Diplomasi
Aliyev’den ABD’ye Gazze yanıtı: Asker göndermeyi kabul etmedik

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz’un “Azerbaycan Gazze’ye asker göndermeyi kabul etti” yönündeki açıklamasını yalanladı. Bakü’nün rızası olmadan yapılan bu açıklamanın diplomatik kanallardan protesto edildiğini belirten Aliyev, operasyonun niteliği netleşmeden ve Arap ülkeleri öncülük etmeden böyle bir adım atmayacaklarını vurguladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planı kapsamında oluşturulması hedeflenen Uluslararası İstikrar Gücüne (ISF) ülkesinin asker göndermeyi kabul ettiği yönündeki iddiaları yalanladı.
ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz’un, Azerbaycan’ın ISF’ye katılım konusunda mutabık kaldığına dair açıklaması Bakü’de tepkiyle karşılandı. Bir televizyon programında konuşan Aliyev, Washington yönetiminin bu beyanının gerçeği yansıtmadığını ve diplomatik yollardan itirazlarını ilettiklerini duyurdu.
“Operasyonun niteliği belirsiz”
Aliyev, Gazze’de herhangi bir istikrar operasyonuna katılım konusunda talepler aldıklarını doğruladı ancak sürecin belirsizliklerle dolu olduğuna dikkat çekti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, “Doğal olarak, bir karar vermeden önce operasyonun yetkisinin ne olacağını ve ne tür faaliyetlerin planlandığını net biçimde anlamamız gerekir” dedi.
Ülkesinin daha önce Irak, Kosova ve Afganistan’daki barışı koruma operasyonlarında yer aldığını hatırlatan Aliyev, Gazze’deki durumun farklılık arz ettiğini belirtti.
Aliyev, “Gazze Şeridi’ndeki duruma gelince, bize göre yetkinin kim tarafından verileceği ve niteliğinin ne olacağı hâlâ belirsiz. Bunlar ‘barışı koruma’ operasyonları mı olacak, yoksa ‘barışı zorlama’ operasyonları mı?” sorusunu yöneltti.
“Muharebe operasyonlarına katılmayacağız”
Bakü yönetiminin “barışı zorlama” olarak tanımlanan ve çatışma riski içeren görevlere sıcak bakmadığını vurgulayan Aliyev, şu ifadeleri kullandı:
“Doğal olarak ikincisine hazır değiliz ve hiçbir zaman da katılmayı düşünmedik. Şimdiye kadar hiçbir zaman muharebe faaliyetlerine girmedik ve Azerbaycan dışında muharebe operasyonlarına katılmayı düşünmüyorum.”
“Azerbaycanlıların hayatını riske atma niyetimiz yok”
Aliyev, ABD tarafına ilettikleri çekincelerin başında güvenlik risklerinin geldiğini belirtti. Azerbaycan’ın saldırıya uğramış ve ağır kayıplar vermiş bir ülke olduğunu hatırlatan Aliyev, vatandaşlarının hayatını riske atmak istemediklerini söyledi.
Geçmişte uluslararası toplumdan yeterli destek görmediklerini savunan Aliyev, “Biz zor durumdayken kaderimize terk edildik. Bizi kimse korumadı. Ayrıca, Filistin’e duyduğumuz saygı ve sempatiye rağmen, Filistin de bizi özellikle korumadı” diye konuştu.
Aliyev, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) çerçevesinde alınan kararlara ve desteğe müteşekkir olduklarını, Azerbaycan’ın da BM ve Bağlantısızlar Hareketi nezdinde Filistin devletini her zaman desteklediğini sözlerine ekledi.
İsrail ordusu Gazze’nin doğusundaki ‘Sarı Hat’ uygulamasını genişletiyor
“Arap olmayan ülkeler öne atılmamalı”
Bölgesel sorunların çözümünde Arap ülkelerinin öncelikli rol oynaması gerektiği görüşünü savunan Aliyev, Arap olmayan Müslüman ülkelerin bu süreçte öne çıkmasının doğru olmayacağını ifade etti.
Aliyev, “Arap ülkelerinin meselelerinin Arap ülkeleri tarafından çözülmesi gerektiğini her zaman savundum. Arap olmayan Müslüman ülkelerin öne atılmaması gerektiğine derinden inanıyorum. Bu hayra alamet olmaz” değerlendirmesinde bulundu.
Arap Birliği’nin tutumunu ve İİT kararlarını takip ettiklerini belirten Aliyev, “Gereksiz bir hareketlilik sergilemek ve öne atılmak en iyi yol değil” dedi.
ABD yönetimine diplomatik nota
Mike Waltz’un açıklamasına tepki gösteren Aliyev, ABD yönetimine diplomatik kanallardan bildirimde bulunduklarını açıkladı.
Aliyev, “ABD’nin BM Daimi Temsilcisi’nin Azerbaycan’ın rıza verdiğini iddia eden açıklaması bizi şaşırttı. Rıza vermedik ve bu tür asılsız beyanların kabul edilemez olduğunu, yanlış bir izlenim yarattığını diplomatik kanallardan ABD yönetimine bildirdik” dedi.
Bu açıklamanın, diğer ülkeleri sürece çekmek için bir taktik olabileceğini ima eden Aliyev, “Belki ‘Azerbaycan kabul etti’ denilerek başkalarını sürece çekme girişimi vardı; bunu dışlamıyorum. Ancak öyleyse, bu kesinlikle kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Bakü yönetiminin Washington’a 20’den fazla sorudan oluşan bir liste sunduğunu belirten Aliyev, bu sorular netleşmeden herhangi bir misyona katılımın söz konusu olmadığını vurguladı.
Waltz ne demişti?
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Başkan Trump’ın barış planının ISF’nin oluşturulmasını öngördüğünü belirtmişti.
Waltz, “Orada Amerikan askerlerinin bulunmasını istemiyorum. Bu nedenle uluslararası güçlerimiz olacak. Endonezya, Azerbaycan ve diğer ülkeler katılmayı şimdiden kabul etti” iddiasında bulunmuştu.
Washington 70 ülkenin kapısını çaldı
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin geçen ay yayımladığı habere göre ABD Dışişleri Bakanlığı, ISF için asker veya mali destek talebiyle 70’ten fazla ülkeye resmi mektup gönderdi.
Haberde, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan dahil bölge ülkelerinin, Gazze’ye asker konuşlandırılması için finansman sağlanması konusunda ABD ile temas halinde olduğu belirtildi. ABD’li bir yetkili, başvurulan ülkelerden 19’unun asker, lojistik destek veya teçhizat sağlama konusunda istekli olduğunu gazeteye aktardı.
Gazeteye göre, ABD ile görüşen ülkeler, birliklerini yalnızca Gazze’nin İsrail işgali altındaki bölgelerine konuşlandırma şartını öne sürüyor. Ancak Washington yönetiminin, bu ülkeleri Hamas’ın kontrolündeki ve “kırmızı bölge” olarak tanımlanan alanlarda da faaliyet göstermeye ikna etmeye çalıştığı bildiriliyor.
Barış Kurulu açıklaması ertelendi
Öte yandan, 2026’nın ilk günlerinde Gazze için oluşturulması planlanan “Barış Kurulu” ile ilgili beklenen açıklama ertelendi.
ABD Başkanı Trump, Venezuela lideri Nicolas Maduro’ya yönelik operasyonun ardından söz konusu açıklamayı ertelediğini duyurdu. İsrail basını, açıklamanın ocak ayı ortasında yapılmasının öngörüldüğünü yazdı.
Maariv gazetesi, ertelemenin “teknik” nedenlere dayandığını ve Barış Konseyi’nin kurulması kararının değişmediğini aktardı. Ancak İstikrar Gücü’nde olduğu gibi, Barış Kurulu’nun yetki, görev ve katılımcıları konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğü belirtiliyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












