Avustralya Başbakanı Albanese, Çin lideri Xi Jinping ile görüşmeye hazırlanıyor

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, önümüzdeki hafta Çin’e yapacağı ikinci resmi ziyaretinde, Devlet Başkanı Xi Jinping ile tipik diplomatik nezaketlerin ötesinde konular görüşecek.

South China Morning Post‘un konuyla ilgili kaynaklardan edindiği bilgiye göre, Albanese’nin gündemindeki en önemli görevlerden biri, ticaret gibi rutin konuların yanı sıra, ülkesinin Çin yatırımlarına ilişkin tutumunu açıklamak, özellikle de Darwin Limanı’nın mülkiyeti ve hükümetin satışına müdahalesi ile ilgili tartışmaları ele almak olacak.

Analistler, Pekin’in Panama Kanalı’ndaki Çin’e ait limanlara yönelik ABD’nin adımlarının ardından gelecekteki yatırımların çekilmesine karşı yüksek alarmda olduğu için bu görüşmenin zor geçeceğini belirtiyor.

Bir kaynak, Avustralya Başbakanı Albanese’in ilişkileri olumlu bir yolda tutmak için “dostane bir jest” olarak 15 Temmuz civarında Pekin’e varacağını söyledi.

Başka bir kaynak, başbakanın 2023’ten beri her yıl ülkenin başkentinde düzenlenen Çin Uluslararası Tedarik Zinciri Fuarı’na katılacağını söyledi. Bu yılki fuar 16-20 Temmuz tarihleri arasında düzenlenecek.

Avustralya Başbakanlık ve Kabine Bakanlığı, yorum talebine yanıt olarak Albanese’nin uluslararası görüşmelerinin “her zamanki şekilde” duyurulacağını söyledi.

Yeniden seçilme kampanyası sırasında Albanese, hükümetinin ulusal güvenlik gerekçesiyle Darwin Limanı’nı Çinli sahiplerinden geri almaya çalışacağını söyledi.

Kısa süre sonra, Çin’in Canberra Büyükelçisi Xiao Qian bir açıklamada bu hamleyi “şüpheli” olarak nitelendirerek, 2015 yılında limanın 99 yıllık kiralama hakkını alan Çinli şirket Landbridge Group’un öngörülemeyen jeopolitik değişiklikler nedeniyle cezalandırılmaması gerektiğini söyledi.

Melbourne’daki danışmanlık şirketi Geopolitical Strategy’nin kurucu ortağı ve baş stratejisti Michael Feller, başbakanın Çin’in Darwin Limanı’ndaki yatırımlarının “daha geniş ikili ve ekonomik ilişkilere en az zarar verecek şekilde devam etmesini sağlamak isteyeceğini” söyledi.

Avustralya Çin İş Konseyi’nin ulusal başkanı David Olsson, iki ülke arasında süregelen anlaşmazlıklara rağmen Albanese’nin yaklaşan gezisinin “niyet ve ivme sinyali” verdiğini söyledi ve ekledi:

“Ziyaret, her iki ülkenin iklim değişikliği, ticaret istikrarı ve bölgesel uyum gibi ortak zorluklarla mücadele ettiği ve üst düzeyde devam eden diyalogun ileriye dönük güvenilir yolların şekillendirilmesi için hayati önem taşıdığı bir dönemde gerçekleşiyor.”

Olsson, Avustralyalı şirketlerin “temiz enerji altyapısı, büyük ölçekli proje teslimi ve ileri imalat gibi alanlarda güç getirebilecek” Çinli firmalarla ortaklık kurmak isteyeceğini söyledi.

Avustralya’nın en büyük enerji şirketleri, Pekin fuarına katılımlarını henüz kamuoyuna açıklamadı.

Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı’na göre, Çin 2024 yılında Avustralya’nın en büyük iki yönlü ticaret ortağıydı ve mal ve hizmetlerin toplam ticaret değeri 312 milyar Avustralya doları (204,24 milyar ABD doları) idi. Çin’e yapılan ihracat, Avustralya’nın toplam ihracatının neredeyse üçte birini oluşturdu.

Statista’nın rakamlarına göre, Avustralya 2024 yılında Çin’in en büyük demir cevheri tedarikçisiydi ve ülkenin toplam 1,24 milyar metrik tonluk ithalatının yaklaşık 743 milyon metrik tonunu oluşturuyordu.

Geopolitical Strategy’den Feller, “Albanese, Çin’in Avustralya madenlerine, özellikle demir cevherine yatırım ve alımlarını daha da teşvik etmek isteyecektir” dedi.

Yıllar süren gerginliğin ardından ilişkilerde yumuşama işaret eden Kasım 2023’teki son ziyaretinde Albanese, Pekin’de Xi ile bir araya geldi ve Şanghay’daki Çin Uluslararası İthalat Fuarı’na katıldı.