Bizi Takip Edin

Amerika

ABD’de ulusal borç 40 trilyon dolara ulaştı, Kongre bölündü

Yayınlanma

ABD’de ulusal borcun 40 trilyon dolarlık tarihi eşiği aşması, Kongre’de bütçe disiplini ve harcama politikalarına ilişkin sert tartışmaları yeniden alevlendirdi. Cumhuriyetçiler harcama kesintilerini ve bütçe denkliğini savunurken, Demokratlar faturayı vergi indirimlerine ve askeri harcamalara kesti. Hazine Bakanı Scott Bessent ile Başkan Yardımcısı JD Vance ise borç yükünün ekonomik büyümeyle aşılacağını öne sürdü.

ABD’de federal borcun çarşamba günü resmi olarak 40 trilyon dolarlık kritik eşiği aşması, Kongre üyeleri arasında alarm zillerinin çalmasına neden oldu.

Yıllardır giderek büyüyen ve görmezden gelinmesi imkansız hale gelen borç yükü karşısında Kongre’nin somut adımlar atamaması, iki partinin temsilcileri tarafından da tepkiyle karşılandı.

Pandemi sürecinde hız kazanan ve Kongre’nin onayladığı dev harcama paketleri ile vergi düzenlemeleri nedeniyle yüksek kalmayı sürdüren borçlanma, tarafları sosyal medya üzerinden çözüm önerilerini tartışmaya yöneltti.

Yıllardır artan borçla mücadele etmeye çalışan iki partiden Cumhuriyetçiler temel etken olarak federal harcamaları ve sosyal yardım programlarını gösterirken; Demokratlar harcama reformlarının yanı sıra zengin Amerikalılar ile şirketlere yönelik vergilerin artırılması gerektiğini vurguluyor.

Ancak ülkeyi sürdürülebilir bir mali yola sokmak için gereken siyasi bedellerin büyüklüğü, kapsamlı bir uzlaşıya varılmasını engelliyor.

Mali muhafazakar kimlikleriyle tanınan isimlerden Cumhuriyetçi Florida Senatörü Rick Scott, X platformunda yaptığı paylaşımda durumun vahametine dikkat çekerek “Bu çok kötü. Kongre harcamaları kontrol altına almalı ve bütçeyi dengelemeli” dedi.

Cumhuriyetçi Kentucky Senatörü Rand Paul da federal bütçenin dengelenmemesinden politikacıları sorumlu tutarak “Washington harcamaları anında karşılamak yerine sürekli harcıyor. Siz ve aileniz bir bütçe yapıp ona göre yaşıyorsunuz, Washington da aynısını yapmalı” ifadelerini kullandı.

The Hill gazetesinin haberine göre Temsilciler Meclisi’ndeki aşırı sağcı Özgürlük Grubu (House Freedom Caucus) üyeleri de federal harcamalardaki israf, yolsuzluk ve suiistimale karşı derhal harekete geçilmesi çağrısında bulundu.

Grubun üyesi Güney Carolina Temsilcisi Ralph Norman, borcun her Amerikalıyı alarma geçirmesi gereken bir sınırı aştığını belirterek bunun Washington’ın pervasız ve kontrolsüz harcamalarının ülkenin geleceğini tehlikeye attığına dair bir uyarı işareti olduğunu kaydetti.

Norman, “Bu krizden sadece vergi koyarak veya borçlanarak çıkamayız. Kongre zor kararları alma, harcamaları dizginleme ve mali yapımızı düzene sokma cesaretini göstermeli” değerlendirmesinde bulundu.

Utah Senatörü Cumhuriyetçi John Curtis ise borç sorununu “ahlak dışı” olarak niteledi ve federal hükümette mali sorumluluk ile reform komisyonu kurulmasını öngören Mali Komisyon Yasası gibi düzenlemelerin “iyi bir başlangıç” olacağını belirtti.

Curtis, pervasız harcamaların faturasının çocuklara ve torunlara bırakılmasının haksızlık olduğunu, borç arttıkça ekonomik şoklar karşısında felaket riskinin de büyüdüğünü ifade etti.

Cumhuriyetçiler, borcun geleceğine dair endişeleri artırması beklenen 95 milyar dolarlık üçüncü bir bütçe uzlaştırma paketini gündemlerinde tutuyor.

Başkan Donald Trump ve parti liderlerinin geçirmeyi hedeflediği bu paket; savunma ve istihbarat için 73 milyar dolar, tarım yardımları için 12 milyar dolar ve Trump destekli oy kullanma kısıtlamalarını benimseyen eyaletleri teşvik etmek amacıyla 10 milyar dolarlık fon içeriyor.

Senato’da çerçevesi henüz kabul edilmeyen taslakta, maliyetleri dengeleyecek gelir kalemlerinin bulunmaması mali disiplin yanlılarının tepkisini çekiyor.

Demokratlar ise geçen yıl Cumhuriyetçilerin Kongre’den geçirdiği “Tek Büyük Güzel Yasa” (One Big Beautiful Bill Act) adlı uzlaştırma düzenlemesini hedef aldı.

Demokrat Colorado Temsilcisi Joe Neguse, “Geçen yıl çoğumuz Trump’ın pervasız bütçe tasarısının açığı trilyonlarca dolar artıracağı ve önümüzdeki 10 yılda borç faizi maliyetlerini 687 milyar dolar yükselteceği konusunda uyardık. Bu uyarılar dikkate alınmadı ve ulusal borç 40 trilyon dolara ulaştı” dedi.

Yakın zamanda ön seçimleri kaybeden Kentucky Temsilcisi Cumhuriyetçi Thomas Massie de benzer bir eleştiride bulunarak yasaya oy verenlerin borçtan şikayet etmeye hakkı olmadığını ve vergi indirimleri ile harcama artışlarının bütçe açığını büyüteceğinin aşikar olduğunu belirtti.

Demokratlar ayrıca Trump’ın İran’a yönelik devam eden askeri harekatını da mali tablonun sorumlusu olarak gösterdi.

Demokrat Illinois Senatörü Dick Durbin, yıllardır borçtan şikayet eden bir partinin liderliğinde borcun rekor kırmasını çelişkili bulduğunu ifade ederek “Trump’ın milyarderlere yönelik vergi indirimlerinden İran’la savaşına kadar, mali sorumluluğun aklındaki en son şey olduğu açık” dedi.

Demokrat Michigan Temsilcisi Shri Thanedar ise 250 yıl ve 47 başkan döneminde biriken 40 trilyon dolarlık borcun yüzde 30’una yakınının (11,52 trilyon dolar) yalnızca birkaç yıl içinde bizzat Trump tarafından eklendiğini hatırlattı.

Eleştirilere yanıt veren ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, CNBC kanalında katıldığı “Squawk on the Street” programında Sara Eisen’a yaptığı açıklamada, 40 trilyon dolarlık rakamın büyütülecek bir tarafı olmadığını ve ABD’nin bu borcu ekonomik büyümeyle aşabileceğini savundu.

Bütçe açığı ve açığın gayrisafi yurt içi hasılaya oranına dair yanlış bilgilendirmeler yapıldığını belirten Bessent, Yüksek Mahkeme’nin şubat ayında Trump’ın acil durum gümrük tarifelerine karşı aldığı kararın ardından yapılan tarife iadelerinin borçta geçici bir etki yarattığını kaydetti.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’ın aynı seviyede tarifeler uygulayacağını söyleyen Bessent, 2026 yılı tarife gelirlerinin 2025 ile hemen hemen aynı olmasını beklediğini ifade etti.

Bakan Bessent daha sonra Beyaz Saray önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, 301. Madde kapsamındaki tarifelerle birlikte geçen yılın tarife gelirlerine yeniden ulaşılacağına, hatta üzerine çıkılacağına inandığını dile getirdi.

Bessent, 40 trilyon dolarlık eşiğe rağmen piyasada işlem gören borç miktarına bakıldığında tablonun daha küçük olduğunu öne sürdü.

Başkan Yardımcısı JD Vance de perşembe gecesi Newsmax kanalındaki “Carl Higbie Frontline” programında yaptığı konuşmada, Hazine Bakanı Bessent’in ulusal borcu küçültmek için “oldukça gizli ve ihtiyatlı bir planı” olduğunu açıkladı.

Vance, Başkan Trump tarafından da desteklenen bu planın ekonomiyi borçtan daha hızlı büyütmeyi hedeflediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Doğru yolda ilerliyoruz. Borç çok yüksek olsa ve biz bu borç bombasını Biden yönetiminden devralmış olsak da ekonomiyi borçtan daha hızlı büyütecek bir planımız var ve en önemli şey de bu.”

ABD kamu borcu 40 trilyon dolara ulaştı

Amerika

OpenAI Yönetim Kurulu üyesi Christiano: “Süper zeka insanlığı yok edebilir”

Yayınlanma

Yapay zeka uzmanı Paul Christiano, güçlü yapay zeka sistemlerinin kontrolden çıkması halinde insanlığın büyük kısmının ölebileceği uyarısını dile getirdi. ABD Ticaret Bakanlığı danışmanı olan Christiano, ChatGPT’nin çatı kuruluşu OpenAI vakfının yönetim kuruluna getirildi.

Yapay zeka güvenliği uzmanı Paul Christiano, son derece güçlü yapay zeka sistemlerinin kontrolden çıkabileceğini ve en kötü senaryoda insanlığın büyük kısmının yok olmasına yol açabileceğini söyledi.

Financial Times gazetesinin haberine göre, ABD Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Yapay Zeka Standartları ve İnovasyon Merkezi’nde (CAISI) kıdemli teknik danışman olarak görev yapan Christiano, ChatGPT’nin geliştiricisi olan ticari yapıyı denetleyen OpenAI kâr amacı gütmeyen vakfının yönetim kuruluna atandı.

Christiano, hükümetteki danışmanlık görevini de sürdürecek.

Yeni görevini duyururken değerlendirmelerde yer veren Christiano, şu ifadeleri kullandı:

“Daha güçlü bir koordinasyon olmaksızın bir süper zeka geliştirirsek, üzerindeki kontrolümüzü tamamen kaybedeceğimizi öngörüyorum. Şayet bu yaşanırsa, insanların çoğu hayatını kaybedebilir.”

Christiano, bu tehdidin azaltılması adına hem ülke içinde hem de uluslararası düzeyde işbirliği yürütülmesinin şart olduğuna dikkat çekti. O

penAI dahil olmak üzere sektörün tamamının, kontrol kaybı riskini kabul edilebilir bir seviyeye indirmek için şu an yeterli çabayı göstermediğini de ekledi.

Financial Times’ın analizine göre, Christiano’nun OpenAI vakfı yönetim kuruluna girişi, yapay zeka laboratuvarlarının güvenlik ve düzenleme alanındaki uzmanlıklarını artırma gayretlerini yansıtıyor.

Söz konusu laboratuvarlar, siber güvenlik alanında yaşanan ses getirici olayların ve ardından hükümet organlarından gelen müdahale çağrılarının neticesinde akademi ve politika çevrelerinden uzmanları bünyesine katıyor.

Yapay zekanın “vaftiz babası” olarak anılan Nobel ödüllü Geoffrey Hinton da The Times gazetesine verdiği demeçte benzer kaygıları dile getirmişti.

Hinton, insan zekasını açık ara geride bırakan bir “süper zeka” sisteminin günümüzde şirketler eliyle güvenli biçimde inşa edilemeyeceğini belirterek, bu tür güçlü modellerin insanlık açısından felaket boyutunda sonuçlar doğurabileceği uyarısını paylaştı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Trump, ara seçimleri kazanırsa her ABD’liye 5 bin dolar vaat etti

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Kongre’nin her iki meclisini de kazanması halinde yetişkin ABD vatandaşlarına 5 bin dolarlık “Trump temettüsü” sözü verdi.

Başkan çarşamba gecesi Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Ulusal Konvansiyon (RNC) kongresinde, “Yani her yetişkine 5 bin dolar. Tek şartım, vereceğimiz bu temettünün Amerika Birleşik Devletleri’nde harcanması gerekmesi,“ dedi ve şöyle devam etti:

”Parayı harcamak için Kanada’ya gitmenizi istemiyoruz. Çin’e ya da Almanya’ya gitmenizi de istemiyoruz. Parayı Amerika Birleşik Devletleri’nde harcamalısınız. Başka bir deyişle, eğer Cumhuriyetçiler kazanırsa, eğer siz kazanırsanız, biz kazanamayabiliriz.”

Demokratların bunu yapamamasının sebebi olarak “gümrük vergisi uygulamamalarını” gösteren Trump, “Para toplamıyorlar. Tek bildikleri yoksulluk ve ülkemizi nasıl mahvedecekleri,” dedi.

“Cumhuriyetçiler kazanırsa, siz de bizimle birlikte kazanırsınız ve 5 bin dolar alırsınız,” diyen Trump, buna “Trump temettüsü” deneceğinin altını çizdi.

Başkan, “Tebrikler! Şimdi tek yapmamız gereken, tek yapmamız gereken şey kazanmak,“ diye ekledi.

Bu Kasım ayında başkan, gümrük vergisi gelirleriyle finanse edilecek ”kişi başına en az 2 bin dolarlık bir temettü”nün önümüzdeki aylarda hayata geçeceğini söylemişti.

ABD Yüksek Mahkemesi, başkanın kapsamlı ithalat vergilerini iptal ettiğinden beri işletmeler yaklaşık 100 milyar dolarlık gümrük vergisi iadesi aldı.

Bu iadeler nihayetinde 166 milyar dolara kadar ulaşabilir ve alışveriş yapanlar yükü paylaşmış olsa da, gümrük vergilerini doğrudan ödeyen ithalatçılara verilecek.

Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi liderler, partinin kısıtlı çoğunluğunu korumaya çalışırken Demokrat ilericilere ve sosyalistlere yönelik saldırılarını yoğunlaştırıyor.

Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti ara seçim kongresini, 2026 ara seçimlerini ülke için varoluşsal bir mücadele olarak sunmak amacıyla kullanıyorlar.

Örneğin Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri Steve Scalise, çarşamba günü kongrede kalabalığa yaptığı konuşmada, “Bu, babanızın zamanındaki Demokrat Parti değil,” dedi ve şöyle devam etti:

“Demokrat Parti, çılgın komünistler tarafından tamamen ele geçirildi. Ben buna Demokrat Parti’deki Bolşevik Devrimi diyorum. Ve eğer yeniden iktidara gelirlerse, size ne yapacaklarını söyleyeyim. Ne yapacaklarını biliyorsunuz. Yapacakları ilk şey, Başkan Trump ve kabinesini görevden almak olacak… Fazla mesai vergisini ve bahşiş vergisini kaldırmayacaklar. Her çalışkan Amerikalının vergilerini artıracaklarını söylediler.”

Ara seçimlerin “sağduyu ile çılgın komünistler” arasındaki bir karşıtlık olduğunu ekleyen Scalise, Cumhuriyetçileri Kasım ayında sandığa gitmeye çağırdı.

Scalise, “Seçim gününde sandığa gidin ve oy pusulasının her kademesinde Cumhuriyetçilere oy verin. Başkan Trump’ın ‘Önce Amerika’ gündemi tehlikede,” dedi.

Temsilciler Meclisi Çoğunluk Grup Başkan Yardımcısı Tom Emmer de benzer görüşleri yineleyerek, Demokratları “lideri olmamak” ve “mesajı olmamak”la suçladı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Bir DHS birimi Amerikalıların finansal alışkanlıklarını inceliyor

Yayınlanma

ABD Sınır Devriyesi, Amerikalıların mali faaliyetlerini ve diğer verileri analiz eden gizli “öngörücü kolluk” birimleri işletiyor.

404 Media’nın araştırmasına göre bu birimler elde ettikleri istihbaratı yerel polise aktarıyor ve yerel polis de herhangi bir somut suçtan şüpheli olmayan ama hükümetin aranmaya değer olduğunu düşündüğü kişileri durduruyor.

Bu birimlerin adı, Öngörücü İstihbarat Hedefleme Ekipleri (PITT) olarak geçiyor. Bir vakada, bir PITT ekibi Montana eyaletinden araçla geçen bir adamın finansal faaliyetlerini analiz etti ve yerel yetkililer, plakasının okunaksız olduğu bahanesiyle adamı durdurarak alkollü araç kullanma suçlamasıyla hakkında dava açtı.

404 Media, ABD’nin Kanada sınırını denetleyen Washington eyaletindeki Spokane Sektörü’nde bir PITT ekibi ve Meksika sınırını denetleyen Teksas eyaletindeki Laredo Sektörü’nde bir başka PITT ekibi tespit etti.

Bu bulgular, Sınır Devriyesi’nin aynı geniş kapsamlı öngörücü kolluk programının bir parçası olarak otomatik plaka okuma cihazlarını (ALPR’ler) kullandığını ortaya koyan geçen yılki Associated Press soruşturmasına ek niteliğinde.

Demokrasi ve Teknoloji Merkezi’nin Güvenlik ve Gözetim Projesi’nin müdür yardımcısı Jake Laperruque, “Sınır Devriyesi, araç durdurmalarının ardındaki nedeni gizli tutmak için ‘paralel yapı’ kullanıyor gibi görünüyor. Bu sistemleri anlamlı bir şekilde inceleyip değerlendiremezsek, onlara güvenemeyiz,” dedi.

Öngörücü polislik, polis teşkilatlarının ve federal kurumların giderek daha fazla başvurduğu oldukça tartışmalı bir uygulama.

Bu uygulama, suç işlemiş olabilecek ama şu anda bunu yaptıklarına dair hiçbir kanıt bulunmayan kişileri tespit etmek üzere tasarlandı.

Genel olarak, kolluk kuvvetleri bir kişinin hareketleri, belirli bir zamanda bulunduğu yer veya kullandığı yollar gibi verileri analiz edebilir ve ardından bu kişiyi durdurmak için başka bir bahane uydurur ya da bulur.

Polis raporlarına ve Olson’un 404 Media’ya verdiği röportaja göre, Mayıs ayında bir gece saat 21:30 civarında Kyle William Olson, arka koltukta köpeği Ducky ile birlikte siyah renkli Chevy SUV’sini Interstate 90 otoyolunda sürüyordu.

Olson’ın aracında esrarlı gıdalar, esrar kesimleri ve bütan haşhaş yağı bulunuyordu. 404 Media’ya verdiği demeçte, Kaliforniya’daki lisanslı bir kenevir çiftliğinde çalıştığını, esrarı oradan aldığını ve Wisconsin’deki evine taşıdığını söyledi.

Olson, bir meslektaşıyla birlikte polis arabasında oturan Montana Otoyol Devriyesi’nden Çavuş James Beck’in yanından geçti.

Polis raporuna göre, Olson yanlarından geçerken Beck, aracın plakasının, kendi ifadesiyle “renkli bir kapak” ve bagaj tutucusu tarafından engellendiğini fark etti.

Beck arabasını yola çıkardı, Olson’u yakaladı ve kenara çekti.

Vücut kamerası görüntülerine göre, Beck yolcu tarafındaki camdan yaklaşarak Olson ile kısa bir sohbet ettikten sonra, “Önemli bir şey yok,” dedi. Beck, Olson’un plakasının “biraz engellendiğini” söyledi.

“Bilginiz olsun, sizi durdurmamızın sebebi budur,” dedi Beck. Sonunda polis memurları Olson’dan araçtan inmesini talep ettiler, kan tahlili yaptılar ve ona alkollü araç kullanma suçlaması yönelttiler.

Olson, 404 Media’ya verdiği demeçte, yetkililerin daha sonra aracında bulunan esrar nedeniyle kendisine dağıtım amacıyla bulundurma suçlaması yönelttiğini söyledi.

Fakat Olson’ın durdurulmasının asıl nedeni bu değildi. Davadaki delil toplama aşamasında, Olson’a Sınır Devriyesi’nin trafik kontrolünü nasıl tetiklediğini açıklayan bir İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) belgesi sunuldu.

Sınır Devriyesi Ajanı Matthew Phelps tarafından kaleme alınan belgede, Phelps’in “Spokane Sektörü Sınır Devriyesi Hedefleme ve İstihbarat Bölümü (TID) — Öngörücü İstihbarat Hedefleme Ekibi (PITT)”ne atandığı belirtiliyordu.

PITT’teki görevinde Phelps, yerel kolluk kuvvetlerine bilgi aktarmadan önce istihbarat geliştirmek amacıyla “kolluk kuvvetlerine özel veritabanlarını” incelediğini yazdı.

Belgeye göre, bu istihbarat özellikle Amerikalıların finansal faaliyetlerinin incelenmesini içeriyor.

Olson’ın durumunda Phelps, “kolluk kuvvetleri açısından hassas sistemlerde yer alan ve genellikle yasadışı uyuşturucu faaliyetleriyle ilişkilendirilen finansal faaliyet kalıplarını işaret eden bilgiler” gözlemlediğini belirtiyor. Belgeye göre Phelps, Olson’ın önceki gözaltı ve sabıka geçmişini de incelemiş.

Phelps, daha sonra bulgularını “genel önleme çabalarını desteklemek” amacıyla Çavuş Beck’e ilettiğini yazıyor.

Phelps, belgede yaptığı istihbaratın durdurma işleminin “tek dayanağı” olmadığını belirtiyor.

Durdurma işlemini ayrıntılı olarak anlatan kendi raporunda Çavuş Beck, “ABD Sınır Devriyesi hedef belirleme analisti Matthew Phelps tarafından, uyuşturucu kaçakçılığı ihtimali gösteren belirtiler taşıyan bir araç tespit ettiği bana iletildi,” diye yazıyor.

Beck daha sonra, plakası engellenmiş olduğu gerekçesiyle Olson’ı durdurmuştu.

404 Media tarafından elde edilen DHS belgesine göre, Sınır Devriyesi, durdurulacak kişileri belirlemek amacıyla Amerikalıların mali faaliyetlerini analiz ediyor.

Sınır Devriyesi’nin Amerikalıların mali faaliyetlerini tam olarak nasıl izlediği belli değildir. Gümrük ve Sınır Koruma Dairesi (CBP), kurumun hangi mali faaliyetleri izlediğini ve bunun için arama emri alıp almadığını açıklamayı reddetti.

Bir CBP sözcüsü şunları söyledi:

“ABD Sınır Devriyesi, ulusal güvenlik operasyonlarını desteklemek, kaynakları tahsis etmek ve kamu güvenliğine yönelik potansiyel tehditleri ve kötü niyetli kişileri tespit etmeye yardımcı olmak amacıyla istihbarata dayalı analiz ve planlama yöntemlerini kullanmaktadır. Bu çalışmalar, yürürlükteki yasalar, politikalar, gizlilik korumaları ve denetim gerekliliklerine uygun olarak yürütülmektedir.”

Sınır Devriyesi’nin öngörücü polislik programı, masum kişilerin araçlarının durdurulup sorgulanmasına yol açtı.

2022 yılında Interstate 35 otoyolunda bir Bexar İlçesi şerif yardımcısı tarafından durdurulan Alek Schott’un durumunda, yetkililer onun şeritler arasında saptığını iddia ettiler ve ardından aracını didik didik aradılar. Schott’u temsil eden Adalet Enstitüsü’ne göre, hiçbir şey bulamadılar.

CBP’nin web sitesine göre, Sınır Devriyesi 20 sektörde faaliyet gösteriyor.

CBP, bu diğer sektörlerden herhangi birinde de Tahmine Dayalı İstihbarat Hedefleme Ekipleri bulunup bulunmadığı sorusuna yanıt vermekten kaçındı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English