Avrupa
Avrupa, Ukrayna için ABD istihbaratına alternatif arıyor

ABD’nin askeri istihbarat alanındaki hakimiyeti ve veri paylaşımını kısıtlaması, Avrupa ülkelerini yeni arayışlara itiyor. NATO müttefikleri, Ukrayna’nın savunma kapasitesini sürdürebilmek adına ticari uydu şirketleri ve yerel kaynakların entegrasyonuna odaklanıyor.
ABD’nin askeri istihbarat alanındaki geniş kapasitesi, bu verilere ihtiyaç duyan Ukrayna ve Avrupa üzerinde Beyaz Saray’ın belirleyici bir rol oynamasına olanak tanıyor.
NATO üyesi ülkeler, bu alandaki bağımlılığı azaltmak ve daha otonom bir yapıya kavuşmak için çalışmalar yürütüyor.
Donald Trump’ın daha önce Ukrayna’yı Rusya lehine şartlar içeren bir barış anlaşmasına zorlamak amacıyla istihbarat paylaşımını durdurduğu biliniyor.
ABD tarafı, Kiev’in Steve Witkoff ve Kirill Dmitriyev tarafından hazırlanan son planı kabul etmemesi durumunda benzer bir adım atılabileceğini belirtti.
İsviçre’deki görüşmelerin ardından Kiev ile Washington arasındaki pozisyonlar yakınlaşsa da Politico‘nun haberine göre Avrupa ülkeleri istihbarat alanında ABD’ye olan bağımlılığı azaltmanın yollarını arıyor.
NATO yetkilisi ticari alternatiflere dikkat çekti
Politico‘ya konuşan NATO’nun savunma inovasyon programı DIANA’nın geçici yöneticisi James Appathurai, ABD’nin imkanlarının NATO bağlamında bile benzersiz ve vazgeçilmez olduğunu belirtti.
Appathurai, buna karşın piyasada artık her ülke için uygun ticari seçeneklerin bulunduğunu ve bu imkanların birkaç yıl öncesine kadar mevcut olmadığını ifade etti.
Bu seçenekler arasında, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından Rus güçlerinin niyetlerini tespit etmek ve hedefleri belirlemek amacıyla kullanılan uydu görüntüleme hizmetleri öne çıkıyor.
Appathurai, başlangıçta buzulları izlemek için kurulan Finlandiya merkezli ICEYE şirketinin, şu anda istihbarat toplama, gözetleme ve keşif hizmetleri sunduğunu aktardı.
Şirket; Polonya, Hollanda, Finlandiya ve Portekiz ordularına uydu satışı gerçekleştirirken Ukrayna’ya da veri sağlıyor.
Kiev ve Avrupa’nın itirazları sonrası Trump’ın barış planı revize edildi
Finlandiya uydu kapasitesini artırıyor
Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, temmuz ayında yapılan anlaşmayı duyururken, “Uzay istihbaratı ve gözetleme alanındaki bağımsız yeteneklerimizi güçlendirirken, yerli yüksek teknoloji savunma sanayimizi de destekliyoruz” açıklamasında bulundu.
ICEYE, dünya genelinde 54 adet SAR (Sentetik Açıklıklı Radar) uydusundan oluşan en büyük filoyu yönetiyor. Bu teknoloji, fiziksel antenlere kıyasla çok daha yüksek çözünürlüklü (25 cm) görüntüler elde edilmesini sağlıyor.
Uydular, gece-gündüz fark etmeksizin ve zorlu hava koşullarında dahi neredeyse gerçek zamanlı veri akışı sunabiliyor.
Trump’ın kararları talebi artırdı
ICEYE Başkan Yardımcısı Joost Alstak, Defense News‘e verdiği demeçte, Avrupalıların şirkete olan ilgisinin, Trump’ın mart ayında Ukrayna ile istihbarat paylaşımını askıya almasının ardından arttığını belirtti.
Alstak, şu anda yörüngede şirket tarafından yönetilen 5 ila 10 devlet uydusu bulunduğunu ve önümüzdeki iki yıl içinde 10-15 uydunun daha fırlatılmasının planlandığını kaydetti.
Alternatif arayışlarını tetikleyen bir diğer unsur ise Elon Musk’ın geçen bahar aylarında dile getirdiği, Ukrayna’nın Starlink uydu internet erişimini kesme ihtimali oldu.
AB ulusal kaynakları entegre etmeyi planlıyor
Avrupa Birliği Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius, Starlink örneğine atıfta bulunarak bazı sistemlerde geride kaldıklarını kabul etti.
AB’nin şu anda Ukrayna’yı desteklemek amacıyla ulusal uzay kaynaklarını entegre etmek için çalıştığını belirten Kubilius, Avrupa’nın bu konuda Ukrayna’ya yardım edebileceğine inandığını vurguladı.
Kubilius, “Eğer Ukrayna direnmeye devam etmek isterse, bunu sürdürecektir” ifadelerini kullandı.
Kanada Genelkurmay Başkanı adaptasyon sürecine değindi
Kanada Genelkurmay Başkanı General Jennie Carignan, Politico‘ya yaptığı açıklamada, ABD’nin istihbarat desteği olmadan Rusya topraklarına yönelik uzun menzilli hassas vuruşlar gibi konularda boşluklar oluşacağını belirtti.
Carignan, Ukrayna’ya yardım etmenin alternatif yollarının bulunabileceğini ifade ederek şunları kaydetti:
“Bu görevlerin bir kısmı dronlar ve diğer yöntemlerle çözülebilir. Amerikan teknolojileri belki artık erişilebilir olmayabilir ancak adapte olmak ve başka imkanlardan yararlanmak durumunda kalacağız.”
Avrupa
Almanya, Fransa ve İngiltere, Rusya ile müzakere planı üzerinde çalışıyor

Bloomberg’in kaynaklarına göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonu için bir plan hazırlıyor. Avrupa ülkeleri çatışmanın bir kış daha uzamasını önlemeyi hedeflerken, görüşmelere ilişkin nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’e ait olacağını ve Kiev’e baskı yapılmayacağını belirtiyor.
Bloomberg’in kaynaklara dayandırdığı haberine göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonuna yönelik bir plan üzerinde çalışıyor.
Ajansa konuşan kaynaklar, Avrupa ülkelerinin çatışmanın bir kış daha devam etmesini önlemek istediğini belirtti. Aynı kaynaklar, görüşmeler konusunda nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e ait olacağını ve Avrupa’nın bu konuda kendisine baskı yapmayı planlamadığını aktardı.
Kaynaklara göre İngiltere Başbakanı Keir Starmer, önümüzdeki günlerde bu konuyu Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile görüşecek.
Alman televizyon kanalı NTV, 2 Haziran’da Almanya’nın eski Başbakanı Gerhard Schröder’in Moskova’ya geldiğini bildirmişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce Schröder’i Avrupa tarafından tercih edilebilecek bir müzakereci olarak nitelendirmişti.
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayının sonunda yaptığı açıklamada Avrupa’nın Rusya ile diyalog kurulmasının gerekliliğini anladığını, ancak müzakere süreci konusunda “ancak şimdi olgunlaşmaya başladığını” ifade etmişti.
Peskov ayrıca Moskova’nın, Avrupa Birliği’nden Rusya ile temas kurabilecek olası müzakerecilere ilişkin gelen sinyalleri ciddiyetle değerlendirdiğini söylemişti.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide ise Avrupa’nın Ukrayna konusundaki görüşmelere tarafsız bir arabulucu olarak değil, çatışmadan etkilenen çıkarlara sahip bir taraf olarak katılması gerektiğini belirtti.
Eide, Avrupa Birliği ve ABD’nin Kiev’e desteğini sürdürmesi gerektiğini de vurguladı.
Putin ise Kiev’in çatışmayı barışçıl yollarla çözmeye hazır olduğuna inanmadığını dile getirmişti. Rus lider, çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılması ve 2024 yılında açıkladığı koşullar temelinde barışçıl bir çözüme hazır olduğunu söylemişti.
Putin’in sıraladığı koşullar arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetleri ile Zaporojye ve Herson bölgelerinden çekilmesi, bu bölgeler ile Kırım’ın Rusya’nın parçası olarak tanınması, Ukrayna’nın tarafsız, askeri bloklara katılmayan ve nükleer silahlardan arındırılmış bir statü benimsemesi, Ukrayna’nın silahsızlandırılması ve “Nazizmden arındırılması” ile Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılması yer alıyordu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise geçen yıl eylül ayında Avrupa’ya Ukrayna konusundaki müzakere masasında yer olmadığını söylemişti.
Lavrov, Avrupa Birliği ülkelerinin Rusya karşıtı tutumları nedeniyle bu süreçte yer alamayacağını belirtmiş ve Batı tarafından sunulan güvenlik garantilerinin “Rusya’ya karşı kurgulandığını” ifade etmişti.
Avrupa
Rheinmetall, otomotiv tedarik bölümünü satıyor

Alman savunma sanayi şirketi Rheinmetall, otomotiv tedarikçi bölümünü özel sermaye şirketi Aequita’ya satıyor.
Rheinmetall çarşamba günü yaptığı açıklamada, iki şirketin “bugün, Rheinmetall’in eski Power Systems bölümüne yeni bir yönetim altında bir gelecek açan bir satın alma anlaşması imzaladığını” duyurdu.
Bu, “stratejik yeniden yapılanmada bir dönüm noktası” niteliğinde; sivil bölümün satışıyla birlikte grup, “odak noktasını askeri işine kaydırıyor.”
İşlemin bu yılın dördüncü çeyreğinde tamamlanması bekleniyor ve halen düzenleyici kurumların onayına tabi.
Hisselerin yüzde 100’ü için ön satın alma bedeli 350 milyon avro olarak belirlendi fakat bu rakam işlemin kesinleşmesinden önce değişebilir.
Rheinmetall, kısa süre önce savunma işinde rekor kâr ve dolu sipariş defterleri bildirdi. Öte yandan, otomotiv tedarik endüstrisi krizde.
Şirket, “Özellikle otomotiv sektöründeki iş durumunun daha da kötüleşmesi, nihai anlaşmanın şart ve koşullarını etkiledi,” açıklamasını yaptı.
Avrupa’nın savunma harcamalarını artırmasıyla Ukrayna savaşının başlamasından bu yana iş hacmi hızla artan Rheinmetall, geçen yıldan beri Power Systems bölümüne alıcı arıyordu ve bu bölümü Aralık 2025’te durdurulan faaliyetler kategorisine almıştı.
Rheinmetall, şirketleri satın alıp yeniden yapılandıran bir yatırım şirketi olan Aequita’nın, bu birimdeki dünya çapındaki yaklaşık 6.250 çalışanı işte tutmayı planladığını da ekledi.
Aequita’nın Yönetim Kurulu Başkanı ve Eş CEO’su Axel Geuer, “Bu şirket, artık yaklaşık 5 milyar avro gelir elde edecek olan otomotiv bölümümüze mükemmel bir katkı sağlıyor,” dedi.
Geuer, Aequita’nın bu şirketin uzun vadeli gelişimini destekleyeceğini ve otomotiv portföyü genelinde sinerji yaratmaya çalışacağını da sözlerine ekledi.
Rheinmetall, satışın dışında kalanlar arasında alüminyum döküm uzmanı KS Huayu AluTech’in Almanya’daki üç tesisi, otomotiv sensörleri ortak girişimi Dermalog SensorTec’teki hisseler ve otomobil parçaları üreticisi Pierburg’un İspanya’daki Abadiano fabrikasının bulunduğunu belirtti.
Avrupa
Litvanya, ABD ile nükleer silah müzakerelerine başladı

Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas, ABD nükleer silahlarının ülke topraklarında olası konuşlandırılmasına yönelik Washington ile müzakereler yürütüldüğünü açıkladı. Litvanya Anayasası kitle imha silahlarının konuşlandırılmasını yasaklasa da Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda güvenlik risklerini gerekçe göstererek bu engeli aşacak değişiklikler önerdi.
Litvanya, ABD’ye ait nükleer silahların kendi topraklarında olası konuşlandırılması konusunda Washington ile müzakereler yürütüyor.
Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas, konuya ilişkin yaptığı açıklamada ABD ile görüşmelerin sürdüğünü doğruladı.
Politico’nun aktardığı habere göre Kaunas, “Tartışmalar devam ediyor. Litvanya kesinlikle bu sürecin dışında kalmıyor” ifadelerini kullandı.
Litvanya Anayasası, ülke topraklarında kitle imha silahlarının konuşlandırılmasını açıkça yasaklıyor. Ancak Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, bölgedeki güvenlik risklerini gerekçe göstererek bu yasal engelin etrafından dolaşılmasını sağlayacak anayasa değişiklikleri yapılmasını daha önce teklif etti.
Politico, söz konusu müzakerelerin ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma eğiliminde olduğu ve bu durumun NATO müttefikleri arasında güvenlik endişelerini artırdığı bir dönemde yürütüldüğünü yazdı.
Financial Times tarafından aktarılan bilgilere göre ise ABD, ek nükleer savaş başlıkları ve bombardıman uçaklarının diğer Avrupa merkezli NATO ülkelerinde konuşlandırılması seçeneğini değerlendiriyor.
Mevcut durumda ABD’ye ait nükleer silahlar Avrupa coğrafyasında altı ülkede bulunuyor. Bu ülkeler Almanya, Belçika, İtalya, Türkiye, Hollanda ve Birleşik Krallık olarak sıralanıyor.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı








