Diplomasi
AB’de Ukrayna ile mineral anlaşmasının yeniden canlandırılması talebi

ABD Başkanı Donald Trump’ın cuma günü Washington’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodiir Zelenskiy ile yaşadığı tartışmanın ardından AB, Ukrayna ile doğal kaynaklar konusunda daha önce konuşulan bir anlaşmayı canlandırma fırsatını değerlendiriyor.
Trump, Ukrayna ile mineraller konusunda kendi anlaşmasını yapmak için yoğun çaba sarf ediyordu fakat Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin olumsuz sonuçlanmasının ardından Ukrayna liderini, taslak anlaşma hâlâ imzalanmamışken Beyaz Saray’dan neredeyse kovdu.
AB ülkeleri şimdi Ukrayna’nın maden zenginliklerini kullanmasına yardımcı olmak için 2021’de imzaladıkları anlaşmaya yeni bir soluk getirme şansına sahip. AB bir süredir ortaklığı canlandırmak ve ilerlemeyi hızlandırmak istiyordu.
Çin’e bağımlılığı azaltmak kritik
AB ve Ukrayna kritik hammaddeler konusundaki ortaklıklarını ilk imzaladıklarında anlaşma lityum, kobalt, doğal grafit ve nadir topraklar gibi malzemeler için Çin’e olan ağır bağımlılığı azaltırken yeşil enerji geçişi için hayati önem taşıyan kaynakların tedarikini güvence altına almak için bir teklif olarak görülüyordu.
Nadir minerallerin tedarikinin garanti altına alınması AB’nin gelecekteki güvenliği açısından, özellikle de Avrupa ülkelerinin acilen savunmalarını güçlendirmeye çalıştıkları şu günlerde hayati önem taşıyabilir.
Ukrayna savaşı bazı çabaları sekteye uğratmış olsa da Avrupa Komisyonu sözcüsü Euractiv’e yaptığı açıklamada, “AB’nin ortaklığın uygulanması için Ukraynalı yetkililerle yakın bir şekilde çalıştığını” ve her iki tarafın da uygulama konusunda ilerleme kaydettiğini söyledi.
Nadir toprak elementleri savunma için çok önemli
AB, kritik hammaddelerin yerli üretimini artırmaya çalışsa da, nadir elementlerin sınırlı yatakları ve AB’nin çoğundaki jeolojik durum, bloğun kritik hammadde tedarikinde asla kendi kendine yeterli olamayacağı anlamına geliyor.
AB ülkeleri özellikle, şu anda AB’nin ağır nadir toprak elementleri ithalatının %100’ünü sağlayan Çin’e bağımlı.
AB’nin savunma yatırımlarını daha da artırmaya yönelik yeni açıklanan taahhütleri ve Trump yönetiminin ABD’nin Avrupa’ya yönelik savunma taahhüdünü geri çekip çekmeyeceğine dair endişe, kritik hammadde tedarikini güvence altına alma sorununu daha da kötüleştiriyor.
Anlaşmalar imzalandıktan sonra bile, Ukrayna’da yatırım yapmak isteyen yabancı şirketlerin inşaat çalışmalarına başlamadan önce olağan kayıt sürecinden geçmeleri gerekecek.
Bu da önceden mevcut altyapısı olmayan büyük sıfırdan projelerin (örneğin nadir toprak madeni gibi) inşa edilmesi ve faaliyete geçmesinin yıllar alabileceği anlamına geliyor.
AB’nin ABD ile olası bir anlaşmaya karşı Ukrayna ile ek bir mineral anlaşması yapıp yapmayacağı sorulduğunda bir Komisyon sözcüsü, AB’nin “ABD ile rekabet değil, Ukrayna ile işbirliği” konusunda ısrarcı olduğunu iddia etti.
Sözcü sözlerini, “AB Ukrayna’nın yanındadır ve yanında olmaya devam edecektir zira Ukrayna tüm kıtamızın güvenliği için mücadele etmektedir,” diye sürdürdü.
AB destekli projeler Ukrayna’da başladı
Mevcut AB-Ukrayna anlaşması sadece Avrupa endüstrisine kritik malzemeler ve nadir topraklardan pay sağlamayı değil, aynı zamanda AB’nin Ukrayna’nın maden çıkarma endüstrisini ve tedarik zincirinin diğer kilit parçalarını geliştirmesine yardımcı olmasını amaçlıyor.
Euractiv’e konuşan bir AB yetkilisi, anlaşma kapsamında AB destekli iki projenin 2024 yılında başlatıldığını, bunlardan birinin titanyum madenciliğiyle ilgili olduğunu, diğerinin ise maden çıkarma ve işleme tekniklerinin verimliliğini arttırmaya yönelik olduğunu söyledi.
Ayrıca jeolojik raporların dijitalleştirilmesi ve potansiyel yatakların tespitine yönelik diğer çalışmalarda da ilerleme kaydedildi.
Aynı yetkili, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın Ukrayna’nın maden çıkarma sektörüne yönelik düşük karbon stratejisinin geliştirilmesi ve daha fazla kritik hammadde projesinin belirlenmesi için 6 milyon avroluk bir hibe verdiğini de sözlerine ekledi.
Avrupa Komisyonu’nun refah ve endüstriyel stratejiden sorumlu başkan yardımcısı Stéphane Séjourné, Kiev’de Ukraynalı yetkililerle görüştükten kısa bir süre sonra ancak Zemanskiy’in talihsiz Washington seyahatinden önce çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, “Halihazırda Avrupa olarak adlandırılabilecek bir dizi projemiz var,” dedi ve bunlardan bazılarının “mart ayı itibariyle hazır ve çalışır durumda” olabileceğini söyledi.
Séjourné Kiev ziyareti sırasında AB’nin kararlılığını teyit etmeye ve “Ukraynalılar için bir kazan-kazan” olarak nitelendirdiği bir anlaşmayla ilgili çalışmaları hızlandırmaya çalıştı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









