Bizi Takip Edin

Diplomasi

Venezuela petrolü ve Çin: Bilmeniz gereken 4 şey

Yayınlanma

ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu kaçırmasının ardından, Başkan Donald Trump defalarca Amerikan petrol şirketlerinin Latin Amerika ülkesinin hidrokarbon endüstrisinin yeniden inşasına öncülük edeceğini vurguladı. Rubio, Venezuela petrolü için “ABD’nin rakipleri tarafından kontrol edilmesine izin vermeyeceklerini” söyledi.

Venezuela petrolüne ne olacağı, Washington ile yaşadığı jeopolitik gerilimler göz önüne alındığında, ülkenin en büyük alıcısı olan Çin başta olmak üzere Asya için de sonuçlar doğuracaktır.

Nikkei Asia, Venezuela petrolü ve Çin üzerindeki etkisi hakkında bilinmesi gereken dört noktayı derledi:

Venezuela dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip, ancak üretim azaldı

Venezuela, petrol üreten ülkeler grubu OPEC’in beş kurucu üyesinden biridir ve 300 milyar varilin üzerinde, küresel toplamın yaklaşık %20’sine denk gelen dünyanın en büyük ham petrol rezervlerine sahiptir. Buna rağmen, onlarca yıllık yetersiz yatırım ve kötü yönetim nedeniyle günde yalnızca yaklaşık 900.000 varil üretmektedir; bu, küresel üretimin küçük bir kısmıdır ve 1990’ların sonlarında günlük 3 milyon varil seviyesinden çok uzaktır.

Venezuela’nın ihracatı, 2019’da devlet petrol ve gaz şirketi Petróleos de Venezuela, S.A. (PDVSA) ABD Hazine Bakanlığı tarafından kara listeye alındığında uygulanan ABD yaptırımlarından da olumsuz etkilendi. Daha yakın zamanda Washington, aralık ayından bu yana Maduro hükümetini “yabancı terör örgütü” olarak tanımlamasının ardından, Venezuela’ya giden ve Venezuela’dan çıkan yaptırımlı tüm petrol tankerlerine deniz ablukası uygulamaya başladı.

Çin, Venezuela petrolünün en büyük alıcısı

Bir dönem ABD, kapsamlı işleme gerektiren ağır ham petrolü ithal eden en büyük alıcıydı ve bunu işleyebilecek rafinaj kapasitesine sahipti.

Ancak ABD yaptırımlar uyguladıktan sonra, Çin en büyük alıcı konumuna geçti. Emtia veri şirketi Kpler’e göre, dünyanın ikinci büyük ekonomisi geçen yıl günde yaklaşık 395.000 varil ithal etti; bu, 2024’teki 273.000 varilden artış anlamına geliyor. Venezuela’dan yapılan sevkiyatlar, geçen yıl Çin’in toplam ham petrol ithalatının yaklaşık %4’ünü oluşturdu.

Hindistan da Venezuela ham petrolünün istikrarlı alıcılarından biri oldu, ancak son yıllarda ithalat düşüş gösterdi.

Venezuela ayrıca, mülkiyeti belirsiz ve deniz konumlarını gizleyen, ham petrolün nihai olarak nereye gittiğini izlemeyi zorlaştıran bir grup gemiden oluşan “gölge filo” olarak bilinen petrol tankerlerini de kullanıyor.

ABD’nin hamleleri Çin’in düzenlemelerini tehlikeye atıyor

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazartesi günü NBC’ye verdiği demeçte, askeri operasyonun hedeflerinden birinin Venezuela petrol endüstrisine rakiplerden gelen yatırımları sınırlamak olduğunu açıkça ifade etti.

“Venezuela’daki petrol endüstrisinin ABD’nin hasımları tarafından kontrol edilmesine izin vermeyeceğiz. Şunu anlamalısınız: Çin neden onların petrolüne ihtiyaç duyuyor? Rusya neden onların petrolüne ihtiyaç duyuyor? İran neden onların petrolüne ihtiyaç duyuyor? … Batı Yarımküre’nin ABD’nin hasımları, rakipleri ve karşıtları için bir operasyon üssü olmasına izin vermeyeceğiz,” dedi.

Natixis Asya-Pasifik başekonomisti Alicia Garcia-Herrero, “Çin, 2000’lerin ortalarından bu yana Venezuela’nın petrol sektöründe stratejik bir sütun olarak konumunu sağlamlaştırdı; ekonomik izolasyon, hiperenflasyon ve ABD yaptırımlarıyla başa çıkmada ülkenin başlıca alacaklısı ve müttefiki olarak hareket ediyor,” dedi.

Düzenlemenin bir parçası olarak, PDVSA’nın Çin Ulusal Petrol Şirketi’ne (CNPC) indirimli fiyatlarla uzun vadeli ham petrol sevkiyatları yoluyla borçlarını geri ödediği petrol karşılığı kredi çerçevesi bulunuyor. Devlete ait Çinli şirketler Sinopec ve CNPC, yabancı firmalar arasında en büyük petrol alacaklarından bazılarına sahipken, medya haberlerine göre özel bir şirket olan China Concord Petroleum uzun vadeli saha sözleşmeleri elde etti ve üretimi artırmak için milyar dolarlık yatırımlar taahhüt etti.

Garcia-Herrero, “ABD’nin eylemleri bu düzenlemeleri tehlikeye atıyor, el koyma ya da yeniden müzakere riskini artırıyor,” dedi. “Ancak kesintiler kısa vadeli olabilir; Çin’in yerleşik etkisini tamamen ortadan kaldırmak ve sözleşmeleri geçersiz kılmak zor görünüyor. … Sonuç, Çin’in küresel girişimleri için kritik bir ders olacak ve siyasi olarak dalgalı bölgelerdeki gelecekteki risk değerlendirmelerini şekillendirecek” diye ekledi.

Venezuela üretimini artırmak pahalı olacak

Trump, ABD’nin “milyarlarca dolara mal olacak petrol altyapısını yeniden inşa edeceğini” vurguladı. Danışmanlık şirketi Rystad Energy, önümüzdeki 15 yıl boyunca Venezuela’nın ham petrol üretimini “sabit tutabilmek için bile” yaklaşık 53 milyar dolarlık upstream ve altyapı yatırımına ihtiyaç duyulacağını tahmin ediyor.

Şirket, 2040’a kadar bir zamanlar ulaşılan günlük 3 milyon varil üretime geri dönmek için, 53 milyar dolara ek olarak 2026’dan 2040’a kadar her yıl “istikrarlı 8–9 milyar dolarlık yatırım” gerektiğini belirtiyor.

Buna karşın bazı analistler, Venezuela’nın petrol endüstrisine yatırım yapmanın ekonomik olarak mantıklı olup olmadığını sorguluyor.

Capital Economics’in baş iklim ve emtia ekonomisti David Oxley, “Daha önce Venezuela’da varlıkları kamulaştırılmış olan uluslararası şirketler, siyasi bir halefiyet planı netleşmedikçe yeni enerji varlıklarına yatırım yapma konusunda temkinli olacaktır,” dedi.

Oxley, “Siyasi ortam daha öngörülebilir olsa bile, zaten petrolle dolu bir dünyada Venezuela’da sondajı ciddi ölçüde artırmanın iş gerekçesi güçlü değil — özellikle de Venezuela’nın ‘ağır’ petrol rezervlerini çıkarmanın tahmini yüksek maliyeti göz önüne alındığında,” diye ekledi.

Venezuela’da siyasal düzenin ani değişimi ve Çin’in çıkarlarına yönelik riskler

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English