Diplomasi
Aliyev’den ABD’ye Gazze yanıtı: Asker göndermeyi kabul etmedik

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz’un “Azerbaycan Gazze’ye asker göndermeyi kabul etti” yönündeki açıklamasını yalanladı. Bakü’nün rızası olmadan yapılan bu açıklamanın diplomatik kanallardan protesto edildiğini belirten Aliyev, operasyonun niteliği netleşmeden ve Arap ülkeleri öncülük etmeden böyle bir adım atmayacaklarını vurguladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planı kapsamında oluşturulması hedeflenen Uluslararası İstikrar Gücüne (ISF) ülkesinin asker göndermeyi kabul ettiği yönündeki iddiaları yalanladı.
ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz’un, Azerbaycan’ın ISF’ye katılım konusunda mutabık kaldığına dair açıklaması Bakü’de tepkiyle karşılandı. Bir televizyon programında konuşan Aliyev, Washington yönetiminin bu beyanının gerçeği yansıtmadığını ve diplomatik yollardan itirazlarını ilettiklerini duyurdu.
“Operasyonun niteliği belirsiz”
Aliyev, Gazze’de herhangi bir istikrar operasyonuna katılım konusunda talepler aldıklarını doğruladı ancak sürecin belirsizliklerle dolu olduğuna dikkat çekti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, “Doğal olarak, bir karar vermeden önce operasyonun yetkisinin ne olacağını ve ne tür faaliyetlerin planlandığını net biçimde anlamamız gerekir” dedi.
Ülkesinin daha önce Irak, Kosova ve Afganistan’daki barışı koruma operasyonlarında yer aldığını hatırlatan Aliyev, Gazze’deki durumun farklılık arz ettiğini belirtti.
Aliyev, “Gazze Şeridi’ndeki duruma gelince, bize göre yetkinin kim tarafından verileceği ve niteliğinin ne olacağı hâlâ belirsiz. Bunlar ‘barışı koruma’ operasyonları mı olacak, yoksa ‘barışı zorlama’ operasyonları mı?” sorusunu yöneltti.
“Muharebe operasyonlarına katılmayacağız”
Bakü yönetiminin “barışı zorlama” olarak tanımlanan ve çatışma riski içeren görevlere sıcak bakmadığını vurgulayan Aliyev, şu ifadeleri kullandı:
“Doğal olarak ikincisine hazır değiliz ve hiçbir zaman da katılmayı düşünmedik. Şimdiye kadar hiçbir zaman muharebe faaliyetlerine girmedik ve Azerbaycan dışında muharebe operasyonlarına katılmayı düşünmüyorum.”
“Azerbaycanlıların hayatını riske atma niyetimiz yok”
Aliyev, ABD tarafına ilettikleri çekincelerin başında güvenlik risklerinin geldiğini belirtti. Azerbaycan’ın saldırıya uğramış ve ağır kayıplar vermiş bir ülke olduğunu hatırlatan Aliyev, vatandaşlarının hayatını riske atmak istemediklerini söyledi.
Geçmişte uluslararası toplumdan yeterli destek görmediklerini savunan Aliyev, “Biz zor durumdayken kaderimize terk edildik. Bizi kimse korumadı. Ayrıca, Filistin’e duyduğumuz saygı ve sempatiye rağmen, Filistin de bizi özellikle korumadı” diye konuştu.
Aliyev, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) çerçevesinde alınan kararlara ve desteğe müteşekkir olduklarını, Azerbaycan’ın da BM ve Bağlantısızlar Hareketi nezdinde Filistin devletini her zaman desteklediğini sözlerine ekledi.
İsrail ordusu Gazze’nin doğusundaki ‘Sarı Hat’ uygulamasını genişletiyor
“Arap olmayan ülkeler öne atılmamalı”
Bölgesel sorunların çözümünde Arap ülkelerinin öncelikli rol oynaması gerektiği görüşünü savunan Aliyev, Arap olmayan Müslüman ülkelerin bu süreçte öne çıkmasının doğru olmayacağını ifade etti.
Aliyev, “Arap ülkelerinin meselelerinin Arap ülkeleri tarafından çözülmesi gerektiğini her zaman savundum. Arap olmayan Müslüman ülkelerin öne atılmaması gerektiğine derinden inanıyorum. Bu hayra alamet olmaz” değerlendirmesinde bulundu.
Arap Birliği’nin tutumunu ve İİT kararlarını takip ettiklerini belirten Aliyev, “Gereksiz bir hareketlilik sergilemek ve öne atılmak en iyi yol değil” dedi.
ABD yönetimine diplomatik nota
Mike Waltz’un açıklamasına tepki gösteren Aliyev, ABD yönetimine diplomatik kanallardan bildirimde bulunduklarını açıkladı.
Aliyev, “ABD’nin BM Daimi Temsilcisi’nin Azerbaycan’ın rıza verdiğini iddia eden açıklaması bizi şaşırttı. Rıza vermedik ve bu tür asılsız beyanların kabul edilemez olduğunu, yanlış bir izlenim yarattığını diplomatik kanallardan ABD yönetimine bildirdik” dedi.
Bu açıklamanın, diğer ülkeleri sürece çekmek için bir taktik olabileceğini ima eden Aliyev, “Belki ‘Azerbaycan kabul etti’ denilerek başkalarını sürece çekme girişimi vardı; bunu dışlamıyorum. Ancak öyleyse, bu kesinlikle kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Bakü yönetiminin Washington’a 20’den fazla sorudan oluşan bir liste sunduğunu belirten Aliyev, bu sorular netleşmeden herhangi bir misyona katılımın söz konusu olmadığını vurguladı.
Waltz ne demişti?
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Başkan Trump’ın barış planının ISF’nin oluşturulmasını öngördüğünü belirtmişti.
Waltz, “Orada Amerikan askerlerinin bulunmasını istemiyorum. Bu nedenle uluslararası güçlerimiz olacak. Endonezya, Azerbaycan ve diğer ülkeler katılmayı şimdiden kabul etti” iddiasında bulunmuştu.
Washington 70 ülkenin kapısını çaldı
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin geçen ay yayımladığı habere göre ABD Dışişleri Bakanlığı, ISF için asker veya mali destek talebiyle 70’ten fazla ülkeye resmi mektup gönderdi.
Haberde, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan dahil bölge ülkelerinin, Gazze’ye asker konuşlandırılması için finansman sağlanması konusunda ABD ile temas halinde olduğu belirtildi. ABD’li bir yetkili, başvurulan ülkelerden 19’unun asker, lojistik destek veya teçhizat sağlama konusunda istekli olduğunu gazeteye aktardı.
Gazeteye göre, ABD ile görüşen ülkeler, birliklerini yalnızca Gazze’nin İsrail işgali altındaki bölgelerine konuşlandırma şartını öne sürüyor. Ancak Washington yönetiminin, bu ülkeleri Hamas’ın kontrolündeki ve “kırmızı bölge” olarak tanımlanan alanlarda da faaliyet göstermeye ikna etmeye çalıştığı bildiriliyor.
Barış Kurulu açıklaması ertelendi
Öte yandan, 2026’nın ilk günlerinde Gazze için oluşturulması planlanan “Barış Kurulu” ile ilgili beklenen açıklama ertelendi.
ABD Başkanı Trump, Venezuela lideri Nicolas Maduro’ya yönelik operasyonun ardından söz konusu açıklamayı ertelediğini duyurdu. İsrail basını, açıklamanın ocak ayı ortasında yapılmasının öngörüldüğünü yazdı.
Maariv gazetesi, ertelemenin “teknik” nedenlere dayandığını ve Barış Konseyi’nin kurulması kararının değişmediğini aktardı. Ancak İstikrar Gücü’nde olduğu gibi, Barış Kurulu’nun yetki, görev ve katılımcıları konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğü belirtiliyor.
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4











