ABD’nin Hürmüz planı müttefik duvarına çarptı

ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı açmak için kurmaya çalıştığı koalisyon girişimi, Avrupa ve Asya’daki müttefiklerden sınırlı destek gördü. Birçok ülke askeri katkıyı reddederken, NATO çerçevesinde ortak bir misyon olasılığı düşük kaldı.

Axios’un haberine göre, ABD Hürmüz Boğazı’nı açmak için Avrupa ülkeleri ve diğer güçlere koalisyon çağrısı yaptı. Ancak ülkelerin tepkisi şüphe ile kesin ret arasında değişti. ABD’nin baskısına rağmen müttefikler ortak deniz operasyonuna katılma konusunda isteksiz kaldı.

Siteye konuşan kaynaklar, Washington’un girişiminin koordinasyon açısından sorunlu ilerlediğini aktardı. Avrupa’daki diplomatik çevrelerden bir kaynak, “Bu tam bir karmaşa. Birçok kişi ne yapılacağını anlamakta zorlanıyor” dedi.

Koalisyon listesi geniş ama katılım sınırlı

Beyaz Saray, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Avustralya, Kanada, Körfez ülkeleri ve Ürdün’ü koalisyona dahil etmeyi hedefledi. ABD ayrıca Japonya ve Güney Kore ile de temas kurdu.

İngiltere, potansiyel katılımcılar için bir plan taslağı hazırladı. Ancak diğer ülkelerden gelen yanıtlar beklentinin altında kaldı. Almanya, İtalya ve Japonya, askeri gemi gönderme seçeneğini reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmenin ardından Paris’in katkıya “10 üzerinden 8” düzeyinde açık olduğunu söyledi. Trump ayrıca İngiltere’nin de katılmak istediğini ifade etti.

Avrupa içinde görüş ayrılığı belirginleşti

Axios’a konuşan bir kaynak, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın iş birliğine daha açık bir tutum sergilediğini aktardı. Aynı kaynak, Macron’un kesin bir yanıt vermediğini belirtti. İkinci bir kaynak ise, “Macron kesin ret vermedi, ancak mevcut durumda bu bir ret anlamına geliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Politico’nun haberine göre, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda yaşanan görüş ayrılıkları, AB ile ABD ilişkilerini yeniden ciddi bir gerilim eşiğine taşıdı. Avrupa’daki diplomatik kaynaklar, taraflar arasındaki stratejik uyumsuzluğun derinleştiğini ifade etti.

NATO seçeneği kısa vadede mümkün görünmüyor

Politico’ya konuşan dört NATO diplomatı, İran bağlamında geniş kapsamlı bir NATO misyonunun olasılığını düşük gördüklerini belirtti. Diplomatlar, böyle bir karar için tüm üye ülkelerin oy birliğinin gerektiğini, bunun da mevcut şartlarda zor olduğunu ifade etti.

Aynı kaynaklar, Washington’dan NATO çerçevesinde resmi bir talep gelmediğini de kaydetti.Axios daha önce, Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı için koalisyon oluşturma çalışmalarını hızlandırdığını aktarmıştı. Trump, Ortadoğu petrolüne bağımlı yedi ülkeden, boğazdaki deniz güvenliği için askeri gemi göndermelerini talep etti.

Buna karşın The Telegraph, Starmer’ın İngiliz savaş gemilerini göndermeme kararı aldığını bildirdi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise ARD televizyonuna yaptığı açıklamada, AB’nin Aspides deniz misyonunun Hürmüz’e genişletilmesi fikrine “çok şüpheyle” yaklaştığını söyledi.

ABD ve İsrail’in askeri operasyonlarının ardından İran, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini kısıtlama kararı aldı. Küresel petrol arzının yüzde 15 ila yüzde 20’si ve sıvılaştırılmış doğalgazın yüzde 30’dan fazlası bu hat üzerinden taşınıyor.

İran Devrim Muhafızları, tüm gemilerin geçiş için Tahran’dan izin alması gerektiğini duyurdu. Ancak daha sonra İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, boğazın ABD ve müttefikleri dışında diğer ülkelere açık olduğunu ifade etti.