AB’nin Arktik belgesi Rusya’yı ve Çin’i anıyor, ABD’yi eleştirmiyor

Avrupa Birliği, Copernicus ve Galileo uydu sistemlerini Kuzey Kutbu’na genişleten bir pilot gözetim programını 2027’de başlatacak. Bloomberg’in eline geçen ve bu hafta yayımlanacak yeni Arktik stratejisi, sualtı kablolarını korumak için bir “Arktik Kablo Merkezi” kurulmasını da öngörüyor.

Avrupa Birliği, 2027’de Kuzey Kutbu’nda bir gözetim programı başlatacak. Program, AB’nin bölgeye ilişkin yeni stratejisinin parçası.

Strateji belgesi Bloomberg’in eline geçti ve bu hafta yayımlanacak.

Pilot uygulama, AB’nin Copernicus ve Galileo uydu sistemlerini Kuzey Kutbu’na genişletecek. Sistemler, bölgedeki kara ve deniz tehditlerini tespit etmek için kullanılacak.

Sualtı kablolarını korumak için “Arktik Kablo Merkezi” kurulacak

AB ayrıca bir “Arktik Kablo Merkezi” (Arctic Cable Hub) oluşturacak. Merkezin görevi, temel dijital hizmetleri taşıyan sualtı kablolarını korumak. Bu kablolar, başka bölgelerde Moskova bağlantılı sabotaj girişimlerinin hedefi haline geldi.

Güncellenen strateji, AB’nin güvenliği öne alan yeni çizgisini yansıtıyor. Bu dönüşüm, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya askeri müdahale başlatmasıyla ve Donald Trump’ın 2025’te ABD Başkanlığı’na dönmesiyle başladı. 2021’de hazırlanan önceki strateji ise iş birliğine, iklim eylemine ve yerli halklara odaklanıyordu.

Kuzey Kutbu küresel nüfuz mücadelesinin sahası haline geldi

İklim değişikliği yeni deniz ticaret yolları açtı. Bölge, Rusya’nın, ABD’nin ve Çin’in dikkatini çekiyor.

Belgede şu uyarı yer alıyor: “Doğası gereği sert ve haritalaması yetersiz bir ortamda artan Arktik deniz taşımacılığı, ölümcül kaza, ağır deniz kirliliği ve hibrit müdahale risklerini önemli ölçüde yükseltiyor.”

Rusya ve Çin: Belgeye göre askeri varlık ve ortaklık büyüyor

Belge, Rusya’nın bölgedeki askeri varlığını “istikrarlı biçimde yeniden inşa ettiğini” ve bölgeyi yaptırım kapsamındaki yakıtı taşımak için kullandığını belirtiyor.

Çin için de benzer bir değerlendirme yapıyor: Pekin’in Avrupa Kuzey Kutbu’ndaki hedefleri büyüyor, Rusya’yla ortaklığı derinleşiyor.

Trump’ın Grönland girişimi ittifakı sarsmıştı

Trump da Kuzey Kutbu’na göz dikmiş durumda. Bu yılın başında, AB üyesi Danimarka’ya bağlı Grönland’ı ele geçirmekle defalarca tehdit etti. Girişim, Atlantik ötesi ittifakı derinden sarstı.

Trump sonunda geri adım attı ve ABD’nin yerel askeri varlığını artıran bir anlaşmaya varıldı.

Belge ABD’yi eleştirmiyor. Metinde yalnızca “öngörülebilir bir ortaklığın Avrupa ve Atlantik ötesi güvenliğin merkezinde yer aldığı” belirtiliyor.

AB son yıllardır bölgedeki varlığını güçlendiriyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2024’ten bu yana Grönland’ı iki kez ziyaret etti. Bu ziyaretlerde yerel bir AB ofisi açtı ve 200 milyon avroluk (225 milyon dolar) yatırım duyurdu.

Yeni stratejide AB, düzenli Arktik zirveleri düzenlemeyi ve bölgedeki ortaklarla ortak finanse edilen projeler yürütmeyi taahhüt edecek.