Avrupa’nın ABD’den bağımsız savunma faturası: 1 trilyon dolar

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, Amerikan askeri varlığının ikamesi için 1 trilyon dolarlık bir kaynak gerektiğini öngörürken, kıta top mermisi üretiminde ABD’yi geçse de stratejik füze ve istihbarat teknolojilerinde ciddi açıklar veriyor.

Donald Trump’ın Grönland’ı satın alma girişimi dahil Avrupa’ya yönelik çıkışları, Eski Kıta’yı savunmada kendi kendine yetme çabalarını hızlandırmaya zorluyor.

Bazı alanlarda süreç beklenenden hızlı ilerlese de, Amerikan kapasitesinin yerini doldurmak yıllar alabilir.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün (IISS) değerlendirmesine göre, Avrupa’daki Amerikan silah ve asker varlığını ikame etmenin maliyeti yaklaşık 1 trilyon doları bulacak.

Bölge; hayalet uçaklar (stealth), uzun menzilli füzeler, hava savunma sistemleri ve uydu istihbaratı konularında ciddi eksiklikler yaşıyor.

Buna karşın The Wall Street Journal’ın aktardığı verilere göre Avrupa; savaş gemileri, denizaltılar, top mermileri, obüsler, tanklar ve bazı zırhlı araçların üretiminde ABD’den daha hızlı ve kapsamlı adımlar atıyor.

Mühimmat üretiminde ABD geride kaldı

Avrupa’nın en büyük savunma sanayii yüklenicisi Alman Rheinmetall, Rusya’nın Şubat 2022’deki Ukrayna işgalinden bu yana 16 fabrika inşa etti veya inşa sürecini sürdürüyor.

Şirketin yıllık 155 milimetrelik mühimmat üretimi yakında 1,5 milyon adede ulaşacak; bu rakam ABD’nin toplam üretiminden daha yüksek.

Risk sermayesi yatırımlarının artması ve tedarik süreçlerinin hızlanmasıyla birçok ülkede insansız hava aracı (İHA) geliştiren girişimler ortaya çıktı.

2024 sonunda kurulan Alman Twentyfour Industries, o dönemde hiçbir ürünü yokken bugün Avrupa ordularına İHA satıyor. Estonya ise kara dronları pazarında küresel bir lidere dönüştü.

“NATO’nun Avrupa ayağını inşa etmeliyiz”

Davos’taki Dünya Ekonomi Forumu’nda konuşan AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius, ABD’nin kıtadaki varlığını azaltma ihtimaline dikkat çekti.

Kubilius, “Amerikalılar Avrupa kıtasındaki varlıklarını azaltmaya başlarsa, NATO’nun Avrupa ayağı olarak adlandırılabilecek yapıyı nasıl kurgulayacağımızı planlamalıyız” ifadelerini kullandı.

Kubilius daha önce de 100 bin kişilik bir Avrupa ordusu ve Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması önerisinde bulunmuştu.

“Rubicon geçildi, bu bir şok terapisi”

Brüksel’de geçen perşembe düzenlenen AB liderler zirvesinin ardından Politico’ya konuşan Doğu Avrupalı bir diplomat, “Rubicon geçildi. Bu bir şok terapisi. Avrupa artık eski haline dönemez” değerlendirmesinde bulundu.

Zirve, Trump’ın Davos’ta Grönland’ı “bir buz parçası” olarak niteleyip kendisine verilmesini talep etmesinin hemen ertesinde gerçekleşti. Her ne kadar sıcak bir çatışmadan kaçınılsa da üst düzey diplomat, “Kimse artık ona güvenemez” yorumunu yaptı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise toplantı sonrası gazetecilere verdiği demeçte net konuştu: “Bağımsız bir Avrupa olarak hareket etmemiz gerektiğini biliyoruz.”

Uzay ve istihbaratta özerklik arayışı

Savunma alanındaki bu dönüşüm, Avrupa’nın uydu iletişimi ve istihbarat gibi ABD’ye büyük ölçüde bağımlı olduğu stratejik alanlarda alternatifler geliştirmesini zorunlu kılıyor.

Financial Times’ın konuya aşina üç kaynağa dayandırdığı haberine göre; Rheinmetall ve uydu üreticisi OHB, Elon Musk’ın Starlink sistemine rakip olacak ve “Bundeswehr için Starlink” olarak adlandırılan proje ihalesine ortak katılmak üzere görüşmeler yürütüyor. Proje, Alman silahlı kuvvetlerinin iletişim altyapısını sağlamayı hedefliyor.

Diğer Avrupa ülkeleri de uzay kapasitelerini artırma çabasında. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kısa süre önce yaptığı açıklamada Fransa’nın Ukrayna’ya sağlanan uydu istihbaratının üçte ikisini tek başına karşıladığını duyurdu.

Daha önce ABD’ye güvenen İngiltere de yakın zamanda kendi askeri uydu grubunu oluşturdu.

Uzun menzilli füze ve hava savunma açığı

The Wall Street Journal’a göre, Avrupa’nın elinde kendi üretimi uzun menzilli füze bulunmadığından, menzili 1.600 kilometreyi aşan füze projelerine hız verildi.

Ayrıca kıtanın elinde Ukrayna’nın acil ihtiyaç duyduğu Patriot füzelerinin veya F-35 hayalet uçaklarının yerli muadilleri de mevcut değil.

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü (RUSI) Direktörü Matthew Savill, gazeteye verdiği demeçte süreci şöyle özetledi:

“Avrupa kendi kendini silahlandırabilir mi? Evet, ancak bu zaman alacak. Henüz gerekli üretim hacmine ulaşılamadı ve kabul etmek gerekir ki bazı alanlarda silahların kalitesi o kadar iyi değil.”