Diplomasi
Merkel’in eski danışmanı Vad: Venezuela operasyonu anarşiye giden yolu açıyor

Eski Almanya Başbakanı Angela Merkel’in askeri danışmanı Erich Vad, ABD’nin Venezuela’ya düzenlediği saldırı ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun kaçırılmasını yorumladı. Vad, operasyonun uluslararası hukukun temel ilkelerini açıkça ihlal ettiğini belirterek, bu durumun küresel çapta tehlikeli bir emsal oluşturduğu ve dünyayı büyük bir çatışmaya sürükleyebileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin Venezuela’ya yönelik saldırısı ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun kaçırılmasının ardından Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Amerikan operasyonunun hukuki sınıflandırmasını “karmaşık” olarak nitelendirdi.
Ancak eski Tuğgeneral ve Angela Merkel’in eski askeri danışmanı Erich Vad, Berliner Zeitung gazetesine verdiği mülakatta durumun net olduğunu savundu. Vad, operasyonun uluslararası hukukun merkezi ilkelerinin açık bir ihlali olduğunu vurguladı.
Vad, “Bu eylem, bir dizi uluslararası hukuk ilkesini ihlal etti” diyerek, özellikle güç kullanma yasağı, iç işlerine karışmama ilkesi, ihtilafların barışçıl yollarla çözülmesi yükümlülüğü ve toprak bütünlüğüne saygı ilkelerine dikkat çekti. Eski general, değerlendirmesini “Bu kesinlikle uluslararası hukuka aykırıydı” sözleriyle özetledi.
“ABD’nin bir numaralı stratejik ilgi alanı”
Vad, ABD’nin stratejik gerekçelerinin göz ardı edilmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Venezuela’nın son yıllarda Rusya ile askeri işbirliğini önemli ölçüde artırdığına işaret eden Vad, bu kapsamda silah sevkiyatları, S-300 hava savunma sisteminin konuşlandırılması ve Rus askeri danışmanlar ile teknisyenlerin ülkedeki varlığına dikkat çekti.
Vad ayrıca, Venezuela’nın İran ile insansız hava araçları (İHA) alanında işbirliği yaptığını ve Çin’in de Karakas yönetimine teknik ve lojistik destek sağladığını belirtti.
Venezuela’nın, Vad’ın “Amerikalıların bir numaralı stratejik ilgi alanı” olarak tanımladığı Karayipler’e yakınlığına vurgu yapan eski danışman, bölgedeki dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerinin yanı sıra ciddi ekonomik ve güvenlik çıkarlarının da rol oynadığını ifade etti.
Vad, bu faktörlerin saldırının siyasi değerlendirmesinde dikkate alınması gerektiğini ancak hukuki durumu değiştirmediğini belirterek, “Benim için bu durum son derece sorunlu olmaya devam ediyor” dedi.
Saldırının siyasi mesajına ilişkin bir soruyu yanıtlayan Vad, ABD’nin mevcut ulusal güvenlik stratejisinde yeniden öne çıkan 1823 tarihli Monroe Doktrini’ne atıfta bulundu.
Bu doktrinin temel mesajının, ABD’nin batı yarımkürede şekillendirici bir hegemonya iddiası olduğunu belirten Vad, “Trump yönetimi bunu çok geniş yorumluyor” değerlendirmesinde bulundu.
Uluslararası alandaki sinyal etkisinin tehlikeli olduğunu savunan Vad, Çin’in Tayvan konusunda, Rusya’nın ise Ukrayna’daki eylemlerinde kendini haklı görebileceği uyarısını yaptı.
Vad, “Eğer böyle devam edersek, er ya da geç büyük bir çatışmanın ortasında kalacağız” dedi.
Eski general, çok kutupluluğu tanıyan ve uluslararası hukuku zayıflatmak yerine güçlendiren, kurallara dayalı yeni bir uluslararası düzene ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
“Avrupa büyük güçlerin oyuncağı olabilir”
Avrupa için acil eylem çağrısında bulunan Vad, ABD’nin stratejik odağını Asya’ya kaydırdığı bir dönemde Avrupa’nın kendini bağımsız ve egemen bir aktör olarak konumlandırması gerektiğini belirtti.
Vad, “Aksi takdirde büyük güçlerin oyuncağı olmaya devam ederiz” diye konuştu.
Avrupalı hükümetlerin ABD saldırısı sonrasındaki sessizliğini de eleştiren Vad, liderlerin uluslararası hukuk ihlalini açıkça isimlendirmemesinin ölümcül bir sinyal olduğunu savundu.
Avrupa’nın güç politikalarına dayalı bir bağımlılık içinde kalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirten Vad, Almanya, Fransa ve İngiltere’nin sorumluluk alması gerektiğini ancak bu ülkelerin şu anda sınırlı bir siyasi yaptırım gücüne sahip olduğunu ve ciddi iç baskı altında bulunduklarını ifade etti.
“Anarşiye giden yolun önü açılır”
Vad, uluslararası hukukun aşınmasının ve devam eden ihlallerin iç politikadaki yansımaları konusunda da uyarılarda bulundu.
Uluslararası hukukun hiçe sayılmasının Batı toplumlarının iç siyasetini etkilediğini belirten Vad, hukuk ve kanunların keyfi hale geldiği izleniminin oluşması durumunda, demokratik toplumlardaki hukuk güvenliğinin sarsılacağını ve yasal düzen sistemlerine olan güvenin kaybolacağını dile getirdi.
ABD’nin Kongre baskınıyla aşırı bir toplumsal kutuplaşma yaşadığını ve Avrupa’da da sağ popülist güçlerin yükselişte olduğunu hatırlatan Vad, siyasi kampların hukuk ve kanunların artık bağlayıcı bir yön sunmadığı izlenimine kapılması halinde, “anarşiye giden yolun önü açılır” değerlendirmesini yaptı.
“Yeni bir Viyana Kongresi’ne ihtiyaç var”
Vietnam’dan Irak’a kadar uluslararası hukuka aykırı savaşların yeni bir olgu olmadığını hatırlatan Vad, tam da bu nedenle siyasi bir yeni başlangıca ihtiyaç duyulduğunu savundu.
Vad, çözüm önerisi olarak 1815 Viyana Kongresi’nin bir nevi “yeni baskısını” önerdi. İlgi alanlarını tanımlayan, müdahale yasaklarını belirleyen ve çok kutuplu hale gelen dünyada uluslararası düzeni stabilize eden bir güçler konserine ihtiyaç olduğunu belirten Vad, “Aksi takdirde herkes kaosun içinde kalacak” uyarısında bulundu ve ekledi: “Savaş ve barış bağlamında acilen uluslar üstü, dayanıklı bir uzlaşıya ihtiyacımız var.”
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










