Avrupa, Ukrayna için ABD istihbaratına alternatif arıyor

ABD’nin askeri istihbarat alanındaki hakimiyeti ve veri paylaşımını kısıtlaması, Avrupa ülkelerini yeni arayışlara itiyor. NATO müttefikleri, Ukrayna’nın savunma kapasitesini sürdürebilmek adına ticari uydu şirketleri ve yerel kaynakların entegrasyonuna odaklanıyor.

ABD’nin askeri istihbarat alanındaki geniş kapasitesi, bu verilere ihtiyaç duyan Ukrayna ve Avrupa üzerinde Beyaz Saray’ın belirleyici bir rol oynamasına olanak tanıyor.

NATO üyesi ülkeler, bu alandaki bağımlılığı azaltmak ve daha otonom bir yapıya kavuşmak için çalışmalar yürütüyor.

Donald Trump’ın daha önce Ukrayna’yı Rusya lehine şartlar içeren bir barış anlaşmasına zorlamak amacıyla istihbarat paylaşımını durdurduğu biliniyor.

ABD tarafı, Kiev’in Steve Witkoff ve Kirill Dmitriyev tarafından hazırlanan son planı kabul etmemesi durumunda benzer bir adım atılabileceğini belirtti.

İsviçre’deki görüşmelerin ardından Kiev ile Washington arasındaki pozisyonlar yakınlaşsa da Politico‘nun haberine göre Avrupa ülkeleri istihbarat alanında ABD’ye olan bağımlılığı azaltmanın yollarını arıyor.

NATO yetkilisi ticari alternatiflere dikkat çekti

Politico‘ya konuşan NATO’nun savunma inovasyon programı DIANA’nın geçici yöneticisi James Appathurai, ABD’nin imkanlarının NATO bağlamında bile benzersiz ve vazgeçilmez olduğunu belirtti.

Appathurai, buna karşın piyasada artık her ülke için uygun ticari seçeneklerin bulunduğunu ve bu imkanların birkaç yıl öncesine kadar mevcut olmadığını ifade etti.

Bu seçenekler arasında, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından Rus güçlerinin niyetlerini tespit etmek ve hedefleri belirlemek amacıyla kullanılan uydu görüntüleme hizmetleri öne çıkıyor.

Appathurai, başlangıçta buzulları izlemek için kurulan Finlandiya merkezli ICEYE şirketinin, şu anda istihbarat toplama, gözetleme ve keşif hizmetleri sunduğunu aktardı.

Şirket; Polonya, Hollanda, Finlandiya ve Portekiz ordularına uydu satışı gerçekleştirirken Ukrayna’ya da veri sağlıyor.

Finlandiya uydu kapasitesini artırıyor

Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, temmuz ayında yapılan anlaşmayı duyururken, “Uzay istihbaratı ve gözetleme alanındaki bağımsız yeteneklerimizi güçlendirirken, yerli yüksek teknoloji savunma sanayimizi de destekliyoruz” açıklamasında bulundu.

ICEYE, dünya genelinde 54 adet SAR (Sentetik Açıklıklı Radar) uydusundan oluşan en büyük filoyu yönetiyor. Bu teknoloji, fiziksel antenlere kıyasla çok daha yüksek çözünürlüklü (25 cm) görüntüler elde edilmesini sağlıyor.

Uydular, gece-gündüz fark etmeksizin ve zorlu hava koşullarında dahi neredeyse gerçek zamanlı veri akışı sunabiliyor.

Trump’ın kararları talebi artırdı

ICEYE Başkan Yardımcısı Joost Alstak, Defense News‘e verdiği demeçte, Avrupalıların şirkete olan ilgisinin, Trump’ın mart ayında Ukrayna ile istihbarat paylaşımını askıya almasının ardından arttığını belirtti.

Alstak, şu anda yörüngede şirket tarafından yönetilen 5 ila 10 devlet uydusu bulunduğunu ve önümüzdeki iki yıl içinde 10-15 uydunun daha fırlatılmasının planlandığını kaydetti.

Alternatif arayışlarını tetikleyen bir diğer unsur ise Elon Musk’ın geçen bahar aylarında dile getirdiği, Ukrayna’nın Starlink uydu internet erişimini kesme ihtimali oldu.

AB ulusal kaynakları entegre etmeyi planlıyor

Avrupa Birliği Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius, Starlink örneğine atıfta bulunarak bazı sistemlerde geride kaldıklarını kabul etti.

AB’nin şu anda Ukrayna’yı desteklemek amacıyla ulusal uzay kaynaklarını entegre etmek için çalıştığını belirten Kubilius, Avrupa’nın bu konuda Ukrayna’ya yardım edebileceğine inandığını vurguladı.

Kubilius, “Eğer Ukrayna direnmeye devam etmek isterse, bunu sürdürecektir” ifadelerini kullandı.

Kanada Genelkurmay Başkanı adaptasyon sürecine değindi

Kanada Genelkurmay Başkanı General Jennie Carignan, Politico‘ya yaptığı açıklamada, ABD’nin istihbarat desteği olmadan Rusya topraklarına yönelik uzun menzilli hassas vuruşlar gibi konularda boşluklar oluşacağını belirtti.

Carignan, Ukrayna’ya yardım etmenin alternatif yollarının bulunabileceğini ifade ederek şunları kaydetti:

“Bu görevlerin bir kısmı dronlar ve diğer yöntemlerle çözülebilir. Amerikan teknolojileri belki artık erişilebilir olmayabilir ancak adapte olmak ve başka imkanlardan yararlanmak durumunda kalacağız.”