Almanya’nın altyapı yatırımları için yaptığı borçlanma boşa gidiyor

İki önde gelen araştırma enstitüsünün yeni raporlarına göre, Almanya hükümeti başlangıçta altyapı için ayrılan fonların büyük bir kısmını bütçe açıklarını kapatmaya yönlendirdi.

Bu durum, Berlin’in uzun süredir vaat ettiği yatırım hamlesini hayata geçirme kabiliyeti konusunda yeni şüpheler uyandırıyor.

Alman milletvekillerinin, yüz milyarlarca avroluk borçlanmanın önünü açmak için tarihi anayasa reformlarını onaylamasından bir yıl sonra ortaya çıkan bu bulgular, Şansölye Friedrich Merz’i, hükümetinin durgunlaşan Alman ekonomisini canlandırmak için 500 milyar avroluk altyapı ve iklim fonunu kullanamadığı yönünde yeni eleştirilere maruz bırakabilir.

Raporlara göre, kaynakların yanlış tahsis edilme boyutu çarpıcıdır. Köln merkezli Alman Ekonomi Enstitüsü (IW), fonların yüzde 86’sının başka amaçlara yönlendirildiğini hesaplarken, Ifo Enstitüsü bu rakamı daha da çarpıcı bir şekilde yüzde 95 olarak belirlemiştir.

Ifo Başkanı Clemens Fuest, “Politika yapıcıların borçla finanse edilen fonların neredeyse tamamını başka amaçlar, yani bütçe açıklarını kapatmak için kullandıklarını tespit ettik. Bu büyük bir sorun,” dedi.

İki yıl üst üste yaşanan resesyonun ardından, Almanya ekonomisi 2025’te neredeyse hiç büyümedi. Kamu yatırımlarının da desteğiyle 2026’da hız kazanacağı yaygın olarak bekleniyordu. Fakat şu ana kadar bir toparlanma gerçekleşmemiş görünüyor.

Analistler, Orta Doğu’daki çatışmanın yarattığı yeni engellerin, herhangi bir toparlanmayı etkili kamu harcamalarına daha da bağımlı hale getireceği konusunda uyarıyor.

IW raporuna göre, geçen yıl Berlin’deki Hıristiyan Demokrat Birliği (CDU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) koalisyonu, başlangıçta ayrılan fonların sadece yüzde 42’sini kullanabildi.

Alman Ekonomi Enstitüsü’nden Tobias Hentze, “Muhafazakârlar ve SPD, yatırım birikimini ortadan kaldırma şansına sahipti. Şu ana kadar bu şansı değerlendirmediler,” dedi.

Ifo’ya göre, 500 milyar avroluk fondan yapılan borçlanma 2025’te 24,3 milyar avro arttı. Ancak, federal hükümetin fiili yatırımları 2024’e kıyasla toplamda sadece 1,3 milyar avro arttı.

Ifo’ya göre bunun nedeni, Berlin’in günlük harcamaları artırmak için yatırım taahhütlerini mevcut bütçeden Altyapı ve İklim Nötrlüğü Özel Fonu (SVIK) olarak bilinen özel fona kaydırmasıdır. Bu nedenle, fiili toplam yatırımdaki net artış çok az olmuştur.

Ifo araştırmacısı Emilie Höslinger şunları söyledi:

“Temel bütçeden borçla finanse edilen [özel fon] SVIK’e, özellikle ulaştırma sektöründeki hibeler olmak üzere, bazı kalemlerde kaymalar oldu; bu da temel bütçeye önceki yıllara göre daha az yatırım yapıldığı anlamına geliyor. Bu nedenle, özel fonun yatırımlarının büyük bir kısmı gerçek anlamda ek bir yatırım değil.”

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), daha önce hükümeti, SVIK’in borçlanma kapasitesini “daha amaçlı” bir şekilde kullanmaya çağırmıştı. Böylece, borçlanan paranın gelecekte daha hızlı büyüme potansiyeli yaratması ve bunun da üstlenilen borcun geri ödenmesini kolaylaştırması hedefleniyordu.

Fon kurulmadan önce, Alman Sanayiciler Birliği (BDI) de dahil olmak üzere eleştirmenler, paranın doğru şekilde kullanılmadığı takdirde SVIK’in potansiyel olarak yararlı etkilerinin sulandırılma riski taşıdığı konusunda uyarıda bulunmuştu.