaneliğini tüketmesi üzerine, daha önce imzalanan sözleşmeler kapsamındaki silah sevkiyatlarının erteleneceği konusunda Avrupalı ortaklarını bilgilendirdi.

Konuya aşina kaynakların Reuters haber ajansına aktardığı bilgilere göre söz konusu gecikmeler, Baltık ve İskandinav ülkelerini de kapsayan geniş bir coğrafyayı etkiliyor. Teslimat takvimi sarkan askeri teçhizat arasında hem saldırı hem de savunma amaçlı silah sistemlerinin bulunduğu kaydedildi.

Zamanında teslim edilemeyeceği belirtilen silahların bir kısmı, yabancı devletlerin ABD hükümetinin onayı ve lojistik desteğiyle Amerikan silahlarını satın almasına imkan tanıyan Yabancı Askeri Satışlar (FMS) programı üzerinden tedarik edilmişti.

Avrupa savunma tedarikinde alternatif arayışına giriyor

Donald Trump’ın başkanlığı döneminde Beyaz Saray, NATO bünyesindeki Avrupalı müttefiklerini, FMS programı da dahil olmak üzere daha fazla Amerikan askeri teçhizatı satın almaya aktif olarak teşvik etmişti.

Ancak bu kanalla yapılan sevkiyatlarda sıklıkla gecikmeler yaşanması, Avrupa’da hoşnutsuzluğu artırırken, kıta ülkelerini kendi üretimleri olan silahlara yönelme seçeneklerini değerlendirmeye itiyor.

Reuters’a konuşan Avrupalı yetkililer, ABD tarafında yaşanan bu aksamaların kendilerini zor durumda bıraktığını vurguladı. ABD’li yetkililer ise askeri kapasitenin Ortadoğu’daki savaş için gerekli olduğunu ifade ederek, Avrupa’yı Hürmüz Boğazı’ndaki blokajın kaldırılmasına yardımcı olma konusunda isteksiz davranmakla suçladı.

Ukrayna’ya giden hava savunma sistemleri Ortadoğu’ya kaydırılıyor

Washington Post gazetesinin ulaştığı bilgilere göre Pentagon, İran ile süregelen çatışmalar sebebiyle, aslen Ukrayna için planlanan silahların Orta Doğu’ya kaydırılması seçeneğini değerlendiriyor.

Bu kapsamda yönü değiştirilmesi planlanan teçhizat arasında özellikle uçaksavar füze sistemlerinin bulunduğu bildirildi.

Avrupalı bir yetkili, bu durumun Ukrayna’ya bir veya iki ay içinde yapılması planlanan yakın vadeli teslimatları doğrudan etkileyeceği uyarısında bulundu.

Gazeteye konuşan bir başka kaynak ise Amerikalıların mühimmat stoklarını çok hızlı tükettiğine dikkat çekerek, silah yardımının sürdürülebilirliği konusunda soru işaretlerinin oluştuğunu kaydetti.

ABD’nin Ukrayna’ya yönelik silah sevkiyatları, Temmuz 2025’ten bu yana yürürlükte olan Öncelikli Ukrayna İhtiyaç Listesi (PURL) programı üzerinden yürütülüyor.

Kiev yönetimi, bu mekanizma aracılığıyla Patriot hava savunma sistemleri için gereken füzelerin yaklaşık yüzde 75’ini ve ülkenin diğer savunma sistemlerinde kullanılan mühimmatın neredeyse tamamını karşılıyor.

Mevcut veriler, söz konusu program kapsamında silah alımı için şimdiye kadar yaklaşık 4 milyar dolar tahsis edildiğini gösteriyor.