Ortadoğu
ABD ve İran uzlaşısına 300 milyar dolarlık fon dahil edildi

ABD ve İran arasındaki çerçeve anlaşması, İran ekonomisine yatırımları teşvik etmek amacıyla 300 milyar dolar hacminde bir özel yatırım fonu kurulmasını öngörüyor. Tamamen özel sermayeyle oluşturulması planlanan fon, nihai anlaşmaya destek sağlayacak ekonomik mekanizma olarak değerlendiriliyor.
ABD ve İran arasındaki çerçeve anlaşması, İran ekonomisine yönelik yatırımları teşvik etmek amacıyla 300 milyar dolar hacminde bir özel yatırım fonunun kurulmasını öngörüyor.
Reuters ve Bloomberg’in görüşmeleri yakından takip eden bir kaynağa dayandırdığı bilgilere göre, söz konusu fon tamamen özel sermayeden oluşacak ve süreçte devlet fonu ya da hibeler kullanılmayacak.
Reuters’a konuşan kaynak, hedeflenen fon miktarının yarısından fazlasının şimdiden yatırımcı taahhütleriyle güvence altına alındığını belirtti.
Fonun, taraflar arasında nihai bir anlaşmaya varılmasını destekleyecek ekonomik bir mekanizma olarak tasarlandığı kaydedildi.
Fona ABD, Körfez ülkeleri, Asya, Güney Amerika ve Afrika’dan şirketlerin çekilmesi; yatırımların ise enerji, ulaşım, sanayi ve lojistik sektörlerine yönlendirilmesi planlanıyor.
Haber ajansları, fonun Washington ve Tahran arasında nihai anlaşma imzalanmadan önce kurulmayacağına dikkat çekti.
Fonun, tarafların nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel güvenlik konularında müzakereleri sürdüreceği 60 günlük çerçeve mutabakat zaptının bir parçası olması öngörülüyor.
Kaynaklar, üzerinde çalışılan fon yapısının, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın dondurulmuş dış varlıklarının serbest bırakılmasına ilişkin müzakerelerden ayrı tutulduğunu aktardı.
Tahran’ın daha önce yaşanan anlaşmazlıklardan kaynaklanan zararı değerlendirdiği ve tazminat talebini gündeme getirdiği belirtilirken, tarafların doğrudan ödeme modelinden vazgeçerek alternatif olarak bu yatırım mekanizmasını önerdikleri bildirildi.
Bloomberg’in ulaştığı ve üzerinde neredeyse mutabık kalınan mutabakat zaptı taslağına göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın bu fona ve gelecekte dondurulmuş varlıklarına erişim hakkını kabul etmesi bekleniyor.
Trump, daha önce yaptığı bir açıklamada, İran’a 300 milyon dolar tutarında ödeme yapılmasının planlandığına dair haberleri yalanlayarak bu iddiaları gerçeğe aykırı olarak nitelendirmişti.
Ancak ABD lideri, bu yorumuyla hangi yayınları kastettiğine açıklık getirmedi.
Daha önce İran’ın Mehr haber ajansı, ABD ile İran arasında olası bir anlaşma kapsamında, Washington ve müttefikleri tarafından finanse edilecek en az 300 milyar dolar değerinde bir yeniden inşa planının tartışıldığını duyurmuştu.
Bu bilgiye ilişkin Washington’dan resmi bir doğrulama gelmemişti.
Söz konusu girişim ABD Kongresi’nde ise eleştirilere yol açtı. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, olası programı ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Avrupa’yı yeniden inşa etmek için 1947 yılında önerdiği Marshall Planı’na benzeterek, bu tür bir desteğin Tahran’daki mevcut rejime yardım etmek anlamına geleceğini savundu.
Ortadoğu
Suriyeli yetkililer: Türk heyeti İsrail saldırılarından saatler önce Suriye hava üssünü ziyaret etti
Ortadoğu
Filistin kökenli ABD’li, İsrailli yerleşimciler tarafından kuşatılan evine ABD bayrağı astı

Bir Filistinli-Amerikalı, Yahudi yerleşimciler tarafından kuşatılan evine ABD bayrağı astı.
Bu arada ABD, dünya çapında kınamaya yol açan bu kuşatmaya yönelik eleştirilerini yineledi.
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Nablus yakınlarındaki Kusra’da bulunan üç evden birinin sahibi olan Luay Ebu Ridi, yerleşimciler tarafından kuşatıldıktan ve bir haftadan fazla bir süredir gıda ve diğer ihtiyaç malzemelerinin girişinin engellenmesinden sonra, pazartesi günü ikinci vatanı Ohio’dan geri döndü.
Salı günü evinin önünde ABD bayrağını dalgalandıran Ebu Ridi, ABD Büyükelçiliği’nden bu konuyu gündemde tutmasını istediğini belirtti.
Ebu Ridi, evinin içinde AFP muhabirlerine yaptığı açıklamada, “Bu, ABD’deki tüm Amerikalılara, Batı Şeria’da neler olup bittiğini, yerleşimcilerin Batı Şeria’daki kendi evimi ele geçirmeye çalışarak bizi nasıl kuşattığını görmeleri için gönderdiğim bir mesaj,” dedi.
ABD’nin baskısı altında, İsrail ordusu geçen hafta yerleşimcileri uzaklaştırma emri verdiğini açıklamıştı.
Askerler yerleşimcilerin çadırını kaldırdı ve bir İsrailliyi gözaltına aldı; fakat yerleşimciler yaya olarak ya da araçlarla defalarca geri döndü.
Ebu Ridi, “Askerler evime serbestçe giriyorlar ama hiçbir şey yapmıyorlar. Hatta yerleşimcilerle el sıkışıyorlar. Sanki arkadaşlar gibiler,” dedi.
Batı Şeria’daki İsrailli yerleşimciler, son aylarda Filistinli sakinlere, genellikle mülklerini ele geçirmek amacıyla, giderek artan bir şekilde tacizde bulunuyor ve saldırıyor.
Binyamin Netanyahu’nun hükümeti, 27 Ekim’de yapılacak seçimler öncesinde Yahudi sağının desteklediği yerleşim yerlerinin oylarını almak istiyor.
Uzun süredir yerleşimcileri destekleyen evanjelik papaz ve ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Kusra kuşatmasıyla ilgili nadir görülen bir eleştiride bulunarak İsrail’den müdahale etmesini istedi.
Salı günü İsrail televizyonunda yayınlanan röportajlarda Huckabee, ABD’nin kendi vatandaşlarını korumaya kararlı olduğunu belirtti.
Huckabee, Kanal 13’e verdiği demeçte, “Terörist faaliyetlerde bulunan kişilere –bu terimi kullanacağım– ağır sonuçlar uygulanmasını istiyoruz,” dedi.
Büyükelçi olmadan önce “Filistinli” terimini reddetmiş olan Huckabee, “Bu, evlerinin sahibi olan ve korkusuzca ailelerini yetiştirme hakkına sahip Filistinli aileler için adil değil,” dedi.
Aşırılıkçı yerleşimcilerle ilgili olarak Huckabee, “Eğer bu küçük azınlık, davalarına bir iyilik yaptıklarını düşünüyorsa, korkunç bir hata yapıyorlar,” ifadelerini kullandı.
Uluslararası hukuka göre yasadışı sayılan yerleşim yerlerinde, üç milyon Filistinlinin arasında yaklaşık 500.000 İsrailli yaşıyor.
İsrail, 1967 Altı Gün Savaşı’ndan bu yana Batı Şeria’yı işgal altında tutuyor.
Ortadoğu
BAE, İran ile tüm ticareti durdurdu

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), salı günü Tahran’ın Körfez ülkesine doğru iki balistik füze fırlattığını açıklamasının ardından İran ile ticari ve iktisadi ilişkilerini askıya aldı.
BAE Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin İran’dan kendi topraklarına doğru fırlatılan iki balistik füzeyi tespit ettiğini belirtti.
Bu olay, mayıs ayından bu yana Tahran’ın Körfez ülkesine yönelik ilk doğrudan saldırısı olarak değerlendiriliyor.
Olay, BAE’de ikamet edenlere acil durum telefon uyarısı gönderilmesine neden oldu.
Savunma Bakanlığı, değerlendirmelerin füzelerin deniz trafiğini hedef aldığını gösterdiğini belirtirken, füzelerden birinin BAE karasuları dışındaki denize, diğerinin ise karasuları içine düştüğünü de ekledi.
BAE Dışişleri Bakanlığı daha sonra, “bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliği zedeleyen bölgesel gerginlikler ışığında, İran ile tüm ticaret, ticari ilişkiler ve finansal işlemlerin bir sonraki duyuruya kadar durdurulduğunu” açıkladı.
İran, füze saldırılarıyla herhangi bir ilgisi olduğunu reddetti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, bu iddianın “iyi komşuluk ilkesine aykırı olduğunu ve bölge ülkeleri arasında güveni güçlendirmeye yönelik devam eden çabaları baltaladığını” söyledi.
Füze saldırıları, BAE ve Tahran’ın iki ülke arasındaki gerginliği azaltmaya çalıştıkları bir dönemin ardından gerçekleşti.
Tahran’ın askeri misillemelerinin büyük kısmı, İran’ın ABD-İsrail saldırılarına zemin hazırladıkları iddiasıyla suçladığı komşu Körfez ülkelerini hedef aldı.
BAE, İran’ın ABD’nin Körfez müttefiklerine yönelik saldırılarının en ağır yükünü üstlendi ve yaklaşık 3.000 füze ve insansız hava aracı saldırısına maruz kaldı.
BAE, Körfez komşuları arasında Tahran’a karşı en şahin tutumu sergileyerek İran’a karşı onlarca saldırıyla karşılık verdi.
Fakat haziran ayında Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakat metninin ardından BAE ile İran arasındaki gerginlikler azaldı.
Anlaşmanın temmuz başında bozulmaya başlamasının ardından İran, saldırılarını çoğunlukla Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’e yöneltti.
Son aylarda BAE, İran ile diplomatik ve iktisadi kanalları yeniden faaliyete geçirirken, İsrail ve ABD ile askeri bağlarını da güçlendirdi.
Salı günü gerçekleşen füze saldırıları, BAE’ye geri dönen normalleşme havasını bozma tehdidi oluşturuyor.
Dubai’nin finans bölgesi yeniden bankacılarla dolmaya başlamışken, emirlik ile İran limanları arasında bazı ticari faaliyetler yeniden başlamıştı.
Ayrıca, BAE’ye yönelik bazı İran uçuşları da sessizce yeniden başlamıştı.
BAE yetkilileri ayrıca, savaş başladığında ülke dışında bulunan ve BAE’de ikamet izni bulunan yaklaşık 20.000 İranlının ülkeye dönüşüne izin vermeye başlamıştı.
BAE yetkilileri, ülkenin daha geniş çaplı bir bölgesel savaşa daha fazla sürüklenmekten kaçınmak istediğini defalarca vurguladı.
Ne var ki BAE ile İran arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik çabalar, son haftalarda artan bir baskı altındadır.
BAE, bu ay İran’ı Hürmüz Boğazı’nda Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi’ne ait gemilere saldırmakla suçladı.
Ortadoğu1 hafta önceMısır, üçlü pakta neden katılmadı?
Dünya Basını1 hafta önceThe Jerusalem Post: Suudi Arabistan-Türkiye-Pakistan savunma anlaşması İsrail’e tehdit
Görüş1 hafta önceTürkiye ve İsrail ilişkilerinin geleceği
Dünya Basını2 hafta önceYen müdahalesinin asıl mesajı: Doların rezerv para statüsü artık eskisi kadar güçlü değil
Rusya2 hafta önceRusya’nın buğday ihracatı temmuzda yüzde 17,7 geriledi
Dünya Basını2 hafta önceForeign Affairs: Amerika Ortadoğu’dan Vazgeçmeli
Rusya2 hafta önceRusya, yolları insansız hava aracı saldırılarına karşı koruyacak
Diplomasi1 hafta önceUkrayna, Türkiye’den 70 ATACMS ve diğer ABD menşeli silah satın aldı










