Diplomasi
“Artık bize ders vermeyi bırakın”

New York’taki Birleşmiş Milletler (BM) 78. Genel Kurulu’nda konuşan bazı Afrikalı liderlerin konuşmalarındaki Batı karşıtlığı dikkat çekti. Batı ülkelerine seslenen Gine lideri, “Bize ders vermeyi bırakın” dedi, BM gücünün ülkesinde başarısız olduğunu söyleyen Kongo lideri, “Ülkemizin kendi kaderinin kontrolünü geri alma zamanı” ifadelerini kullandı. Güney Afrika ise, zengin uluslarının sanayileşmesi ve kalkınmasının bedelini Afrikalıların ödediğine dikkat çekti ve gelişmiş ülkelerin yıllık 100 milyar dolarlık iklim finansmanı taahhütlerini yerine getirmemesini eleştirdi.
Gine geçiş hükümetinin Cumhurbaşkanı Albay Mamady Doumbouya, Birleşmiş Milletler (BM) 78. Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Afrika ülkelerinin kendilerine dayatılan bir yönetim biçimini benimsediğini ancak bunun sorunlara yol açtığını, kendi kültür ve gerçekleriyle bağdaşmadığını söyledi. “Artık bize ders vermeyi ve çocuk gibi küçümseyerek davranmayı bırakma zamanı geldi” ifadelerini kullanan Doumbouya, Afrikalıların kendi yönetim biçimini oluşturacak olgunluğa sahip olduğunu dile getirdi.
Doumbouya, Afrika ülkelerinin Soğuk Savaş’tan bu yana bir tarafa çekilmeye zorlandığını vurgulayarak, Afrikalıların ne Amerikan, Fransız, Rus, Çin, Türk yanlısı ne de karşıtı olarak konuşlandırılabileceğini kaydetti. Doumbouya, kendilerinin yalnızca ‘Afrika yanlısı’ olduklarının altını çizdi.
Yaptıkları darbenin haklı olduğunu savunan Doumbouya, gerçek darbecilerin “silahlanıp rejimi değiştirenler olmadığını, anayasayı değiştirerek sonsuza kadar koltuğunda oturmaya çalışanlar olduğunu” kaydetti.
Üst üste 2 dönemden fazla cumhurbaşkanı adayı olmasına engel olan anayasa maddesini değiştiren 84 yaşındaki Alpha Conde, Ekim 2020’de 3’üncü dönemine seçilmiş ancak 5 Eylül 2021’de Yarbay Mamady Doumbouya tarafından devrilmişti. Doumbouya, 1 Ekim 2021’de düzenlenen törenle geçiş sürecinin cumhurbaşkanı olarak yemin etmişti.
Kongo: BM güçlerinin çekilmesini istedi
Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi, Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, BM güçlerinin ülkeye barış getirme misyonunda başarısız olduğunu ifade etti. Barış için BM güçlerine bel bağlamanın yanıltıcı olduğunu belirten Başkan Tshisekedi, “Ülkemizin kendi kaderinin kontrolünü ele alma ve istikrarının ana aktörü olma zamanı geldi” dedi.
Tshisekedi, BM güçlerinin aralıktan itibaren çekilmeye başlaması için görüşmeler yürüttüklerini söyledi.
Yaklaşık 16 bin personelle dünyanın en büyük BM misyonlarından olan KDC BM İstikrar Misyonunun (MONUSCO) ülkeden çıkması için halk tarafından defalarca gösteri yapıldı. Geçen ay yapılan bir gösteride protestoculara ateş açılması sonrası yaklaşık 50 kişi hayatını kaybetti. Ülkede 1999’dan beri varlık gösteren MONUSCO, taleplerin ardından çekilme önerisinin değerlendirildiğini açıkladı. KDC’nin Ruanda, Uganda ve Burundi sınırının bulunduğu doğusu, 20 yılı aşkın süredir altın ve kobalt gibi madenlerin kontrolünü sağlamaya çalışan silahlı grupların saldırıları ve çatışmalarına sahne oluyor.
Ülkeye son olarak Doğu Afrika Topluluğu (EAC) ve Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) barış gücü göndermişti.
Güney Afrika: Bedelini Afrikalılar ödüyor
Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa ise Genel Kurul’un ilk gününde yaptığı konuşmada, “Kıtamızın insanları bir kez daha dünyanın zengin uluslarının sanayileşmesi ve kalkınmasının bedelini ödüyor” dedi.
Ramaphosa, insanlığın büyük kısmının, savaş, çatışma, yoksulluk, açlık, hastalık ve çevre felaketleriyle karşı karşıya olduğuna dikkati çekti. Ramaphosa, “Devletler arasındaki dayanışma ve güven erozyona uğruyor. Eşitsizlik, yoksulluk ve işsizlik derinleşiyor” diye konuştu. Dünyanın bütün dikkatini ve enerjisini küresel ısınmaya karşı tedbirler yerine savaş ve çatışmalara harcadığını dile getiren Ramaphosa, uluslararası topluma, barışa yönelik diyalog geliştirmek için her türlü çabanın harcanması çağrısında bulundu.
Ramaphosa, Afrika’nın, iklim değişikliği nedeniyle dünyanın geri kalanından daha hızlı ısındığını belirterek, dünyadaki 20 sıcak iklim noktasından 17’sinin bu kıtada olduğunu söyledi.
Küresel ısınmanın faturasını, bu konuda en çok sorumluluk taşıyan gelişmiş ülkelerin ödemesi gerektiğine işaret eden Ramaphosa, “Kıtamızın insanları bir kez daha dünyanın zengin uluslarının sanayileşmesi ve kalkınmasının bedelini ödüyor. Bu, Afrika halkının artık ödemeye hazır olmadığı bir bedeldir” dedi.
Ramaphosa, gelişmiş ülkelerin yıllık 100 milyar dolarlık iklim finansmanı taahhütlerini yerine getirmemesinin endişe verici olduğunu kaydederek, Afrika ülkelerinin iklim hedefleri için çok daha fazla finansal desteğe ihtiyaç duyduğuna dikkati çekti.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












