AB’de Ukrayna yardımı çatlağı: “Çölü suluyor gibiyiz”

Ukrayna’nın bütçe açığını kapatmak için AB’den yeni mali kaynak istemesi, Brüksel’deki uzun vadeli bütçe görüşmelerinde üye ülkeler arasındaki anlaşmazlığı derinleştirdi. Kiev 2027 yılı için yaklaşık 69 milyar euro ek finansman ararken Almanya dahil kimi üyeler planlanan 100 milyar euroluk yardım paketinde kesinti yapılmasını istiyor.

Ukrayna’nın bütçe açığını kapatmak için Avrupa Birliği’nden (AB) ek mali kaynak taleplerini sürdürmesi, Brüksel’de bütçe müzakerelerinin yürütüldüğü kritik bir dönemde üye ülkeler arasındaki tartışmaları derinleştiriyor.

Fransız Le Monde gazetesine konuşan Avrupalı bir diplomat, Ukrayna’ya yönelik kesintisiz mali desteğe işaret ederek “Çölü suluyormuşuz gibi bir his var” değerlendirmesini yaptı.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) da yer aldığı Ukrayna’nın başlıca donörleri, planlanan yardımların ötesinde ek kaynak talep eden Kiev heyetiyle 29 Eylül’de Brüksel’de bir araya geldi.

Görüşmelerin ana gündemini Ukrayna’nın artan mali ihtiyaçları oluşturdu. Le Monde, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 24 Ağustos’ta Kiev’deki “Gönüllüler Koalisyonu” toplantısında bütçede 27 milyar dolarlık açık olduğunu söyleyerek Avrupalı ortaklarını hazırlıksız yakaladığını hatırlattı.

Brüksel’deki temaslarda Ukrayna Maliye Bakanı Serhiy Marçenko, Kiev’in bu bütçe açığını azaltacak yollar bulduğunu ifade etti.

Marçenko, ülkesinin 2027 yılı için yaklaşık 69 milyar euro finansman sağlamak zorunda olduğuna işaret etti.

Ukrayna Maliye Bakanlığı, 2026-2029 dönemini kapsayan dış finansman ihtiyacının neredeyse 146 milyar dolara ulaştığını hesaplıyor.

Ukrayna’dan gelen ek mali kaynak talepleri, AB’nin çok yıllı bütçe müzakerelerini yürüttüğü hassas bir döneme denk geliyor.

Mevcut bütçe taslağı, 2028-2034 dönemi için Ukrayna’ya 100 milyar euroluk bir destek paketi öngörüyor.

Almanya ve Almanya’yı destekleyen ülkeler ise bu miktarın aşağı çekilmesini istiyor. Durumu zorlaştıran bir diğer etken olarak, 2027 yılında Fransa, İspanya, Polonya ve İtalya’da yapılacak seçimler öne çıkıyor.

Le Monde, bu ülkelerde Ukrayna’nın finanse edilmesi konusunun kamuoyunda özel bir hassasiyet taşıdığını aktarıyor.

AB daha önce Ukrayna için 90 milyar euroluk kredi üzerinde uzlaşma sağlamıştı. Söz konusu tutarın 60 milyar eurosu savunma harcamalarına, 30 milyar eurosu ise bütçe ve ekonomi desteğine ayrıldı.

Buna karşılık IMF, Ukrayna’nın 2029 yılına kadar 54 milyar dolara varan bir finansman açığıyla karşı karşıya kalacağını öngörüyor.

Politico’nun aktardığına göre AB yetkilileri, Ukrayna’da bu yıl ciddi bir ekonomik kriz yaşanmasını bekliyor.

Avrupa Komisyonu hesaplamaları, Kiev’in 2026-2027 yıllarında 135,7 milyar euroya gereksinim duyacağını gösteriyor.

Bu kaynağın 83,4 milyar eurosunun orduya, 55,2 milyar eurosunun ise ekonomi desteği ile bütçe açığının kapatılmasına tahsis edilmesi öngörülüyor.

Ukrayna Başbakanı Serhiy Koretskiy, hükümetin azami tasarruf moduna geçtiğini ve acil olmayan tüm harcamaları askıya aldığını duyurdu.

Koretskiy, 28 Eylül’de yaptığı açıklamada askeri bütçe açığını kapatmak için 27 milyar dolara ihtiyaç duyulduğunu, 2026 yılı savunma gereksinimlerinin ise toplamda 155 milyar doları bulduğunu kaydetti. Euronews verilerine göre Kiev, AB’den yardım isterken bu talebini 20 milyar dolara indirdi.

Tasarruf adımlarının tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Koretskiy, “Uluslararası ortaklarımızdan para almamız hayati önem taşıyor. Bu finansman doğrudan Ukrayna’nın taahhütlerini yerine getirmesine bağlı” dedi.