AfD, Saksonya-Anhalt’ta büyük bir farkla kazandı

Almanya için Alternatif (AfD), pazar günü yapılan Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde ezici bir zafer elde etti.

Öte yandan parti, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ülkedeki ilk “aşırı sağcı” eyalet hükümetini kurma hedefinde çoğunluğu elde etmekten yüzde 43,8 ile biraz geride kaldı. Eyalette 2,1 milyon kişi yaşıyor.

Alman Şansölyesi Friedrich Merz’in partisi CDU, yüzde 17,2 ile doğu eyaletinde kötü bir sonuç aldı. CDU’yu, koalisyon ortağı SPD yüzde 9,3 ile takip etti. Yeşiller yüzde 8,9; Die Linke (Sol Parti) yüzde 8,6; Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) ise yüzde 5,3 ile eyalet meclisine girmeyi başardı.

Seçime katılım %77,8 ile oldukça yüksek oldu. AfD, beş yıl önce hiç oy kullanmayan pek çok kişiyi kendi safına çekmiş görünüyor.

Tüm seçmenler arasında sosyal güvenlik konusu yüzde 25 ile en büyük rol oynadı. İç güvenlik ve göç konuları ise toplamda sadece yüzde 22’ye ulaştı.

Aynı zamanda, AfD, maddi durumlarını kötü olarak değerlendirenler arasında yüzde 65’e ulaştı.

Saksonya-Anhalt’ta kişi başına GSYİH 38.452 avro iken federal ortalamada 53.516 avro. İşsizlik oranı Saksonya-Anhalt’ta yüzde 8,0 iken federal ortalamada yüzde 6,3. Erkekler için emeklilik maaşı Saksonya-Anhalt’ta 1.676 avro iken ülke ortalaması 1.892 avro.

Emekliler kategorisinde CDU (yüzde 27)  ile AfD (yüzde 38) birbirine yakın destekler elde ederken işçiler, memurlar ve kendi hesabına çalışanlar kategorilerinde AfD açık ara birinciydi:: Sırasıyla yüzde 61, yüzde 46, yüzde 52.

AfD’nin eyalet başkanı adayı, “tarih yazdık” dedi ve partinin yönetmek için net bir yetki aldığını belirtti.

35 yaşındaki Ulrich Siegmund, kamu yayıncısı ARD’ye yaptığı açıklamada, seçmenlerin “işler böyle devam edemez” mesajını verdiklerini söyledi.

Siegmund, “Bu seçim kampanyasında bizim için çok iyi bir kampanya yürütücüsü Friedrich Merz oldu,” dedi.

AfD’nin federal eş başkanı Alice Weidel, sonucu “sansasyonel” olarak nitelendirdi ve partisinin “Saksonya-Anhalt’ı daha iyi hale getirmek ve Almanya’yı ileriye taşımak isteyen herkese elini uzattığını” söyledi.

AfD, tek başına iktidara gelmek ve ana akım partilerin AfD ile işbirliği yapmayı reddetmesinden kaynaklanan “güvenlik duvarını” aşmak için eyalet meclisinde mutlak çoğunluk peşindeydi.

Nihai sonuçlara göre, AfD’nin 83 sandalyeli parlamentoda 39 milletvekili ile 3 sandalye eksik kaldığı ortaya çıktı.

Siegmund, azınlık hükümeti gibi “oyunlara” girmeyeceklerini söyledi fakat bölünmüş muhalefetin AfD olmadan nasıl istikrarlı bir hükümet kurabileceği belirsiz.

Ne Siegmund’u ne de görevdeki CDU’lu Sven Schulze’yi eyalet başkanı olarak desteklemeyeceğini açıklayan BSW, bununla birlikte AfD’ye karşı oluşturulan “güvenlik duvarını” eleştiriyor. BSW eyalet meclisinde beş sandalye aldı.

Schulze, AfD’nin eyaletin en güçlü siyasi gücü haline gelmesinden dolayı partiyi tebrik etti ve “CDU olarak biz de bu sonuçla yüzleşmek zorunda kalacağız” dedi.

Merz’in partisinin federal genel sekreteri Franziska Hoppermann, AfD ile ilişki kurmama konusundaki kararlılığından geri adım atmayı reddetti.

Hopermann şunları söyledi:

“AfD, aşırı sağcı bir parti. Avrodan çıkmak istiyor; bu, iktisadi çöküş anlamına gelir… Rusya ile yakın işbirliği içinde çalışıyor ve tamamen farklı bir sosyal model istiyor. Onlarla işbirliği yapmayacağız.”

AfD’nin Saksonya-Anhalt’taki bölgesel şubesi, iç güvenlik teşkilatı tarafından “aşırı sağcı grup” olarak sınıflandırılan birkaç gruptan biri. 

Parti, seçim programında göçmenlerin sınır dışı edilmesini ifade eden “tersine göç”ten söz ediyor. 

AfD daha önce Thüringen eyalet seçimini kazanmış fakat iktidara gelememişti. Orada bir CDU lideri azınlık hükümeti kurarak iktidara gelmişti.

Schulze’nin AfD’ye karşı bir ittifak kurma girişimi, hassas bir konu olacak çünkü bu, CDU’nun koalisyon kurmayı reddettiği “aşırı sol” Sol Parti’den en azından bir miktar zımni destek gerektirecek.

Almanya’nın 16 eyaleti, örneğin güvenlik konularını denetleme ve eğitim sistemini yönetme gibi alanlarda geniş yetkilere sahip.

Siegmund, en önemli öncelikleri arasında “sınır dışı etme hamlesi”ni ve insanların Almanya’ya gelip “sosyal sistemimizi sömürmelerini” teşvik eden unsurların ortadan kaldırılmasını saymıştı. “Dezenformasyon” konusundaki endişelerini gerekçe göstererek, Saksonya-Anhalt’ı bölgesel kamu yayıncısından çıkarmak için uzun soluklu bir süreç başlatmak istiyor.

Saksonya-Anhalt’taki AfD, Almanya’da şu ana kadar izin verilmeyen evde eğitim uygulamasını da serbest bırakmak istiyor.

Parti, “ailenin değerini düşürdüğünü” iddia ettiği gökkuşağı bayrağının okullarda resmi olarak dalgalanmasını yasaklayacağını ve okulların ulusal bayrağı dalgalandırmasını sağlayacağını taahhüt ediyor.

Parti, vergi mükelleflerinin parasının Ukrayna’ya “hediye edilmesi”ne karşı çıkıyor ve Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılması için baskı yapacağını belirtiyor. Fakat bu, eyalet hükümetlerinin karar verebileceği bir konu değil.

16 eyalet hükümeti, bazı hükümet yasa tasarılarının onaylanması gereken Almanya’nın üst meclisinde (Bundesrat) de temsil ediliyor. 83,5 milyonluk bir ulusun en küçük eyaletlerinden biri olan Saksonya-Anhalt’ın buradaki etkisi sınırlı: 69 oydan dördüne sahip.