Diplomasi
Avrupalı liderler ABD’nin vize yasağını kınadı

Avrupalı liderler, ABD’nin Amerikan teknoloji şirketlerini regüle eden yasaların getirilmesi sürecinin merkezinde yer alan beş önde gelen Avrupalı isme vize yasağı getirmesinin ardından Washington’u “baskı ve sindirme” ile suçladı.
Vize yasağı salı günü, eski AB komiseri ve bloğun Dijital Hizmetler Yasasının (DSA) mimarlarından biri olan Thierry Breton ile Almanya’dan iki ve İngiltere’den iki olmak üzere dört “dezenformasyonla mücadele” aktivistine uygulandı.
Hedef alınan diğer kişiler ise ABD merkezli Dijital Nefretle Mücadele Merkezinin İngiliz genel müdürü Imran Ahmed, Alman kâr amacı gütmeyen kuruluş HateAid’den Anna-Lena von Hodenberg ve Josephine Ballon ile Global Disinformation Index’in kurucu ortağı Clare Melford idi.
Almanya, Fransa, İspanya, İngiltere ve bir dizi AB yetkilisi, “haksız önlemlere” karşı “hızlı ve kararlı bir şekilde yanıt verebileceğini” belirtti.
DSA, Washington tarafından bir tür sansür olarak görülürken, Avrupalı liderler bu düzenlemelerin nefret söylemini kontrol etmek için gerekli olduğunu söylüyorlar, fakat bu tartışma, Donald Trump yönetimi ile Avrupa arasında var olan çok daha geniş bir kültürel ve siyasi çatışmanın parçası haline gelme tehdidi oluşturuyor.
Fransa lideri Emmanuel Macron, vize yasağını öfkeli bir dille kınadı ve şunları söyledi:
“Bu önlemler, Avrupa’nın dijital egemenliğini zayıflatmayı amaçlayan bir tür sindirme ve baskı niteliğinde. Avrupa Birliği’nin dijital düzenlemeleri, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından demokratik ve egemen bir süreç sonucunda kabul edildi. Bu düzenlemeler, herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadan, platformlar arasında adil rekabeti sağlamak ve çevrimdışı ortamda yasa dışı olanın çevrimiçi ortamda da yasa dışı olmasını sağlamak için Avrupa içinde uygulanıyor. Avrupa Birliği’nin dijital alanını düzenleyen kurallar, Avrupa dışında belirlenemez.”
Daha sonra, Breton ile görüştüğünü ve yaptığı çalışmalar için kendisine teşekkür ettiğini ekledi. Macron, “Pes etmeyeceğiz ve Avrupa’nın bağımsızlığını ve Avrupalıların özgürlüğünü koruyacağız,” dedi.
Fransız dışişleri bakanı Jean-Noël Barrot, “Avrupa halkları özgür ve egemendir ve dijital alanlarını düzenleyen kuralların başkaları tarafından kendilerine dayatılmasına izin veremezler,” diye konuştu.
2019’dan 2024’e kadar Fransa’nın eski maliye bakanı ve Avrupa iç pazar komiseri olan Breton, “McCarthy’nin cadı avı geri mi döndü? Hatırlatmak gerekirse: Avrupa Parlamentosu’nun –demokratik olarak seçilmiş organımız– %90’ı ve 27 üye ülkenin tamamı DSA’yı oybirliğiyle kabul etti. Amerikalı dostlarımıza: sansür, sandığınız yerde değil,” dedi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “İfade özgürlüğü, güçlü ve canlı Avrupa demokrasimizin temelidir. Bununla gurur duyuyoruz. Onu koruyacağız,” dedi.
İngiltere’de de hükümet, ifade özgürlüğünü korumaya “tamamen kararlı” olduğunu söyledi.
2022’de kabul edilen AB yasası, büyük dijital platformların yasadışı içeriklerin yayılması, nefret söylemi ve seçim sonuçlarını manipüle etmek için dezenformasyon kullanımı gibi çevrimiçi riskleri ele almak için adımlar attıklarını göstermelerini gerektiriyor.
İki yıllık soruşturmanın ardından, Elon Musk’ın X platformu, doğrulama kontrollerinde kullanıcıları aldatmak ve araştırmacıların erişimini engellemek gibi şeffaflıkla ilgili bir dizi ihlal nedeniyle bu ay 120 milyon avro para cezasına çarptırıldı.
Washington, AB’nin ifade özgürlüğüne “uygunsuz” kısıtlamalar uyguladığını ve DSA’nın sınır ötesi kısıtlamalarının ABD teknoloji şirketlerini ve ABD vatandaşlarını zayıflatmak için tasarlandığını söyledi.
Salı günü yasakları açıklayan ABD kamu diplomasisi müsteşarı Sarah Rogers, Breton’u DSA’nın “beyni” olarak nitelendirdi.
Almanya Adalet Bakanlığı, iki Alman kampanyacının hükümetin “desteğini ve dayanışmasını” aldığını ve vize yasaklarının kabul edilemez olduğunu belirterek, HateAid’in yasadışı dijital nefret söyleminden etkilenen insanları desteklediğini ekledi.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, X’teki açıklamaları yineleyerek, “DSA, AB tarafından AB için demokratik olarak kabul edildi; sınır ötesi etkisi yoktur,” dedi.
İspanya Dışişleri Bakanlığı da ABD’nin önlemlerini kınayarak yaptığı açıklamada “yasadışı içerik ve dezenformasyonun olmadığı güvenli bir dijital alanın, Avrupa’da “demokrasi için temel bir değer ve herkesin sorumluluğu” olduğunu savundu.
Bu tartışma, ABD ile Avrupa arasındaki gerginliği gösteren en son örnek. Ağustos ayında Washington, uluslararası ceza mahkemesinde görev yapan Fransız yargıç Nicolas Yann Guillou’ya, mahkemenin İsrailli liderleri hedef alması ve geçmişte ABD’li yetkilileri soruşturma kararı alması nedeniyle yaptırım uyguladı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











