ABD’deki bazı büyük haber kanallarının Donald Trump’ın perşembe akşamı yaptığı konuşmayı televizyon ekranlarından yayınlamayacağı açıklandı. ABC News, NBC News ve CNN kanallarının sözcüleri tarafından doğrulanan karara göre, Trump’ın açıklamaları televizyon yerine dijital yayın platformları ile canlı güncelleme sayfalarından aktarıldı.

ABD’de yayın yapan bazı büyük haber kanalları, Donald Trump’ın perşembe akşamı gerçekleştirdiği konuşmayı ana televizyon kanallarından yayınlamama kararı aldı. Karar, ilgili yayın kuruluşlarının sözcüleri tarafından doğrulandı.

ABC News, NBC News ve CNN, Trump’ın açıklamalarını ana kanalları yerine kendilerine ait dijital yayın platformları veya editörlerin hazırladığı canlı güncelleme sayfaları üzerinden izleyicilere ulaştırdı.

Trump, eski Başkan Joe Biden karşısında kaybettiği 2020 başkanlık seçimlerinde yaygın usulsüzlük yapıldığına dair daha önce dile getirdiği ancak kanıt sunmadığı iddialarına değinmesi beklenen konuşma öncesinde, önemli açıklamalar yapacağını duyurmuştu.

CNN sözcüsü, kanalın Trump’ın açıklamalarını bir haber gelişmesi olarak izleyeceğini, yayına seçim, istihbarat ve Federal Soruşturma Bürosu (FBI) uzmanlarının analiz ve yorumlarının eşlik edeceğini bildirdi. Sözcü, konuşmanın canlı yayını ile uzman yorumlarının CNN internet sitesi ve CNN All Access adlı dijital yayın platformu üzerinden takip edilebileceğini kaydetti.

Beyaz Saray yetkilileri ile Cumhuriyetçi milletvekilleri, televizyon kanallarının bu kararına hızlı şekilde tepki gösterdi.

Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, Trump’ın konuşması öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Korkaklar. NBC ve ABC sizin gerçeği duymanızı istemiyor. Tek yapmak istedikleri gerçekleri sizden gizlemek” ifadelerini kullandı.

Cheung, paylaşımının devamında, “Saat 21.00’de Beyaz Saray hesaplarını takip edin, orada her zaman tüm kanallardan daha yüksek izlenme oranlarına ulaşıyoruz” diye yazdı.

Cumhuriyetçi Missouri Senatörü Eric Schmitt de kanalların kararını eleştirdi. Schmitt, sosyal medya paylaşımında, “Başkan Trump’ın bu akşam yapacağı konuşmada açıklanacak bazı gerçekler gerçekten sarsıcı. Eğer bu kanallar gerçekten kamu yararına hizmet etseydi konuşmayı yayınlarlardı ve ülkece hep birlikte harekete geçme kararı alırdık” değerlendirmesinde bulundu.

Donald Trump ise yaptığı konuşmada, söz konusu medya kuruluşlarını iddia edilen seçim sahtekarlığı planının bir parçası olmakla suçladı.

Trump konuşmasında, “Hangi sebeple olursa olsun bu sahtekarlığı sürdürmek istiyorlar. Bunu devam ettirmek istiyorlar. Radikal solu korumak istiyorlar” dedi.

Bu televizyon kanallarının suç ortağı olduğunu öne süren Trump, Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından düzenlenen yayın lisanslarının iptal edilmesi çağrısında bulundu.

Trump, lisans iptali talebine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Bunun gibi bir sahtekarlık, lisanslarının iptal edilmesi anlamına gelmeli. Bizim milyarlarca dolar değerindeki kamuya ait hava dalgalarımızı hiçbir ücret ödemeden, tamamen bedelsiz kullanıyorlar. Hiçbir şey ödemiyorlar. Bizim tek istediğimiz, seçimlerimizde dürüstlük ve habercilikte dürüstlüktür.”

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, California dahil dört eyaletteki seçmen listelerinde binlerce yabancı uyruklunun yer aldığının tespit edildiğini öne sürdü. Politico’nun incelediği basın açıklaması taslağına dayanan iddiada yabancı uyrukluların fiilen oy kullandığına dair bir kanıt sunulmadı.

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim güvenliğine odaklanacağı ulusa sesleniş konuşması öncesinde, California ve diğer üç eyaletteki seçmen listelerinde binlerce yabancı uyruklunun yer aldığını iddia etti.

Politico’nun incelediği bir basın açıklaması taslağına göre İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), yürüttüğü ön incelemede New Jersey, Nevada ve Pennsylvania’da on binlerce, California’da ise yaklaşık 200 bin yabancı uyruklu kişinin seçmen listelerinde yer aldığını öne sürdü.

Taslak metinde, bu kişilerin fiilen oy kullandığına dair herhangi bir kanıta yer verilmezken bakanlığın bu verilere nasıl ulaştığı da açıklanmadı.

Seçmen kayıtlarının bir kısmı kamuya açık olsa da Trump yönetimindeki Adalet Bakanlığı, bu tür verileri elde etmek için 24’ten fazla eyalete dava açtı. Şimdiye kadar bu davalarda karar veren 15 yargıcın tamamı, talepleri çok geniş kapsamlı ve net bir amaçtan yoksun bularak reddetti.

California Valisi Gavin Newsom’ın ofisi, konu hakkındaki sorulara yanıt olarak, Newsom’ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaya işaret etti. Newsom, Trump’ın seçimler hakkında defalarca asılsız iddialarda bulunduğunu vurguladı.

Newsom, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

“California yasaları nettir: Eyalet seçimlerinde ve federal seçimlerde oy kullanabilmek için ABD vatandaşı olmanız şarttır. Seçim usulsüzlüğü son derece nadir görülür ve neredeyse her zaman ABD vatandaşları tarafından gerçekleştirilir.”

Demokratlar ve eyalet seçim yetkilileri, Trump’ın bu konuşmayı 2020 seçimlerinin çalındığı yönündeki asılsız iddialarını yinelemek için kullanabileceği ihtimaline karşı hazırlık yapıyor.

Beyaz Saray’ın, ABD seçim altyapısındaki açıklıklar ve Çin’in 2020 seçimlerindeki nüfuz çabalarına ilişkin istihbarat bilgilerinin gizliliğini kaldırmayı değerlendirdiği de belirtiliyor.

Dört eyaletteki veriler tartışma yarattı

Basın açıklaması taslağında yer alan verilere göre, dört eyaletin kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde California’da 190 bin 832, New Jersey’de 35 bin 152, Nevada’da 15 bin 903 ve Pennsylvania’da 14 bin 576 yabancı uyruklu seçmen kaydı saptandı.

Ancak metinde, bu kişilerin oy kullandığına dair bir kanıt sunulmadığı gibi, önceki incelemelerden çok daha yüksek çıkan bu sayılara nasıl ulaşıldığı da belirtilmedi.

Bir federal yargıç, kısa süre önce federal hükümetin kurduğu vatandaşlık veri tabanının birçok vakada ABD vatandaşlarını hatalı şekilde oy hakkı olmayan kişiler olarak sınıflandırdığına hükmetti.

Taslak metinde, Bakan Mullin’ın bu dört eyalete göndermeyi planladığı mektuplara da değinildi. Mektuplarda, eyaletlerin en üst düzey seçim yetkililerinden iki hafta içinde yanıt vermeleri ve “serbest, adil ve doğru seçimlerin güvence altına alınması amacıyla DHS ile işbirliği yapma niyetlerini teyit etmeleri” talep ediliyor.

Nevada, New Jersey ve Pennsylvania eyaletlerinin en üst düzey seçim yetkilileri olan eyalet sekreterlerinin sözcüleri, konuya ilişkin açıklama taleplerine henüz yanıt vermedi.

California Eyalet Sekreterliği Sözcüsü Dedee Verdin ise ofisin, Adalet Bakanlığının eyalet genelindeki seçmen kayıtlarını talep etmesine karşı hukuki mücadele yürüttüğünü ve hiçbir veriyi teslim etmediğini bildirdi.

Eyaletin en büyük bölgesi olan Los Angeles County yetkilileri de eyalete herhangi bir veri aktarmadıklarını açıkladı.

Birçok seçim yasasının yazarı olan California Meclis Üyesi Demokrat Marc Berman, yaptığı açıklamada, İç Güvenlik Bakanlığının Trump’ın 2020 seçim yenilgisine ilişkin asılsız komplo teorilerine odaklanması gerektiğini belirtti.

Berman açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bakan Mullin Amerika’daki seçim usulsüzlüklerini araştırmak istiyorsa işe kendi patronundan başlamasını öneririm. Seçim görevlilerinden binlerce hayali oy üretmesini talep ederken yakalanan tek kişi, Georgia Eyalet Sekreteri’ne 2020 başkanlık seçimini çalabilmek için ’11 bin 780 oy bulmasını’ rica eden Başkan Donald J. Trump’tır.”

Yasalar ne söylüyor?

ABD’de yabancı uyrukluların seçimlerde oy kullanması yasalara aykırı olup bu tür vakalara son derece nadir rastlanıyor.

Eyalet seçmen listelerinde yabancı olduğundan şüphelenilen birçok kişinin daha sonra yapılan incelemelerde hatalı eşleşme kurbanı olduğu anlaşıldı.

DHS’nin ön bulguları ve eyaletlere yönelik adımları, Trump’ın seçimler üzerinde federal kontrolü artırma çabalarının yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor.

Trump, son haftalarda Kongre’deki Cumhuriyetçilere, seçmenlerin sandık başında fotoğraflı kimlik ve vatandaşlık belgesi sunmasını zorunlu kılan SAVE Yasası’nı geçirmeleri için baskı uyguluyor.

Senato’daki Cumhuriyetçiler ise posta yoluyla oy kullanmayı zorlaştıracak bu tasarının yasalaşması için yeterli oy desteğine sahip olmadığını belirtiyor.

Geçen hafta Trump, seçimlerin yönetimine ilişkin en iyi uygulamaları derleyen, oy makinelerinin güvenliğini onaylayan ve eyaletlere federal seçim güvenliği fonu dağıtan bağımsız federal kurum Seçim Yardım Komisyonunun tüm yönetim kadrosunu görevden aldı.

Trump’ın kendi istihbarat topluluğu tarafından hazırlanan ve gizliliği kaldırılan bir raporda, hiçbir yabancı gücün 2020 seçimlerinde oyları değiştirmediği veya değiştirmeye teşebbüs etmediği sonucuna varılmıştı.

Raporda ayrıca, Çin’in o yıl seçmen algısını etkilemeye yönelik girişimleri “değerlendirdiği ancak uygulamaya koymadığı” yüksek güven derecesiyle ifade edilmiş, buna karşın Pekin’in Trump karşıtı bir nüfuz kampanyası yürütüp yürütmediği konusunda kurum içinde bazı görüş ayrılıkları olduğu kaydedilmişti.

ABD yönetimi, yürütülen soruşturmada bu ülkenin haksız ticaret uygulamaları yürüttüğünün belirlenmesi üzerine Brezilya’dan ithal edilen bazı ürünlere yüzde 25 ek gümrük tarifesi uygulayacağını duyurdu. ABD Ticaret Temsilciliği, bir yıl süren inceleme sonucunda Brezilya’nın dijital ticaret politikaları, zayıf yolsuzlukla mücadele uygulamaları ve gümrük tarifelerinin Amerikan üreticilerine makul olmayan yükler getirdiğini açıkladı.

ABD yönetimi, Güney Amerika ülkesinin haksız ticaret uygulamaları yürüttüğünü tespit eden bir soruşturmanın ardından Brezilya’dan ithal edilen belirli mallara yüzde 25 oranında gümrük tarifesi uyguluyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’ın ofisi tarafından çarşamba günü yapılan açıklamada, Brezilya’nın uygulamalarına yönelik bir yıl süren incelemenin, ülkenin dijital ticaret politikaları, yetersiz yolsuzlukla mücadele denetimleri ve kendi uyguladığı gümrük tarifeleri gibi önlemlerinin Amerikan çiftçileri, işçileri, yenilikçileri ve ihracatçıları üzerinde “makul olmayan” yükler oluşturduğunu ortaya koyduğu belirtildi.

ABD, söz konusu ithalat vergilerini, federal hükümete yabancı ülkelerin haksız ticaret uygulamalarına karşı tarifelerle misilleme yapma yetkisi veren 1974 Ticaret Yasası‘nın 301. maddesi uyarınca yürürlüğe koyuyor.

Federal kayıt sisteminde yayımlanan ve tarifelerin çerçevesini çizen tebliğin bir kopyasına göre Greer; alüminyum hidroksit, sanat eserleri, belirli hayvan derileri ve bazı ilaç bileşenleri dahil olmak üzere bazı ürünleri bu vergilerden muaf tutuyor.

Ticaret Temsilciliği ofisi, yeni vergilerin Brezilya hükümetiyle “yoğun şekilde yürütülen müzakerelerin” ardından geldiğini kaydetti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise çarşamba gecesi yaptığı açıklamada, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ve ekibinin ABD yönetimiyle “iyi niyetle müzakere etmediğini” ifade etti.

Rubio, sosyal medya platformu X üzerinden Brezilya liderine yönelik yaptığı paylaşımda, “Onun ekonomi politikaları hem Amerikalılar hem de Brezilyalılar için kötü. Lula geçen yıl boyunca Brezilya halkının refahı için bir anlaşma yapmak yerine kendi egosunu ön planda tuttu ve bu tarifeler de bunun bedelidir” değerlendirmesini yaptı.

ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine göre, ABD’nin Brezilya ile ticaret hacmi 2025 yılında toplam 94,2 milyar doları aştı. 2008 yılından bu yana, ABD’nin Brezilya’ya yaptığı ihracat, bu Güney Amerika ülkesinden yapılan ithalatın değerinden daha yüksek bir maliyete sahip oldu.

Greer, ofisinin yayımladığı bildiride, yüzde 25’lik tarifelerin “Amerikalı işçilerin ve şirketlerin Brezilyalı rakipleriyle eşit şartlarda rekabet edebilmesini sağlamak” için gerekli olduğunu vurguladı.

Greer, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Siyasi söylemleri sansürlemeyi reddettikleri için ABD teknoloji şirketlerini cezalandırmak, yolsuzlukla mücadele uygulamalarında geri adım atmak veya Brezilyalı çiftçilerin Amerikalı çiftçilere karşı avantaj elde etmek için yasa dışı kesilen orman arazilerini kullanmalarına izin vermek olsun, Brezilya’nın haksız ticaret uygulamaları, ABD’li işçilerin ve üreticilerin 210 milyondan fazla tüketicisi olan bu önemli pazara erişmesini engelledi.”

ABD’li ticaret yetkilisi ayrıca, “Brezilya ile geçen yıl boyunca yapılan kapsamlı görüşmeler bu sorunları çözmedi, ancak bu soruşturmada tespit edilen problemlerde uzun süredir ihtiyaç duyulan değişiklikleri gerçekleştirmek üzere Brezilya ile müzakereleri sürdürmeye açığız” sözlerini ekledi.