Avrupa ile Asya arasında LNG rekabeti

Orta Doğu’daki savaşın Katar’daki tesisleri etkilemesi ve fiyatları yukarı çekmesi nedeniyle Avrupa, Asya’ya giden LNG sevkiyatlarını kaybediyor.

İtalya, Polonya ve Belçika, son derece rekabetçi pazarda alternatif tedarik kaynakları bulmak için çabalıyor.

Asyalı alıcıların sınırlı miktardaki yükler için daha yüksek teklifler vermesi nedeniyle Avrupa, küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) pazarından dışlanıyor.

Gemi takip verileri, birçok tankerin seyir sırasında rotasını değiştirdiğini ve yaklaşık bir düzine Atlantik sevkiyatının yönlendirildiğini gösteriyor.

Küresel LNG arzının yaklaşık %20’sinden sorumlu hayati bir enerji ticaret noktası olan Hürmüz Boğazı, yaklaşık bir ay önce ABD ve İsrail’den gelen füze saldırılarına misilleme olarak İranlı yetkililer tarafından kapatılmaya devam ederken, LNG yarışı şiddetleniyor.

Tayvan 11 günlük gaz stoğu olduğunu söyledi

Dünyanın en büyük LNG üreticisi olan Katar’ın Ras Laffan tesisine yönelik saldırılar, Katarlı enerji üreticisini salı günü Belçika, İtalya ve Polonya ile olan sözleşmeler için mücbir sebep ilan etmeye zorladıktan sonra, arz kesintileri yoğunlaştı.

Avrupa, bu enerji darboğazından gelen arzın küçük bir payını oluşturuyor ve çoğunlukla fiyat artışlarıyla başa çıkmaya ve birkaç ülkede LNG arzını hafifletmeye çalışırken, Asya ülkeleri enerji arzının %80’ini Hürmüz’den karşılıyor.

Önemli bir çip üreticisi olan Tayvan, salı günü (24 Mart) yaptığı açıklamada 11 gün daha yetecek gaz stoğuna sahip olduğunu bildirdi.

İstihbarat şirketi Kpler’in verilerine göre, 28 Şubat’ta Orta Doğu’da savaşın patlak vermesinden bu yana, rotası değiştirilen LNG tankerlerinin sayısı artmaya devam etti ve Katar’dan gelen son yüklerin 27 Mart’a kadar İngiltere ve İtalya’ya ulaşması bekleniyor.

Kpler’in LNG ve Doğalgaz Müdürü Laura Page, Euronews’e verdiği demeçte şunları söyledi:

“Avrupa’dan Asya’ya yönlendirildiği teyit edilen 11 LNG yükümüz var, ayrıca Avrupa’dan Mısır’a yönlendirilen iki ve Avrupa’dan Türkiye’ye yönlendirilen bir yükümüz var.”

Bu durum, Avrupa’nın gaz depolama yenileme sezonuna girerken kritik bir anda, Atlantik’i geçen tüm LNG arzının daralacağına dair endişeler arasında küresel LNG fiyatlarını yukarı çekti.

Page, “Neyse ki kış ısıtma sezonu sona eriyor, bu nedenle gaz talebi düşecek, fakat kriz yaklaşan stok yenileme sezonu boyunca Avrupa için büyük riskler oluşturuyor ve depolama seviyeleri yeterli düzeye ulaşmazsa önümüzdeki kış Avrupa’yı zorlayabilir,” dedi.

Gaz referans fiyatı gün içinde 60 avronun üzerine çıktı

Avrupa’nın temel toptan satış fiyatı olan Hollanda TTF doğalgaz referans fiyatı, salı günü megavat-saat (MWh) başına 53-54 avro civarında kapandı; günün erken saatlerinde 60 avronun üzerine çıkmıştı.

Hafta ortasındaki en yüksek seviyelerden biraz düşük olsa da, fiyatlar çatışma öncesi seviyelerin çok üzerinde kalmaya devam ediyor.

Asyalı alıcılar şu anda JKM referans fiyatına göre ölçülen fiyatlarla, spot LNG için Avrupalı muadillerinden yaklaşık 1–3 dolar/MMBtu daha fazla ödüyorlar; bu, ticaret kalıplarını şekillendiren nispeten küçük ama önemli bir prim.

Daha yüksek getiriler, tüccarları nakliye maliyetlerinin daha cazip olduğu doğuya esnek yükleri yönlendirmeye teşvik ederken, Avrupa sınırlı LNG arzı için rekabet etmeye devam ediyor.

İtalya, tedarik çeşitliliği için Cezayir’in kapısını çaldı

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, çarşamba günü Cezayir’i ziyaret etti. Roma, ülkenin yıllık gaz ihtiyacının %30’unu karşılayan Katar’dan gelen ve kesintiye uğrayan gaz arzını telafi etmek için çabalıyor.

Düşünce kuruluşu ECCO tarafından salı günü yayınlanan bir çalışma, İtalya’nın bir yıl içinde Katar LNG’sini yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği ile ikame edebileceğini öne sürüyor.

ECCO, yılda 10 gigawattlık yeni yenilenebilir enerji kapasitesinin kurulmasının, Katar’ın ithalatının %40’ına denk gelen 2,5 milyar metreküp gaz tüketimini azaltacağını savunuyor.

Diğer önlemler arasında konut, ticari ve endüstriyel sektörlerde enerji verimliliğinin artırılması ve elektrifikasyon yer alıyor; ancak bu önlemler, açığı kapatmak için hala Cezayir gazına güveniyor.

Çalışmada, “Toplam 6,4 milyar metreküpün yıllık 1 milyar metreküpünü oluşturan kalan %15 için hükümet, mevcut gaz altyapısını, özellikle de İtalya’yı Cezayir’e bağlayan boru hatlarını kullanabilir,” deniyor.

Belçika ve Polonya, Katar kesintisinden hafif etkilenmeyi bekliyor

Belçika’da Katar’dan gelen arz kesintisi biraz daha hafif ve Zeebrugge terminalinden ithal edilen LNG’nin yaklaşık %8’ini etkiliyor.

Ülkenin enerji iletim ağı Fluxys, açığı kapatmak için aktif olarak alternatif kaynaklar aradığını ve ABD, Nijerya ve Rusya’dan LNG sevkiyatları beklediğini belirtti.

Yine de, Rusya’dan yapılan ithalatın 2027 yılına kadar tamamen sonlandırılması planlanıyor, bu da uzun vadeli seçenekleri sınırlıyor.

Polonya’nın petrol ve gaz şirketi Orlen, 2025’teki talebinin %10’undan azını karşılayan QatarEnergy’nin bazı LNG üretimini askıya almasının, ülkenin gaz arz güvenliği için bir tehdit oluşturmadığını belirtti.

Orlen, arz kayıplarını telafi etmek için olası çözümler olarak, LNG arzının alternatif tedarik rotalarıyla dengelenmesini sağlayan çeşitlendirilmiş tedarik portföyünü ve esnek ticaret araçlarını övdü.

ABD, AB’ye “ticaret anlaşması” ültimatomu vermişti

Bu arada, ABD, enerji fiyatlarındaki artış ve potansiyel tedarik sıkıntıları karşısında blokun zayıf noktasını yakalayarak Avrupa Birliği’ne bir kez daha ültimatom verdi.

ABD’nin Avrupa Büyükelçisi Andrew Puzder, AB milletvekilleri bugün oylanacak olan AB-ABD ticaret anlaşmasının şartlarını kabul etmezlerse, bloğun Atlantik’in diğer yakasından gelen LNG’ye “elverişli erişim”ini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi.

Puzder Financial Times’a verdiği demeçte şunları söyledi:

“Anlaşmayı kabul etmezlerse enerji konusunda ne olacağını bilmiyorum. Bence ABD, Avrupa ile iş yapmaya devam etmek isteyecek, ancak şartlar o kadar elverişli olmayabilir. Ortam kesinlikle o kadar elverişli olmayacak. Ve piyasada başka alıcılar da var.”

Yakında imzalanacak AB-ABD ticaret anlaşması kapsamında, AB27’nin 2028 yılına kadar yıllık yaklaşık 250 milyar dolar (yaklaşık 212 milyar avro) tutarında petrol, gaz ve nükleer enerji satın alması ve toplamda 750 milyar dolar (yaklaşık 700 milyar avro) tutarında alım yapması bekleniyor.