ABD Temsilciler Meclisi heyeti 6 yıl sonra ilk kez Çin’i ziyaret edecek

Çin, ABD Temsilciler Meclisi’nden iki partili bir grup milletvekilinin altı yıldan sonra ilk kez bu ayın sonunda ülkeyi ziyaret edeceğini doğruladı.

Çin’in ABD Büyükelçiliği sözcüsü Liu Pengyu salı günü geç saatlerde yaptığı açıklamada, “Çin, Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin kıdemli üyesi Adam Smith’in başkanlığındaki heyetin Çin’i ziyaret etmesini memnuniyetle karşılar” dedi.

“Ayrıca, Kongre üyeleri de dahil olmak üzere, her kesimden daha fazla Amerikalının Çin’i ziyaret etmesini ve ülke hakkında gerçek, çok boyutlu ve kapsamlı bir anlayış kazanmasını memnuniyetle karşılıyoruz” diye ekledi.

NBC News tarafından salı günü ilk kez bildirilen planlanan gezi, bu ayın sonlarında gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak, kesin zaman ve gündem henüz netleşmiş değil.

Heyet, Washington eyaletinden Demokrat Smith tarafından organize ediliyor. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi üyeleri geziye katılacak. Ancak komitenin başkanı, Alabama’dan Cumhuriyetçi kongre üyesi Mike Rogers’ın heyete katılmayacağı bildirildi.

Smith, NBC News’e, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşüp görüşmeyeceklerini “sorduklarını” ve “henüz bilmediklerini” söyledi.

Smith, “Evet, Çin giderek daha az iletişim kurduğumuz büyük bir yükselen güç ve bu durum beni derinden endişelendiriyor. Farklılıklarımızı çözmenin bir yolunu bulmalıyız ve birbirimizle konuşmadan bunu başaramayız” dedi.

Bu gezi, Mart 2019’da ABD-Çin Çalışma Grubu’ndan iki partili bir heyetin Hong Kong, Pekin ve Hangzhou’ya yaptığı ziyaretten bu yana ABD Temsilciler Meclisi milletvekillerinin ilk resmi ziyareti olacak.

Çinli düşünce kuruluşu Horizon Insights Centre’ın direktörü Zhu Junwei’ye göre, yaklaşan ziyaret iki ülke arasındaki ilişkileri “istikrara kavuşturmaya” yardımcı olabilir.

Yine de Zhu, bu gezinin ikili ilişkilerde bir “iyileşme”ye yol açmasının olası olmadığını söyledi.

South China Morning Post’a konuşan Zhu, iki ülkenin yasama organları arasındaki ilişkilerin şu anda çok sınırlı olduğunu belirtti.

“ABD Temsilciler Meclisi heyetinin ziyareti kesinlikle olumlu. ABD’li milletvekilleri Çin hakkında çok az şey biliyor. Sadece daha fazla ziyaret ve ilişki kurarak doğru bir anlayışa ulaşabilirler” diye ekledi.

“ABD’deki mevcut siyasi ortamı göz önüne alındığında, Adam Smith’in bir heyeti Çin’e götürmesi için büyük cesaret gerektirmiş olmalı” değerlendirmesini yaptı.

Ziyaretin duyurusu, Washington ve diğer Batı başkentlerinde Pekin ile artan rekabet konusunda endişelerin arttığı ve Tiananmen Meydanı’nda büyük bir askeri geçit töreninin yapılmasından bir hafta bile geçmeden geldi.

Ziyaret ayrıca, Xi ve ABD’li mevkidaşı Donald Trump arasında yüz yüze bir zirve ve Amerikan liderin Çin’e olası bir ziyareti konusunda artan beklentiler arasında gerçekleşecek.

Başkanların, ekim sonunda Güney Kore’de başlayacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) liderler toplantısı sırasında veya Trump’ın etkinlik öncesinde veya sonrasında Çin’e yapacağı ziyaret sırasında bir araya gelmesi bekleniyor. Bu, Trump’ın ocak ayında Beyaz Saray’a döndüğünden bu yana ikilinin ilk yüz yüze görüşmesi olacak.

Haziran ayında yapılan bir telefon görüşmesinde Xi, Trump’ı Çin’i ziyaret etmeye davet etti ve iki ülkenin çeşitli alanlarda işbirliğini güçlendirmesini istedi.

Ancak iki güç, gümrük vergisi savaşı, yarı iletkenler, TikTok, Güney Çin Denizi ve Tayvan gibi çok çeşitli konularda gerginlikler yaşamaya devam ediyor.

Çin’in baş ticaret müzakerecisi, iki hafta önce ABD’ye yaptığı üç günlük ziyareti tamamladı. Pekin ve Washington, 90 günlük ateşkesin sona ereceği kasım ayı civarında yapılacak dördüncü tur ticaret görüşmeleri için hazırlık yapıyor.

Geçen ayın sonunda, iki ABD senatörü – ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Roger Wicker ve Nebraska eyaletinden Cumhuriyetçi Deb Fischer – Tayvan’ı ziyaret ederek adanın lideri William Lai Ching-te ile görüştü.

Wicker, 30 Ağustos’ta Taipei ve Washington arasında silah üretiminde “ortak üretim ve ortak çabalar” beklediğini söyledi.

Bu ayın sonlarında yapılacak Temsilciler Meclisi heyetinin gezisinin programında ise Tayvan’ın yer almadığı bildirildi.

En son Ekim 2023’te, ABD Senatosu’ndan altı kişilik bir heyet Çin’e giderek Xi ile görüşmüştü. İki partiden oluşan grup, o dönem Senato çoğunluk lideri olan Chuck Schumer tarafından yönetilmişti.

Ayrıca Cumhuriyetçi Senatör Steve Daines mart ayında Pekin’i ziyaret ederek Çin Başbakanı Li Qiang ve Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile görüştü. Daines, Trump’ın ikinci başkanlık dönemine başlamasından bu yana Çin’i ziyaret eden ilk ABD’li milletvekili oldu.