Diplomasi
ABD, Rusya dostu Güney Afrika ile diplomasi telaşında

Foreign Policy’nin (FP) haberine göre, üst düzey ABD’li ve Güney Afrikalı yetkililer ve milletvekilleri, Ukrayna’daki savaşın ardından Güney Afrika’nın Rusya’ya verdiği destekle bozulan bağları onarmak için bir perde arkası diplomasi telaşına girdiler.
Moskova ile uzun süredir güçlü ilişkilere sahip Güney Afrika, Rusya’nın Ukrayna müdahalesi sonrasında bağlarını yeniden gözden geçirmesi için Batı’dan artan baskıyla karşı karşıya kaldı.
Konuya aşina dört mevcut ve eski yetkilinin yanı sıra kongre yardımcılarının FP’ye aktardığına göre, üst düzey bir Biden yönetimi yetkilisi ve ek olarak etkili bir ABD milletvekili, “bağları düzeltmenin yollarını bulmak ve Güney Afrika’ya Moskova ile ilişkisini yeniden gözden geçirmesi için baskı yapmak için” önümüzdeki haftalarda Güney Afrika’ya gitmeyi planlıyor.
Yetkililer ve yardımcıları, Dışişleri Bakanlığı’nın üst düzey yetkililerinden biri olan ve Dışişleri Bakanlığı’nın siyasi işlerden sorumlu müsteşarı Victoria Nuland’ın önümüzdeki haftalarda Güney Afrika’ya gitmesi beklenirken, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin en üst düzey Demokrat üyesi ve Kongre’deki Kara Gruplar Grubu’nun etkili bir üyesi olan Demokrat Temsilci Gregory Meeks’in de önümüzdeki ay Güney Afrika’ya ziyaret için planlar yaptığını söyledi. Ne Meeks’in ofisi ne de Dışişleri Bakanlığı, seyahat planlarını onaylayan veya reddeden yorum talebine yanıt vermedi.
Afrikalı liderlerin ‘barış’ gündemi
Uzmanlara göre, planlanan seyahat, küresel güneyde “rekabet halindeki amaçlarına destek toplamak için” Rusya ile Batı arasında “büyüyen diplomatik savaşlara” dikkat çekiyor. Washington ve müttefikleri, Rusya’yı dünya sahnesinde tamamen tecrit etmek için baskı yaparken, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov başta olmak üzere üst düzey Rus diplomatlar, Batı’nın tecrit kampanyasına Afrika, Latin Amerika ve Asya’da kendi mekik diplomasisi ile karşı koymaya çalışıyor.
Rusya, bu ayın sonlarında St. Petersburg’da Afrikalı liderlerle iki günlük büyük bir diplomatik zirveye ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Hem Rusya hem de Ukrayna, temel gıda maddeleri, gübre, fosil yakıtlar ve diğer emtiaların başlıca küresel ihracatçıları olduğundan, Ukrayna’daki savaş Afrika genelinde savunmasız ekonomileri sarsan ekonomik şok dalgalarını ateşledi. Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa liderliğindeki Afrikalı liderlerden oluşan bir heyet, barış görüşmeleri için zemin hazırlama umuduyla geçen ay Ukrayna ve Rusya’yı ziyaret etti, ancak bu çabalar karşılık bulmadı.
St. Petersburg’daki zirvede Afrikalı liderlerin barış gündemini masaya getirmesi bekleniyor.
ABD’li yetkililer Rusya’ya destekten dolayı Güney Afrika’ya kızgın
Diğer yandan ABD’li yetkililerin Güney Afrika’nın Rusya’ya verdiği desteğe “giderek daha fazla kızdığı” kaydedildi. Mayıs ayında ABD’nin Güney Afrika büyükelçisi Reuben Brigety, Güney Afrika’yı yaptırım uygulanan bir Rus şirketine bağlı bir kargo gemisi aracılığıyla Rusya’ya gizlice silah kaçakçılığı yapmakla suçlamıştı.
Ayrıca geçen ay dört etkili milletvekilinden oluşan iki partili bir grubun, Dışişleri Bakanı Antony Blinken, ABD Ticaret Temsilcisi Katherine Tai ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan’a Biden yönetimini Güney Afrika’da büyük bir ABD ticaret zirvesi düzenleme planlarını iptal etmeye çağıran bir mektup gönderdiği kaydedildi.
FP’ye göre mektupta, “Güney Afrika’da 2023 [Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası] Forumuna ev sahipliği yapmanın, Güney Afrika’nın Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline verdiği zarar verici desteğin zımnen onaylanmasına ve ABD yaptırım yasasını olası bir şekilde ihlal etmesine hizmet edeceğinden ciddi şekilde endişe duyuyoruz” ifadeleri yer aldı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










