Anket: ABD kamuoyu, İran konusunda Trump’ın kararlarına güvenmiyor

Cenevre’de başlayan nükleer görüşmeler öncesinde yayımlanan AP-NORC anketi, ABD kamuoyunun İran’ın nükleer programını ciddi bir tehdit olarak görmeye devam ettiğini ortaya koydu. Ancak çalışma, Amerikalıların büyük çoğunluğunun Başkan Donald Trump’ın yurt dışındaki askeri güç kullanımı ve nükleer silah kararlarına yönelik düşük güven duyduğunu gösteriyor.

ABD ve İran Cenevre’de yeni tur nükleer görüşmelere başlarken, AP-NORC tarafından yapılan anket çalışması Amerikalı yetişkinlerin İran’ın nükleer faaliyetlerini tehdit olarak görmeyi sürdürdüğünü ancak Başkan Donald Trump’ın askeri güç kullanımına dair takdir yetkisine güvenmediğini ortaya koydu.

The Associated Press-NORC Halkla İlişkiler Araştırma Merkezi’nin verilerine göre, her iki Amerikalıdan biri İran’ın nükleer programının Amerika Birleşik Devletleri için doğrudan bir tehdit oluşturmasından “aşırı” veya “çok fazla” endişe duyuyor.

Ankete katılanların yaklaşık yüzde 30’u “orta düzeyde” endişe taşırken, yalnızca yüzde 20’lik bir kesim bu konuyu “pek endişe verici değil” veya “hiç endişe verici değil” şeklinde nitelendiriyor.

Anket çalışması, 19-23 Şubat tarihlerinde, ABD ile İran arasında Ortadoğu’daki askeri tansiyonun yükseldiği bir dönemde gerçekleştirildi.

Washington, İran’ın nükleer programını kısıtlayacak ve nükleer silah geliştirmesini engelleyecek bir anlaşma arayışını sürdürüyor.

Tahran ise nükleer silah peşinde olmadığını belirtiyor ve şimdiye kadar kendi topraklarında uranyum zenginleştirmeyi durdurma veya yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunu teslim etme taleplerine direnç gösteriyor.

Trump’ın askeri müdahale tehditleri kamuoyunda karşılık bulmuyor

İlk başkanlık döneminde İran ile yapılan nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilen Trump, Tahran’ı atomik programını kısıtlamaya zorlamak için defalarca askeri güç kullanma tehdidinde bulunmuştu.

Trump, haziran ayındaki 12 günlük savaşın ardından ABD’nin İran’daki nükleer tesisleri bombaladığını ve bu programı “yerle bir ettiğini” iddia etmişti.

Tahran ise bu tür eylemlere kendi saldırısıyla yanıt vereceğini açıklamıştı. Ayrıca Trump, protestocuların öldürülmesi nedeniyle de İran’ı tehdit etmişti.

Tahran’ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin başarısız olması ihtimaline karşı her iki ülke de savaşa hazır oldukları sinyalini verirken, ABD, Ortadoğu’da son on yılların en büyük askeri gücünü konuşlandırdı.

Trump’ın kararlarına duyulan güven düşük seviyede

Amerikalıların yüzde 61’i İran’ı ABD’nin “düşmanı” olarak tanımlıyor; bu oran Eylül 2023’te yapılan Pearson Enstitüsü/AP-NORC anketine göre hafif bir artış gösterdi.

Fakat yeni anket, halkın başkanın hasım ülkelerle ilişkiler ve yurt dışındaki askeri güç kullanımı konusundaki muhakemesine olan güveninin düşük olduğunu gösteriyor.

Amerikalıların yalnızca yaklaşık yüzde 30’u Trump’a bu konularda “çok fazla” veya “oldukça fazla” güvendiğini belirtiyor.

Hatta genç Cumhuriyetçiler başta olmak üzere bazı Cumhuriyetçi seçmenlerin dahi, Trump’ın bu kritik meselelerde doğru seçimler yapma kabiliyetine dair çekinceleri bulunuyor.

Cumhuriyetçi seçmenler arasında kuşak farkı dikkat çekiyor

Trump yönetimi bu yıl Umman’ın ara buluculuğunda İran ile iki tur nükleer görüşme gerçekleştirdi; üçüncü turun ise perşembe günü başlaması bekleniyor.

Geçen yıl yapılan benzer görüşmeler, İsrail’in başlattığı ve haziran ayında 12 günlük savaşa dönüşen süreç nedeniyle kesintiye uğramıştı.

Trump, salı gecesi yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında, “Onlarla müzakere halindeyiz” diyerek, İran’ın anlaşma yapmak istediğini ancak “Asla nükleer silahımız olmayacak” şeklindeki kesin sözleri henüz duymadıklarını belirtti.

AP-NORC anketi, Amerikalıların Trump’ın dış çatışmalardaki kararları konusunda ciddi çekinceleri olduğunu gösteriyor.

Yetişkinlerin yalnızca yüzde 30’u Trump’ın askeri güç kullanımı, hasım ülkelerle ilişkiler veya nükleer silah kullanımı konusundaki kararlarına güven duyuyor. Katılımcıların yarısından fazlası başkana bu konularda “çok az” güveniyor veya “hiç” güvenmiyor.

Cumhuriyetçilerin yüzde 60’ı Trump’a yüksek düzeyde güven duyarken, Demokratların yaklaşık yüzde 90’ı güveninin düşük olduğunu ifade ediyor.

Ancak genç Cumhuriyetçiler (45 yaş altı), yaşlı Cumhuriyetçilere kıyasla Trump’ın askeri güç kullanımı konusundaki kararlarına daha az güvenme eğilimi gösteriyor.

Nükleer program partiler üstü bir endişe kaynağı olmayı sürdürüyor

Amerikalı yetişkinlerin yüzde 48’inin İran’ın nükleer programını doğrudan bir tehdit olarak görmesi, Temmuz 2025’teki anket verileriyle paralellik gösteriyor. Bu durum, iki ülke arasındaki son askeri gerilimlere rağmen Amerikalıların görüşlerinin değişmediğine işaret ediyor.

Haziran ayındaki savaştan önce İran, uranyumu silah saflığına teknik olarak çok yakın olan yüzde 60 oranında zenginleştiriyordu.

Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), dünyada nükleer silaha sahip olmayıp bu seviyede zenginleştirme yapan tek ülkenin İran olduğunu iddia etmişti.

Cumhuriyetçilerin yüzde 56’sı İran’ın nükleer programından ciddi endişe duyarken, bu oran Demokratlarda yüzde 44 seviyesinde seyrediyor.

Genç kuşaklar İran tehdidine daha mesafeli yaklaşıyor

Amerikalılar genel olarak İran hakkında olumsuz bir görüşe sahip olsa da bu durum yaşlı kuşaklarda daha belirgin şekilde görülüyor.

Yetişkinlerin yaklaşık yüzde 60’ı İran’ı “düşman” olarak görürken, yaklaşık yüzde 30’u iki ülkenin “dost olmadığını ancak düşman da olmadığını” belirtiyor.

45 yaş altı Amerikalıların yalnızca yarısı İran’ı düşman olarak tanımlarken, 45 yaş ve üzeri grupta bu oran yüzde 70’e çıkıyor.

İran’ın nükleer programına ilişkin endişelerde de benzer bir kuşak farkı bulunuyor; gençlerin üçte biri yüksek düzeyde endişe taşırken, yaşlı Amerikalılarda bu oran yüzde 60’a ulaşıyor. Uzmanlar, on yıllardır süregelen nükleer gerilimlerin yaşlı kuşakların algısını şekillendirdiğini kaydediyor.