Apple, Gazze’de İsrail’e yardım eden teknoloji şirketine 2 milyar dolar ödemiş

Apple, çalışanları İsrail’in Gazze’deki işgaline yardım eden bir “konuşma öncesi” (pre-speech) teknoloji şirketine yaklaşık 2 milyar dolar ödedi.

Do not Panic isimli Substack hesabının ortaya çıkardığına göre Apple, ürünleri olmayan, geliri olmayan ve web sitesi 15 kelimeden oluşan tek bir sayfadan ibaret bir şirket için tarihindeki en büyük ikinci anlaşma olan bu parayı ödedi.

“Q.ai” adlı şirket, bir kişinin konuşmadan önce düşündüğü kelimeleri belirlemek için insan yüzünün algılanamayan hareketlerini haritalayan sensörler geliştiriyor.

Buna sessiz konuşma ya da konuşma öncesi deniyor.

Q.ai şirketi Aviad Maizels, Avi Barliya ve Yonatan Wexler tarafından kuruldu. Bu üçlü, Filistinliler üzerinde apartheid teknolojilerini test ederek becerilerini geliştirdiler.

Maizels, İsrail’in saldırı amaçlı siber silahlarını geliştiren İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) birimi Unit 81’in eski komutanı.

Barliya, LinkedIn profiline göre İsrail hava kuvvetlerinde istihbarat subayıydı.

Wexler ise askeri istihbarat birimi Unit 8200’ün eski bir ajanı.

Anlaşmayı duyuran bir blog yazısında, şirketin ilk yatırımcılarından biri olan Google Ventures’ın yöneticisi Tom Hulme, Q.ai’ın 100’den fazla çalışanının %30’unun Gazze’deki soykırıma katılmak için çağrıldığını açıkladı.

Bu itiraf, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından savaş suçu ile suçlanan Yoav Gallant’ın siyasi komutası altında görev yapan ve soykırım eylemlerine karışan onlarca kişinin artık Apple çalışanı olduğu anlamına geliyor.

Ana akım haberlerde ise, anlaşmanın niteliği ve teknolojinin kendisi de dahil olmak üzere birçok unsur görmezden gelindi.

Q.ai’ın web sitesi sadece 15 kelimeden oluşuyor.

Substack hesabınagöre şirketin tam olarak ne yaptığını öğrenmek için basın bültenlerinin ötesine, Q.ai ve kurucularının başvurduğu patentlere bakmak gerekiyor.

Bu patentler, “en kasvetli distopik gelecek senaryolarından” alınmış gibi görünüyor.

Bir patent başvurusunda, “yüz derisindeki mikro hareketlere dayanarak bir kişinin duygusal durumunu belirleyen” teknoloji ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Aynı başvuruda, bu teknolojinin “kalp atış hızı ve solunum hızına dayanarak kullanıcıyı tanımlamak” için kullanılabileceği belirtiliyor.

Başka bir patent başvurusu ise Q.ai’ın yazılımının “denek tarafından sessizce telaffuz edilen kelimelere yanıt olarak konuşmayı sentezlediğini” belirtiyor.

Q.ai’ın teknolojisi sessiz konuşma üzerine odaklanıyor. Bu, kelimeleri seslendirmeden ve ses çıkarmak için ağzımızı hareket ettirmeden önce beynimizin, ne söyleyeceğimizi belirleyen sinyalleri boğazımızdaki ve yüzümüzdeki kaslara gönderdiği fikrine dayanıyor.

Q.ai, konuşma öncesi bu mikro hareketleri algılayabilen kızılötesi sensörler icat ettiğini iddia ediyor.

Bir başvuruda, “kullanıcının kulağına uyacak şekilde yapılandırılmış, yüzden yansıyan ışığı algılayan ve buna yanıt olarak bir sinyal çıkışı veren optik algılama başlığına sahip bir algılama cihazı”ndan bahsediliyor.

Bu teknolojide işleme devresi, sinyali işleyerek bir konuşma çıkışı oluşturuyor.

Teknoloji blogcuları, Apple’ın iPhone ve diğer cihazların AirPod kulaklık veya akıllı gözlükler aracılığıyla sözsüz olarak kontrol edilebilmesini sağlamak için bu şirketi satın aldığını öne sürüyor.

Patentle birlikte verilen açıklamalı şemada, bu teknolojiyle entegre edilmiş gözlük ve kulaklık takan bir kişi gösteriliyor.

Apple, aslında Maizels’in kendisiyle de son derece yakın. 2013 yılında Apple, Maizels’in ilk şirketi olan 3D algılama teknolojisi geliştiricisi PrimeSense’i satın almıştı.

PrimeSense teknolojisi, Apple’ın yeni iPhone ve iPad modellerinde Face ID sisteminin temelini oluşturdu.

Q.ai anlaşmasından birkaç gün sonra, İsrail’in savunma araştırma ve geliştirme müdürlüğünün nöroteknoloji başkanı, İsrail medyasına ilk kez röportaj verdi.

Röportajda Q.ai’a atıfta bulunarak, İsrail ordusunun benzer bir teknoloji üzerinde çalıştığını söyledi.

ABD’de, konuşma öncesi algılama ve sözsüz kontrol teknolojileri geliştirmek için çalışan Silent Talk (Sessiz Konuşma) adlı bir DARPA projesi var.

Bununla birlikte, var olmayan bir teknoloji ve üç yıllık bir şirket için iki milyar dolarlık bir yatırım, eşi benzeri görülmemiş bir durum.

Öte yandan bir ABD teknoloji devinin İsrailli bir şirkete aşırı yüksek bir bedel ödemesi, eşi benzeri görülmemiş bir durum değil.

Örneğin geçen yıl Google, İsrailli siber güvenlik şirketi Wiz’i 32 milyar dolara satın aldı. Bu rakam, Wiz’in yıllık satışlarının 64 katıydı ve genel olarak şişirilmiş bir fiyat olarak görüldü ve benzer şirketlerin satış-değerleme oranını çok aştı.

Fakat bu fiyatla İsrail, 5 milyar dolarlık devasa bir vergi geliri elde etti.

Q.ai ile yapılan anlaşma, çok daha küçük ölçekli olsa da, İsrail’in zor durumdaki ekonomisi için yine de önemli bir vergi geliri sağlayacak.

İsrail, Apple için hayli önemli. Şirketin ülkede, ABD dışında en büyük ikinci büyük Ar-Ge kampüsü bulunuyor ve buraya çok sayıda Unit 8200 ve Unit 81 çıkışlı çalışanlar yönlendiriliyor.

Apple CEO’su Tim Cook, İsrail’i birçok kez ziyaret etti ve 2018’de İsrail karşıtı konuşmaları sansürleme çabaları nedeniyle siyonist lobi grubu ADL’den ödül aldı.