Bizi Takip Edin

Diplomasi

AUKUS’ta genişleme planları hızlanıyor

Yayınlanma

ABD, Avustralya ve Birleşik Krallık, önümüzdeki 14 ay içinde her üç ülkede de yapılması muhtemel seçimler öncesinde üçlü AUKUS savunma ortaklığını daha fazla müttefik ülkeyi kapsayacak şekilde genişletmek için acele ediyor.

Görüşmelerde yer alan üst düzey bir diplomatın POLITICO’ya verdiği bilgiye göre Japonya ve Kanada, AUKUS anlaşmasının 2. sütunu olarak adlandırılan ve katılımcıların kapsamlı askeri teknoloji işbirliğine imza atacağı bölüme 2024 sonu ya da 2025 başında katılmak üzere sıraya girmiş durumda.

Washington, Londra ve Canberra’da Donald Trump’ın kasım ayındaki başkanlık seçimlerini kazanması halinde AUKUS anlaşmasını geri çekebileceği ya da rafa kaldırabileceği endişesi hakim.

İkinci sütunda işbirliği derinleşecek

AUKUS anlaşması ilk olarak Eylül 2021’de duyuruldu. Anlaşmanın ilk bölümü olan 1. sütun, ABD ve Birleşik Krallık’ın Avustralya’nın nükleer enerjiyle çalışan denizaltılar inşa etmesine yardımcı olmasını içeriyor.

Anlaşmanın 2. ayağı ise üç ülkenin yapay zeka, hipersonik füzeler ve kuantum teknolojileri gibi alanlarda ileri askeri teknoloji geliştirmeye yönelik anlaşmalar üzerinde uzlaşmasına olanak tanıyor. 

İkinci sütunun ABD’nin diğer müttefiklerini de kapsayacak şekilde genişletilebileceği her zaman öngörülmüştü; Japonya, Kanada, Yeni Zelanda ve Güney Kore de anlaşmaya katılmak istediklerini ifade edenler arasındaydı.

Pakta üye ülkelerde seçimler nedeniyle süreç hızlandı

Görüşmelere katılan ikinci bir diplomat, ABD Başkanı Joe Biden’ın yönetiminin şimdi ‘Trump’ın Beyaz Saray’ı yeniden alabileceği kasım ayındaki ABD seçimlerinden önce AUKUS’un 2. ayağıyla ilgili bazı şeyleri şimdi halletmek için gerçekten çok bastırdığını’ söyledi.

POLITICO’ya konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi, “Başkan ve ortakları, 2. sütun üzerindeki çalışmalarımız ilerledikçe diğer müttefikler ve yakın ortaklarla ilişki kurmak için fırsatlar arayacağımızı açıkça belirttiler,” dedi.

AUKUS anlaşması hakkında henüz kamuoyu önünde konuşmamış olsa da, Trump kampanya sırasındaki ‘Önce Amerika’ söylemini pekiştirdi ve bu da daha ‘izolasyonist’ bir dış politika pozisyonu benimseyebileceğine ilişkin beklentileri güçlendiriyor.

Birleşik Krallık bu yıl bitmeden genel seçime gidecek, Avustralya ise Mayıs 2025’te sandık başında olacak.

Trump seçilirse Batılı liderler “Şimdi ne halt edeceğiz?” diye sorabilir

POLITICO’ya konulan bir diplomat, ‘Amerikan izolasyonizminin geri dönüşünün Hint-Pasifik için bir risk olduğunu’ ve Trump’ın kazanması halinde Batılı liderlerin birbirlerini arayıp “Şimdi ne halt edeceğiz?” diye soracakları bir anın geleceğini ileri sürdü.

Yetkililer, “Eğer 2. sütun başarısız olursa AUKUS da başarısız olur, çünkü çok büyük bir denizaltı anlaşması da olsa sadece bir denizaltı anlaşması yapabilirdik. Bu yılın sonuna kadar 2. sütun anlaşmalarından bazılarını tamamlayacağımızdan çok eminiz,” diyorlar.

Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı’nda çalışan bir yetkili de ‘2. sütunun bir an önce tamamlanması için bir ivme’ olduğunu ve ‘2. sütunun neye benzeyeceği konusunda devam eden tartışmalar’ bulunduğunu söyledi.

Japonya ve Güney Kore’nin pakta katılımı konusunda herhangi bir karar alınmadığı vurgulanıyor. Yeni Zelanda Savunma Bakanı Judith Collins de geçtiğimiz günlerde ülkesinin AUKUS’un 2. sütununa davet edileceğinin ‘garantisi olmadığını’ söyledi.

Cameron ve Shapps Avustralya’ya gidiyor

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı David Cameron ve Birleşik Krallık Savunma Bakanı Grant Shapps, Avustralyalı mevkidaşlarıyla görüşmelerde bulunmak üzere bu hafta Avustralya’ya gidiyor.

İkili ayrıca, Canberra’da Amerika’nın denizaltı üretimini azaltma kararının AUKUS anlaşmasını tehlikeye atabileceği endişeleri arasında çekirdek denizaltı projesi hakkında kamuoyuna bilgi vermesi beklenen Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile de bir araya gelecek.

Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı sözcüsü, “AUKUS 2. sütun çalışmaları ilerledikçe müttefiklerimiz ve yakın ortaklarımızla ilişki kurma fırsatlarını araştırmaya devam ediyoruz. AUKUS’un Gelişmiş Yetenek çalışmaları kapsamında diğer devletlerin belirli projelere dahil edilmesine ilişkin her türlü karar üç taraflı olarak alınacak ve uygun bir zamanda duyurulacaktır,” dedi.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English