AfD de Trump ile arasına mesafe koyuyor

İngiliz sağının İran savaşı nedeniyle Donald Trump’ı eleştirmesinin ardından Almanya için Alternatif (AfD) de müttefiki ile arasına mesafe koyuyor.

Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre parti geçen hafta, MAGA hareketiyle bağlar kuran milletvekillerinden ABD ziyaretlerini azaltmalarını istedi.

Üst düzey bir parti yetkilisi FT’ye şunları söyledi:

“Savaştan önce bile durum pek iyi değildi. AfD, temaslarını daha hedefli bir şekilde sürdürmek istiyor ve artık büyük gruplar göndermeyecek.”

MAGA ve Trump’a yakın diğer isimleri kazanmaya yönelik çabalara rağmen, parti eş başkanları Alice Weidel ve Tino Chrupalla geçen ay ABD’nin İran’ı bombalama kararını hızla kınadı.

Parti liderliği içinde daha Amerikan yanlısı bir ses olarak görülen Weidel, Washington’u plansız hareket etmekle suçladı ve çatışmayı “bir felaket” olarak nitelendirdi.

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Alman Dış İlişkiler Konseyi’nde araştırma görevlisi olan Jacob Ross, AfD’nin tutumunun, Trump’ın Grönland’ı ele geçirme tehdidinde bulunduğu bu yılın başından beri “değişmeye başladığını” söyledi.

Ross, “İran’a müdahale ve bunun Avrupa’ya getirebileceği resesyon, bir dönüm noktası oldu. ABD’yi her zaman kötü bir müttefik olarak gören AfD içindeki sesler yeniden üstünlük kazandı,” dedi.

Kamuoyu yoklamalarında Şansölye Friedrich Merz’in Hıristiyan Demokratları ile başa baş giden AfD’deki pek çok kişi, Trump’ın yeniden seçilmesini alkışlamıştı.

Parti yetkililerinden oluşan bir heyet, geçen yılın başında Trump’ın göreve başlama töreni için Washington’a gitti.

MAGA hareketi ise, Şubat 2025’te yapılan ulusal parlamento seçimleri öncesinde AfD’ye benzeri görülmemiş bir destek sunarak karşılık vermişti.

Örneğin Elon Musk ve Başkan Yardımcısı JD Vance gibi önde gelen isimler partiyi kamuoyu önünde desteklemişti.

Seçimden sonraki aylarda, AfD’nin rekor bir yüzde 21 ile ikinci olduğu dönemde, parti Trump yönetimi yetkilileriyle ve daha geniş kapsamlı MAGA hareketiyle ilişkilerini geliştirmeye devam etti.

Bu ani dönüş, AfD’nin iki doğu eyaletinde yapılacak, sonucu kritik öneme sahip bölgesel seçimlere hazırlanırken gerçekleşti.

Parti, eylül ayında Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommern’deki seçimlerde tarihi bir sonuç hedefliyor.

Saksonya-Anhalt’ı temsil eden AfD milletvekili Christina Baum şunları söyledi:

“Kesinlikle istisnalar olsa da, çoğu seçmenden bu savaşı sevmediklerini işitiyorum. Başlangıçta Başkan Trump’a karşı çok olumluydular. Trump, artık savaş başlatmayacağına dair çok olumlu bir söz vermişti.”

Alman ekonomisinin yıllarca süren durgunluğun ardından nihayet toparlanma belirtileri gösterdiği bir dönemde, seçmenler hızla yükselen enerji fiyatlarının etkisinden endişe duyuyorlar ve ayrıca Berlin’in de bu çatışmaya sürükleneceğinden korkuyorlar.

AfD’li siyasetçi, “Başkan Trump, AB’yi zaten müdahale etmeye çağırmıştı. Bu yüzden insanlar korkuyor,” dedi.

Chrupalla, geçen hafta sonu doğu Almanya’daki memleketi Saksonya’da yaptığı bir konuşmada, Alman topraklarında konuşlanmış yaklaşık 38.000 ABD askerinin geri çekilmesini talep etti.

Dresden Teknoloji Üniversitesi’nden siyaset bilimci Manès Weisskircher’e göre, bu uzun süredir partinin politikası olsa da, İran’daki çatışma ve “Almanların açık çoğunluğunun savaşa şüpheyle bakması” göz önüne alındığında, bu açıklamaların zamanlaması “özellikle mantıklı”ydı.

Mart ayı başında ARD-DeutschlandTrend tarafından yapılan bir ankete göre, Almanların yüzde 58’i ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısını haksız buluyor.

AfD’nin bu yön değişikliği, muhalif seslerin çıkmasına da neden oldu. Örneğin milletvekili Maximilian Krah, Almanya’nın ABD ile ittifakını “güvenlik mimarimizin temeli ve çerçevesi” olarak nitelendirdi.

Bu hafta X’te yazdığı yazıda Krah, “Trump ile kopmak, AfD için her açıdan zararlı olur. Bunun olmasına izin verilmemeli,” dedi.

Partinin dış politika sözcüsü Markus Frohnmaier gibi diğer isimler ise bir orta yol bulmaya çalışıyor.

MAGA ile ilişkilerin kurulmasında kilit rol oynayan isimlerden biri olan Frohnmaier, İran’a yönelik ABD saldırılarının “cerrahi hassasiyetini ve net odaklanmasını” övmekle birlikte, gerginliğin azaltılması çağrısında da bulundu.

Frohnmaier geçen hafta, Federal Meclis’te (Bundestag) düzenlenen bir etkinlikte New York Genç Cumhuriyetçiler Kulübü Başkanı Stefano Forte’yi ağırladı. AfD milletvekilleri, Trump’a yapılan atıflarda defalarca alkışladı ve tezahürat yaptı.

Doğu eyaleti Thüringen’den milletvekili Stefan Möller ise “göğsümüzde iki kalp” olduğunu söyledi:

“Bir yandan, Donald Trump’ın birçok konuda bizimkiyle uyumlu bir siyasi yaklaşım izlediğini ve bunun aynı zamanda muhalefet partisi olarak AfD’ye yönelik saldırılara karşı bir tür koruyucu güç görevi gördüğünü biliyoruz. Bunun için son derece minnettarız. Öte yandan, dış politikada bizim fikirlerimizle uyuşmayan çok agresif bir jeostratejik rota izliyor.”