ABD ve İran uzlaşısına 300 milyar dolarlık fon dahil edildi

ABD ve İran arasındaki çerçeve anlaşması, İran ekonomisine yatırımları teşvik etmek amacıyla 300 milyar dolar hacminde bir özel yatırım fonu kurulmasını öngörüyor. Tamamen özel sermayeyle oluşturulması planlanan fon, nihai anlaşmaya destek sağlayacak ekonomik mekanizma olarak değerlendiriliyor.

ABD ve İran arasındaki çerçeve anlaşması, İran ekonomisine yönelik yatırımları teşvik etmek amacıyla 300 milyar dolar hacminde bir özel yatırım fonunun kurulmasını öngörüyor.

Reuters ve Bloomberg’in görüşmeleri yakından takip eden bir kaynağa dayandırdığı bilgilere göre, söz konusu fon tamamen özel sermayeden oluşacak ve süreçte devlet fonu ya da hibeler kullanılmayacak.

Reuters’a konuşan kaynak, hedeflenen fon miktarının yarısından fazlasının şimdiden yatırımcı taahhütleriyle güvence altına alındığını belirtti.

Fonun, taraflar arasında nihai bir anlaşmaya varılmasını destekleyecek ekonomik bir mekanizma olarak tasarlandığı kaydedildi.

Fona ABD, Körfez ülkeleri, Asya, Güney Amerika ve Afrika’dan şirketlerin çekilmesi; yatırımların ise enerji, ulaşım, sanayi ve lojistik sektörlerine yönlendirilmesi planlanıyor.

Haber ajansları, fonun Washington ve Tahran arasında nihai anlaşma imzalanmadan önce kurulmayacağına dikkat çekti.

Fonun, tarafların nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel güvenlik konularında müzakereleri sürdüreceği 60 günlük çerçeve mutabakat zaptının bir parçası olması öngörülüyor.

Kaynaklar, üzerinde çalışılan fon yapısının, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın dondurulmuş dış varlıklarının serbest bırakılmasına ilişkin müzakerelerden ayrı tutulduğunu aktardı.

Tahran’ın daha önce yaşanan anlaşmazlıklardan kaynaklanan zararı değerlendirdiği ve tazminat talebini gündeme getirdiği belirtilirken, tarafların doğrudan ödeme modelinden vazgeçerek alternatif olarak bu yatırım mekanizmasını önerdikleri bildirildi.

Bloomberg’in ulaştığı ve üzerinde neredeyse mutabık kalınan mutabakat zaptı taslağına göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın bu fona ve gelecekte dondurulmuş varlıklarına erişim hakkını kabul etmesi bekleniyor.

Trump, daha önce yaptığı bir açıklamada, İran’a 300 milyon dolar tutarında ödeme yapılmasının planlandığına dair haberleri yalanlayarak bu iddiaları gerçeğe aykırı olarak nitelendirmişti.

Ancak ABD lideri, bu yorumuyla hangi yayınları kastettiğine açıklık getirmedi.

Daha önce İran’ın Mehr haber ajansı, ABD ile İran arasında olası bir anlaşma kapsamında, Washington ve müttefikleri tarafından finanse edilecek en az 300 milyar dolar değerinde bir yeniden inşa planının tartışıldığını duyurmuştu.

Bu bilgiye ilişkin Washington’dan resmi bir doğrulama gelmemişti.

Söz konusu girişim ABD Kongresi’nde ise eleştirilere yol açtı. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, olası programı ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’yı yeniden inşa etmek için 1947 yılında önerdiği Marshall Planı’na benzeterek, bu tür bir desteğin Tahran’daki mevcut rejime yardım etmek anlamına geleceğini savundu.