Avrupa, Ukrayna’ya göndereceği barış gücü için asker bulmakta zorlanıyor

Avrupa ülkeleri, Ukrayna’ya güvenlik garantisi sağlamak amacıyla bir askeri birlik gönderme planı üzerinde çalışsa da, yeterli sayıda asker bulmakta, yetki ve finansman konularında büyük zorluklarla karşılaşıyor.

Avrupalı liderlerin, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’ye olası barış müzakerelerinde daha güçlü bir pozisyon sağlamak için bir hafta içinde güvenlik garantilerini içeren bir plan sunma taahhüdüne rağmen, bu planın hayata geçirilmesi zor görünüyor. Planın uygulanması için gerekli asker sayısı, yetki ve finansmanın sağlanmasında ciddi engellerle karşılaşılıyor.

Bloomberg‘in konuya vakıf kaynaklara dayandırdığı habere göre, 19 Ağustos’ta düzenlenen Avrupa liderleri toplantısında, askeri operasyonlar sona erdikten sonra Ukrayna’ya bir askeri birlik gönderilmesi konusu ele alındı. Bu birliğe İngiltere ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu yaklaşık 10 ülkenin asker sağlaması öngörülüyor.

Aynı gün Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa’nın İngiliz, Fransız, Alman, Türk ve diğer ülke askerlerinden oluşacak “destek güçlerini” karada, havada ve denizde operasyonlar yürütmek üzere konuşlandırmaya hazır olduğunu belirtti. ABD’nin Ukrayna’ya asker göndermeyeceğini söyleyen Donald Trump ise Ukrayna topraklarına ilk ayak basacak askerlerin “Fransa ve Almanya’dan, bu ikiliden ve İngiltere’den” olacağını ifade etti.

Ancak Politico dergisinin Avrupalı yetkililerle yaptığı görüşmeler, planla ilgili çok sayıda sorunun yanıtsız kaldığını ortaya koyuyor. Hangi ülkelerin asker göndereceği, askerlerin konuşlanma koşulları, olası bir saldırıya nasıl karşılık verileceği ve maliyetin kim tarafından karşılanacağı gibi konular belirsizliğini koruyor.

“Askerlerin muharebe yetkisi olmalı”

Politico‘ya konuşan bir Avrupalı güvenlik yetkilisi, askeri birliğin Rusya’dan gelebilecek bir saldırıya karşı kendini koruyabilmesi için en azından “muharebe yetkisine” sahip olması gerektiğini söyledi.

Yetkili, barış anlaşmasının ihlallerini denetleme görevinin ise Ukraynalı askerlere ait olacağını belirtti. Fransız yetkililer ise asker gönderme konusunda “teorik tartışmalardan” kaçınılması uyarısında bulundu.

Koalisyonun liderleri olarak öne çıkan Macron ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın, ülkelerinin dünya sahnesindeki rolünü kanıtlama isteği bulunuyor.

Ancak her iki liderin de iç politikadaki konumları zayıflamış durumda. Bir AB diplomatı, “Macron ve Starmer’ın siyasi olarak ne kadar zayıf oldukları düşünüldüğünde, bu planın nasıl hayata geçirileceğini anlamak kolay değil,” diye konuştu ve her iki ülkede de ekonomik durumun zorlu olduğuna dikkat çekti.

Almanya’nın asker yetersizliği

Almanya, plana destek konusunda kendine özgü zorluklarla karşı karşıya. Cumhurbaşkanı Friedrich Merz’in göreve başlamadan önce Federal Meclisten silahlı kuvvetlere büyük fonlar ayıran bir yasayı geçirmesine rağmen, Alman ordusunun mevcudunu artıracak bir reform henüz başlamadı.

Alman ordusu (Bundeswehr) şu anda 182 binden biraz fazla askerden oluşuyor. Bu yıl Litvanya’da kalıcı olarak konuşlandırılmaya başlanan zırhlı tugay bile kademeli olarak oluşturuluyor. Vilnius yakınlarına ilk etapta sadece 150 asker gönderilirken, bu sayının yıl sonuna kadar 500’e, muharebeye hazır 5 bin askere ise ancak 2027’de ulaşması bekleniyor.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ülkesinin Ukrayna için de yeterli askere sahip olmayabileceğini dile getirdi. Merz ise bu konuda kesin bir yanıt vermek için henüz erken olduğunu ve konunun koalisyon ortaklarıyla tartışılması gerektiğini söyledi. Koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Partinin savunma bütçesi denetiminden sorumlu Federal Meclis temsilcisi Andreas Schwarz, Politico‘ya yaptığı açıklamada asker gönderme kararının başbakan tarafından değil, parlamento tarafından alınması gerektiğini vurguladı.

Ordunun asker sayısının yetersizliğine işaret eden Schwarz, “Büyük bir askeri birlik için askerimiz yok. Küçük bir birliği bile konuşlandırmak zor olacak,” dedi.

Deutsche Welle‘nin haberine göre, Almanya’daki muhalefet partilerinden sağcı Almanya için Alternatif ve soldaki Sol Parti de Alman askerlerinin Ukrayna’ya gönderilmesi fikrine karşı çıkıyor.

Polonya asker göndermiyor, İtalya savunma paktı öneriyor

Avrupa’nın en büyük ordusuna sahip Polonya, lojistik destek sağlamaya hazır olduğunu belirtmekle birlikte asker göndermeyi reddediyor.

Politico‘ya konuşan üst düzey bir Polonyalı yetkili, “Polonya’nın kendi stratejik ikilemi var: Rusya ve Belarus’la sınırı olduğu için, bir saldırıyı önlemek için gereken güçleri zayıflatamaz,” ifadelerini kullandı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise asker göndermek yerine Ukrayna’ya bir savunma paktı teklif etmenin daha mantıklı olduğunu savunuyor.

Corriere Della Sera‘nın aktardığına göre Meloni, “Rusya’nın 1,3 milyon askeri var; bu görevle başa çıkmak için kaç asker göndermeliyiz?” diye sordu. Bu nedenle Meloni, Macron’un fikri yerine, NATO’nun 5. maddesine benzer şekilde Ukrayna’ya ortak savunma garantileri verilmesini önerdi.

Meloni, “Eğer askerlerimizden biri ölürse, gözümüzü mü kapatacağız, yoksa tepki vermek zorunda mı kalacağız? Eğer tepki verirsek, bu açıkça NATO’nun tepki vermesi gerekeceği anlamına gelir. O zaman da [5. madde] hükmünü hemen etkinleştirebiliriz,” diye konuştu.