Bizi Takip Edin

Amerika

ABD piyasalarında dalgalanma sürüyor

Yayınlanma

ABD piyasaları, Başkan Trump ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un İran’daki savaşın tetiklediği artan enflasyon riskleriyle karşı karşıya kalması üzerine huzursuz bir dönem geçiriyor. Merkez bankasının yükselen enerji fiyatlarıyla ve bunların genel ekonomiye etkileriyle nasıl mücadele edeceğine dair belirsizlik sürerken hisse senetleri ve tahvil faizleri sert dalgalanmalar gösterdi. Yeni veriler ekonominin durgun fakat istikrarlı bir seyir izlediğini ortaya koysa da uzmanlar piyasadaki oynaklığın Merkez Bankası üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor.

ABD finans piyasaları, Devlet Başkanı Donald Trump ve Federal Rezerv (Fed) Başkanı Kevin Warsh’un İran’daki savaşın kaynaklık ettiği yükselen enflasyon riskleriyle karşı karşıya kalması nedeniyle huzursuz bir seyir izliyor.

Fed’in yüksek enerji fiyatları ve bu fiyatların geniş ekonomi üzerindeki etkisiyle nasıl mücadele edeceğine ilişkin belirsizlik ortamında hisse senetleri ve tahvil faizleri sert dalgalanmalar yaşadı.

Borsa, Fed’in çarşamba günü faiz artırımına gitmeyi reddetmesinin hemen ardından ağır kayıplar verdi ve tahvil faizleri fırladı.

Piyasalar ancak perşembe günü açıklanan yeni haziran ayı enflasyon rakamlarının ekonomide yavaş fakat istikrarlı bir tablo göstermesiyle toparlandı.

Piyasa perşembe günü Warsh’un ekonomiye olan güvenini doğrular nitelikte hareket etmiş olsa da uzmanlar, piyasadaki oynaklığın Trump’ın İran’daki savaşı sürerken merkez bankasının gözetmek zorunda olduğu hassas dengeyi göz önüne serdiğini kaydetti.

Westwood Capital Yönetim Kurulu Başkanı Daniel Alpert, “Şu andaki hareketler bir bekleme düzeninde. Piyasanın savaş nedeniyle gerilediği açık. Savaş devam ediyor. Bu nedenle piyasa durumdan ne çıkaracağını gerçekten bilmiyor” değerlendirmesini yaptı.

Ekonomik Analiz Bürosu tarafından perşembe günü açıklanan Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksine göre yıllık enflasyon mayıs ayındaki yüzde 4,1 seviyesinden haziranda yüzde 3,7’ye geriledi. PCE endeksi, Fed’in enflasyon için tercih ettiği temel ölçüt konumunda bulunuyor.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), çarşamba günü faiz oranlarını yüzde 3,5 ile yüzde 3,75 aralığında sabit bıraktı.

Uzmanlar kararı yaygın şekilde bekliyor olsa da tüccarlar toplantı öncesinde alışılmadık derecede yüksek bir belirsizlik sergiledi.

Warsh kararda üç muhalif oyla karşı karşıya kaldı. Cleveland, Dallas ve Minneapolis Fed başkanları faizlerin çeyrek puan artırılması yönünde oy kullandı.

Ancak Fed Başkanı çoğunluğun kararına bağlı kalarak, İran savaşı sürecindeki enerji fiyatı artışlarına atıfla “son şoklara” rağmen ekonominin “etkileyici bir direnç gösterdiğini” savundu.

Warsh, birincil hedefinin enflasyonu yüzde 2’ye düşürmek olduğunu yineledi ve merkez bankasının enerji fiyatı şoklarının etkilerinin “genişleyip genişlemediğini” izlediğini kaydetti.

Ancak bu mesajın Fed’in faizleri üst üste beşinci kez sabit tutma kararıyla yan yana gelmesi, Fed’in enflasyonla mücadelede geç kaldığına dair endişelerin artmasıyla hisse senedi piyasasının düşmesine ve tahvil faizlerinin yükselmesine neden oldu.

Eski Cleveland Fed Başkanı Loretta Mester, The Hill’e yaptığı açıklamada, “Enflasyonu yeniden yüzde 2’ye düşürmek için politikanın biraz kısıtlayıcı olmasına ihtiyacınız olacak” dedi.

Toplantıda bulunması halinde muhtemelen bir faiz artırımı lehine argüman sunacağını belirten Mester, “Politikanın, yani Fed gösterge faiz oranının şu anda ekonomi üzerinde kısıtlayıcı olduğuna inanmıyorum” diye ekledi.

Üç ana piyasa endeksi merkez bankasının kararının ardından çarşamba öğleden sonra darbe aldı.

Dow Jones Sanayi Endeksi yaklaşık 1 bin 100 puan veya yüzde 2,19 kayıpla Nisan 2025’ten bu yana en kötü düşüşünü yaşadı.

S&P 500 endeksi yüzde 1,52, Nasdaq bileşik endeksi ise yüzde 1,74 geriledi. Piyasalar perşembe günü büyük ölçüde toparlandı.

Bu sırada, yatırımcıların ekonomi ve enflasyona ilişkin beklentileri için bir gösterge olarak kullanılan 10 yıllık ABD Hazine tahvili faizi, çarşamba günü Warsh henüz konuşurken yükselişe geçti.

Perşembe erken saatlerde yüzde 4,7 ile zirve yapan 10 yıllık tahvil faizi, yatırımcıların ufukta daha fazla enflasyon gördüğüne işaret etti ve günün ilerleyen saatlerinde gevşedi.

30 yıllık Hazine tahvili faizi benzer şekilde yüzde 5,2’ye fırlayarak 2007’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Ritholtz Wealth Management Baş Piyasa Stratejisti Callie Cox, Warsh’un çarşamba günkü basın toplantısını “oldukça muğlak” olarak niteledi.

Toplantıya dair daha fazla güvence ve ayrıntı bulunduğunu ancak başkanın açıklamalarında “çok fazla somut içerik” yer almadığını kaydetti. Enflasyona göre düzeltilmiş reel faizlere atıfta bulunan Cox, The Hill’e, “Sanırım birçok piyasa izleyicisi, kendisi ve komitenin faiz oranlarını sabit tutmayı seçmesi ancak reel faizlerin yükseldiğini kabul etmesi karşısında kafa karışıklığı yaşadı. Bu durum piyasanın bir faiz artırımına göre pozisyon aldığını gösterir” dedi.

Alpert da tahvil piyasasının “haberlere göre işlem görme eğiliminde olduğunu”, bunun da Warsh’un Fed’in kendi sinyalleri ile piyasalar arasındaki geri bildirim döngüsünü kapatma hedefini zorlaştırdığını belirtti.

Alpert, “nihai güzellik yarışması” olarak nitelediği tahvil piyasası için, “Bir tahvil tüccarının diğer insanların makroekonomik ve politik meseleler hakkında ne düşüneceğine dair tahminlerine dayalı işlemler görüyorsunuz” ifadesini kullandı.

Piyasaların üzerinde, ülkenin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığına getirdiği kısıtlamalar nedeniyle enerji fiyatlarında artışa yol açan İran ile savaş gölgesi sallanıyor.

Washington ve Tahran’daki yetkililer haziran ortasında askeri düşmanlıkları durdurmak için bir mutabakat zaptına varmış olsa da son üç hafta iki taraf arasında misilleme niteliğindeki karşılıklı saldırıların yeniden başlamasına sahne oldu.

Mayıs ayından haziran ayına enflasyondaki düşüş, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin savaş öncesi seviyelere doğru kademeli olarak ilerlemesinin ilk işaretlerini yansıttı.

Ancak saldırıların yeniden başlaması ve İran’ın su yolundaki gemilere yönelik baskılarını sürdürmesi ortasında, Kuzey Amerika göstergesi olan Batı Teksas türü ham petrolün fiyatı, haziran sonu ve temmuz başında 70 doların altında işlem gördükten sonra 80 doların üzerine çıktı.

Ekonomik Analiz Bürosu’nun yeni verilerine göre ABD gayrisafi yurtiçi hasılası (GSYH) ilk çeyrekteki yüzde 2,1’lik büyümenin ardından ikinci çeyrekte yıllık yüzde 1,5 oranında artış göstererek ABD ekonomisinin de yavaşlama belirtileri sergilediğini ortaya koydu.

Moody’s Analytics Baş Ekonomisti Mark Zandi perşembe günü yaptığı değerlendirmede ekonominin “yumuşak ve savunmasız” olduğunu, tüketici harcamalarının gevşemesinden darbe almaya açık bulunduğunu belirtti.

Gıda ve enerji fiyatlarının jeopolitik koşullardan kaynaklanan kısa vadeli dalgalanmalara daha yatkın olduğunu kaydeden Zandi, Ortadoğu’daki çatışmanın enflasyonist etkilerinin yayılabileceğine dikkat çekti.

Ekonomist, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Reel kullanılabilir gelirin yatay seyrettiği ve kişisel tasarrufların neredeyse en düşük seviyelerde olduğu göz önüne alındığında, orta ve düşük gelirli hanelerin harcamaları ciddi bir baskı altında” diye yazdı.

Zandi, “İran savaşı ne kadar uzarsa, enerji fiyatları ve faiz oranları ne kadar yükselirse, bu tüketicilerin geri çekilme ve ekonominin geri kalanını da yanlarında sürükleme ihtimali o kadar artar” değerlendirmesinde bulundu.

Ancak bu son veriler Warsh’a faizleri daha uzun süre sabit tutması için daha fazla alan da sağlayabilir.

Northlight Asset Management Yatırım Direktörü Chris Zaccarelli yaptığı açıklamada, “Bu sabah açıklanan beklentiden zayıf GSYH rakamları, ekonominin çok hızlı yavaşladığına dair bir endişe kaynağı olabilir. Diğer yandan, düşük PCE verileri Fed’e sabırlı olması ve faiz oranlarını erkenden artırmaması için biraz daha alan sağlamalıdır” dedi.

Harris Financial Group Yönetici Ortağı Jamie Cox ise perşembe günü yaptığı açıklamada, Fed’in faizleri sabit tutarak “doğru kararı verdiğini” ve son verilerin “enerji şoku olmasaydı enflasyonun düşüş eğiliminde olacağını” gösterdiğini savundu.

Gelecekteki Fed faiz kararlarına ilişkin bahisleri izleyen CME FedWatch aracına göre, FOMC eylül ortasında yeniden toplanacak ve finans piyasaları perşembe günü itibarıyla çeyrek puanlık bir faiz artırımı olasılığını yüzde 63,4 olarak fiyatlıyor.

Toplantıyı değerlendiren Mester, karar vericilerin o zamana kadar açıklanacak ekonomik verilere dayanarak “farklı sonuçlara” varacağını söyledi.

Fakat Mester, bir faiz artırımı olmadan enflasyonun düşmesini beklemenin ne kadar gerçekçi olduğunu sorgulayarak, “Bunun savunulması daha zor bir argüman olacağını düşünüyorum, ancak verilerin ne söyleyeceğini göreceğiz” dedi.

Amerika

Yatırımcılar Nvidia ve CEO’su Jensen Huang’a dava açtı

Yayınlanma

Yatırımcılar, ABD istihbaratının Çin adına çalıştığını değerlendirdiği Alice Huang ile evlilik dışı ilişkisini gizlediği gerekçesiyle Nvidia CEO’su Jensen Huang ve şirkete toplu dava açtı. Hissedarlar, yaklaşık 4,51 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip teknoloji devinin itibarının ve ulusal güvenliğin tehdit edildiğini savunuyor.

Yatırımcılar, teknoloji şirketi Nvidia ve CEO’su Jensen Huang aleyhine, iş insanının Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile ilişkisini gizleyerek hissedarları yanılttıkları iddiasıyla toplu dava açtı.

Reuters’ın haberine göre, ABD istihbarat birimleri Alice Huang’ın Çin Devlet Güvenliği Bakanlığı tarafından devşirildiğini değerlendiriyor.

Dava dilekçesinde, davalıların Huang ile Alice Huang arasındaki evlilik dışı ilişki iddiası konusunda hissedarları yanılttığı kaydedildi.

Dilekçede ayrıca hissedarların, yaşananların ulusal güvenlik açısından endişe doğurduğundan ve Nvidia’nın itibarına yönelik tehdit oluşturduğundan haberdar edilmediği belirtildi.

Güneydoğu Asya’da veri merkezleri inşa eden Megaspeed, bu tesislerdeki kapasiteleri Çinli Alibaba şirketine kiralıyor.

Alice Huang ile bağlantılı şirketler ağı Şanghay kenti ile Zhejiang eyaletinde yoğunlaşıyor.

The New York Times gazetesinin aktardığına göre, bu yapı Çin’in en büyük askeri teçhizat üreticilerinden China Electronics Technology Group şirketinin siber güvenlik alanındaki bağlı ortaklığına yaptığı yatırımlar vasıtasıyla Çin ordusuyla mali bağlar kuruyor.

Grafik işlemcileri (GPU) ve yapay zeka sistemlerine yönelik çipler alanında dünyanın en büyük geliştiricileri arasında yer alan ABD’li teknoloji şirketi Nvidia, Huang tarafından 1993 yılında kuruldu.

Nvidia, yaklaşık 4,51 trilyon dolarlık piyasa değeriyle dünyanın en değerli ikinci şirketi konumuna ulaştı.

Huang’ın Megaspeed yöneticisiyle “yakın bağları” olduğuna ilişkin iddialar kasım ayı başında gündeme geldi.

Financial Times gazetesine göre, taraflar arasında yalnızca yakın temaslar değil, aynı zamanda romantik bir ilişki vardı.

Nvidia CEO’su, şirket çalışanlarına yönelik açıklamasında eşini aldattığını itiraf etti.

Acı yaşattığı eşinden ve çocuklarından özür dileyen Huang, ilişki yaşadığı kadının ismini açıklamadı.

Alice Huang kim ve Nvidia CEO’suyla ilişkisi neden mercek altında?

Lori Huang ile 1985 yılından bu yana evli olan Huang’ın iki çocuğu var.

Nvidia Yönetim Kurulu, CEO’ya yönelik olası bir istihbarat operasyonu iddiaları üzerine bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurdu.

İnceleme, bağımsız yönetim kurulu üyeleri tarafından dış hukuk danışmanlarının katılımıyla yürütülecek.

Şirket, devlet sırlarının veya Nvidia’ya ait gizli ticari bilgilerin ele geçirildiğine inanmak için şu an bir gerekçe bulunmadığını vurguladı.

Yönetim Kurulu, görevini sürdürmeye devam edecek olan Huang’a güven duyduğunu açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump da Nvidia CEO’suna destek vererek görevinde kalması yönünde görüş bildirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise casusluk suçlamalarını reddederek bu iddiaların asılsız kurgulardan ibaret olduğunu ve ülkeyi karalama amacı taşıdığını kaydetti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Alice Huang kim ve Nvidia CEO’suyla ilişkisi neden mercek altında?

Yayınlanma

ABD istihbarat yetkilileri, Çin’in iş insanı Alice Huang’ı çip devi hakkında bilgi toplamak amacıyla istihbarat ağına dahil etmiş olabileceğini iddia ediyor. Pekin ise bu iddiaları kesin bir dille reddediyor.

Nvidia’nın kurucusu ve CEO’su Jensen Huang, evlilik dışı bir ilişki yaşadığını kabul etti. Bu itiraf, şirketin, kendisine yakın Çinli bir iş kadınının Pekin’in istihbarat servisleri için çalışmış olabileceğine ilişkin iddiaları soruşturduğu bir dönemde geldi.

Pekin, casusluk iddialarını “temelsiz” olarak nitelendirerek reddederken Nvidia, şirket sırlarının veya ABD’nin ulusal güvenliğinin tehlikeye atıldığına inanmak için herhangi bir neden bulunmadığını açıkladı. Tartışmalar, çip devinin piyasa değerinden tek bir günde yaklaşık 190 milyar dolar silinmesine yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü FBI’ın da konuyu soruşturduğunu söyledi. Trump ayrıca Nvidia CEO’sunun, söz konusu kadının Çin istihbaratıyla iddia edilen bağlantılarından haberdar olmadığını kendisine söylediğini aktardı.

Medya haberlerinde Alice Huang olarak tanımlanan kadın, daha önce Singapur merkezli yapay zekâ bilişim şirketi Megaspeed International’da yöneticilik yapmıştı. Şirket, gelişmiş yarı iletkenlere yönelik ihracat kontrollerini aşmaya yönelik girişimlerde bulunduğu şüphesiyle ABD makamlarının incelemesine konu olmuştu.

New York Times, ABD istihbarat yetkililerinin Alice Huang’ın Nvidia ve şirketin CEO’su hakkında bilgi toplamak üzere Çin tarafından istihbarat elemanı olarak devşirildiğine inandığını bildirdi.

Jensen Huang’ın liderliğine yönelik incelemelerin yoğunlaşmasıyla Nvidia hisseleri pazartesi günü yüzde 4’ten fazla değer kaybetti.

Tartışmaların nasıl geliştiğini gösteren kronolojiyi South China Morning Post derledi:

Mart 2023: Alice Huang, Megaspeed’in başına geçti

Huang Le adıyla da bilinen Alice Huang, Singapur merkezli şirketin 7Road International olan adını Megaspeed International olarak değiştirdiği Mart 2023’te genel müdür olarak atandı.

Singapur merkezli The Business Times gazetesinin aktardığı şirket kayıtlarına göre, 2015 yılında kurulan şirketin mülkiyet yapısında 2023 boyunca çeşitli değişiklikler yaşandı. Huang, aynı yılın kasım ayında resmî kayıtlardaki direktörlük görevinden ayrıldı. Ancak şirket üzerindeki etkisini sürdürüp sürdürmediği konusunda daha sonra soru işaretleri gündeme geldi.

Megaspeed, LinkedIn profilinde kendisini Asya-Pasifik bölgesindeki önemli Nvidia bulut bilişim ortaklarından biri olarak tanımlıyor. Şirketin Singapur, Endonezya ve Malezya’daki ofislerinde toplam 2 ila 10 kişi çalıştığı belirtiliyor.

Haziran 2024: Taipei’de birlikte fotoğraflandılar

Jensen Huang ve Alice Huang’ın birlikte görüldüğü, kamuoyuna yansıyan en eski fotoğraflardan biri, Haziran 2024’te Taipei’de düzenlenen Computex teknoloji fuarı sırasında çekildi.

Teknoloji şirketi Netthunder tarafından LinkedIn’de paylaşılan fotoğrafta, Nvidia CEO’sunun kalabalık bir akşam yemeğinde Alice Huang’ın yanında oturduğu görülüyordu.

2024 sonu–2025: ABD, Megaspeed hakkında soruşturma başlattı

ABD Ticaret Bakanlığı, 2024 yılının sonlarında Megaspeed’in Nvidia donanımlarını ihracat kontrollerini ihlal ederek Çin’e yönlendirip yönlendirmediğini araştırmak üzere soruşturma başlattı.

Mayıs 2025’te Jensen Huang ve Alice Huang, Taipei’de bir akşam yemeğinde birlikte görüntülendi. Agence France-Presse’in (AFP) basının canlı yayın görüntülerini incelemesi sonucunda, Jensen Huang’ın kolunu Alice Huang’ın omzuna attığı ve Alice Huang’ın da onu sağ yanağından öptüğü görüldü.

New York Times, 9 Ekim 2025’te yayımladığı haberde federal soruşturmayı kamuoyuna duyurdu. Haberde Megaspeed’in ticari faaliyetlerinin ve Çinli teknoloji şirketleriyle bağlantılarının incelendiği ayrıntılarıyla aktarıldı.

29–31 Ekim 2026: Casusluk iddiaları ortaya çıktı

New York Times, ABD istihbarat yetkililerinin Alice Huang’ın Çin tarafından istihbarat elemanı olarak devşirildiğine inandığını bildirdi. Haberde, “Başkan Trump konuyla ilgili bilgilendirildi ancak herhangi bir adım atmadı” ifadesine yer verildi.

Wall Street Journal, 30 Ekim’de yayımladığı haberde ABD makamlarının Alice Huang’ın Pekin’e bilgi aktardığından şüphelendiğine ilişkin yeni iddialar ortaya koydu. Haberde, Jensen Huang’ın hassas bilgilere erişimi ve ABD’nin çip ihracat politikaları üzerindeki etkisiyle ilgili endişeler gündeme getirildi.

Nvidia, söz konusu görüşmelerin rutin iş temasları olduğunu savunurken Çin Dışişleri Bakanlığı casusluk iddialarını “asılsız” olarak nitelendirdi.

31 Ekim’de Singapur İçişleri Bakanlığı, Wall Street Journal’ın yerel makamların Alice Huang’ın Çin adına casusluk yaptığı iddialarını veya Jensen Huang’la ilişkisini soruşturduğuna ilişkin haberlerini reddetti.

Bakanlık, Megaspeed hakkındaki polis soruşturmalarının ise devam ettiğini doğruladı.

4–5 Kasım 2026: ABD Kongresi üyeleri açıklama talep etti

Üç Cumhuriyetçi Kongre üyesi, Jensen Huang’ın Alice Huang’la temasları ve Nvidia’nın yabancı istihbarat tehditlerine karşı aldığı güvenlik önlemleri hakkında bilgi almak üzere basına kapalı bir bilgilendirme toplantısı talep etti.

Bu isimler, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast, Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar ve Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi Başkanı Rick Crawford’dı.

Nvidia, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Müşterilerle görüşmek bir CEO’nun işinin parçasıdır. Jensen her yıl binlerce müşteri şirketin yöneticisiyle görüşüyor.”

Şirket ayrıca, herhangi bir kişinin Amerikan sanayisi için tehdit oluşturması durumunda Washington yönetiminin kendilerini bilgilendireceğinden emin olduğunu belirtti.

8 Kasım 2026: Evlilik dışı ilişki itirafı ve Nvidia soruşturması

Jensen Huang, şirket çalışanlarına gönderdiği kurum içi mesajda eşine sadakatsizlik yaptığını kabul etti ve ailesinden ve çalışma arkadaşlarından özür diledi. Ancak ilişki yaşadığı kadının kimliğini açıklamadı.

Nvidia yönetim kurulu, CEO’sunun yabancı bir istihbarat servisi tarafından hedef alınıp alınmadığını belirlemek amacıyla şirket dışından hukukçuların yürüteceği bağımsız bir soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Şirket, ticari sırların veya ulusal güvenliğin tehlikeye atıldığına inanmak için herhangi bir neden bulunmadığını yineledi.

9–10 Kasım 2026: Hukuki süreç ve büyüyen krizin sonuçları

Pazartesi günü Nvidia ve CEO’su hakkında, Kaliforniya’nın San Jose kentindeki bir federal mahkemede, hissedarlar adına toplu dava açılması talebiyle dava başvurusu yapıldı.

Dava dilekçesinde şirket ve CEO’su, Jensen Huang’ın Alice Huang’la ilişkisini ve bununla bağlantılı güvenlik risklerini açıklamayarak yatırımcıları yanıltmakla suçlandı.

Aynı gün Trump, Jensen Huang’ı savundu. Trump, Nvidia CEO’sunun kendisine, söz konusu kadının iddia edilen casusluk faaliyetlerinden haberdar olmadığını söylediğini belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun da iddiaları “tamamen temelsiz” olarak nitelendirerek reddetti.

Öte yandan New York Times, Bloomberg ve NBC News’in de aralarında bulunduğu ABD medya kuruluşları, Nvidia’nın baş hukuk müşavirinin Ticaret Bakanlığı ile temasa geçmesinin ardından bakanlığın Megaspeed hakkındaki idari soruşturmasını durdurduğunu bildirdi.

Dosya daha sonra ABD Adalet Bakanlığı tarafından devralındı.

Nvidia skandalının yankıları nereye varacak?

Okumaya Devam Et

Amerika

Kaliforniya seçmeni milyarderlere yüzde 5 servet vergisini reddetti

Yayınlanma

Kaliforniya’da seçmenler, sağlık harcamalarında kullanılması planlanan ve milyarderlerin servetine bir defaya mahsus yüzde 5 vergi getirmeyi hedefleyen tasarıyı halk oylamasında reddetti. Düzenlemeye karşı çıkanlar, yaklaşık 100 milyar dolarlık kaynak sağlamayı hedefleyen girişim karşısında oylamayı 5,5 yüzde puan farkla kazandı.

ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki seçmenler, milyarderlerin servetine bir defaya mahsus yüzde 5 vergi getirilmesini öngören teklifi reddetti.

Elde edilecek gelirin ağırlıklı olarak sağlık hizmetlerine aktarılması planlanan teklif için halk oylaması yapıldı. Oylama 3 Kasım ara seçimlerinde gerçekleştirildi.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre, 9 Kasım akşamı itibarıyla vergi karşıtları zafer elde etmeye yetecek oy oranına ulaştı.

Vergi teklifine karşı çıkanlar, düzenlemeyi destekleyenlerin yaklaşık 5,5 yüzde puan önünde yer aldı.

Girişim, 1 Ocak 2026 itibarıyla Kaliforniya’da ikamet eden milyarderlerin net varlık değerleri üzerinden bir defaya mahsus yüzde 5 vergi alınmasını içeriyordu.

Verginin beş yıllık taksitler halinde ödenmesine izin verilmesi öngörülüyordu.

Toplanacak kaynağın yaklaşık yüzde 90’ının sağlık sektörüne, kalan kısmının ise eğitim ve gıda yardımı programlarına aktarılması planlanıyordu.

Teklifin öncüsü olan sağlık çalışanları sendikası SEIU United Healthcare Workers West, sağlık programlarındaki federal bütçe kesintilerini telafi etmek amacıyla beş yılda yaklaşık 100 milyar dolar toplamayı hedefliyordu.

Sendikanın başkanı Dave Regan, Kaliforniya yönetiminin sağlık programlarındaki fon kesintilerini giderecek alternatif bir yol bulamaması halinde, vergi teklifini 2028’de yeniden oylamaya sunmayı planladıklarını açıkladı.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom ile halefi olarak seçilen Xavier Becerra teklife karşı çıkan isimler arasında yer aldı.

Newsom ve Becerra, söz konusu verginin varlıklı girişimcilerin eyaletten ayrılmasına yol açabileceğinden ve eyalet bütçe gelirlerini düşürebileceğinden endişe duyduklarını dile getirdi.

Diğer taraftan teklif, Kaliforniya Demokrat Partisi ve Senatör Bernie Sanders’tan destek gördü.

Vergi karşıtı cephe, yürüttüğü propaganda kampanyası için teklifi destekleyenlerin yaklaşık 10 katı tutarında bağış topladı.

Google’ın kurucu ortaklarından Sergey Brin, girişime karşı faaliyet gösteren Building a Better California adlı kuruluşa 100 milyon dolardan fazla bağış yaptı.

The New York Times (NYT), vergi karşıtlarının ekim ayında kapsamlı bir televizyon reklamı kampanyası yürüttüğünü, destekçilerin ise bütçe yetersizliği nedeniyle sosyal medya mecralarına ve içerik üreticilerine yöneldiğini aktardı.

Öğretmen ve itfaiyeci sendikaları ile Planned Parenthood kuruluşunun Kaliforniya şubesi de vergi teklifine karşı çıkan taraflar arasında bulundu.

Vergi tartışmaları devam ederken bazı milyarderler Kaliforniya’dan ayrıldı.

Fortune dergisi, eyaletten ayrılanlar arasında Google kurucu ortakları Sergey Brin ve Larry Page, yatırımcı Peter Thiel ve yönetmen Steven Spielberg’in yer aldığını yazdı.

Derginin tahminine göre, Kaliforniya’dan ayrılan altı milyarderin ödemesi muhtemel vergi miktarı yaklaşık 27 milyar dolar seviyesindeydi.

Spielberg’in sözcüsü, taşınma gerekçesini ailevi nedenlere dayandırdı.

Oylama öncesinde Financial Times gazetesi de teklifin yasalaşması halinde Kaliforniya’dan ayrılan milyarderlerin vergi denetimleriyle karşılaşabileceğini yazdı.

Eyalet yetkililerinin bu kişilerin asıl ikametgahlarını belirlerken gayrimenkul varlıklarını, banka hesaplarını, araç kayıtlarını ve Kaliforniya ile olan diğer bağlarını inceleyebileceği kaydedildi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English