Bizi Takip Edin

Diplomasi

Avustralya ve Japonya, ekonomik güvenliğe odaklanarak ilişkilerini genişletiyor

Yayınlanma

Avustralya ve Japonya liderleri, “ekonomik zorlamanın her türüne” karşı koyma sözü verdi.

Çin’in sanayi alanındaki hâkimiyetinden endişe duyan Avustralya ve Japonya liderleri pazartesi günü enerji, kritik mineraller, gıda ve mamul mallar için dayanıklı tedarik zincirleri kurma çabalarını genişletme sözü verdi.

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Avustralya’nın başkenti Canberra’daki Parlamento Binası’nda Avustralyalı mevkidaşı Anthony Albanese ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından iki lider basına açıklamalarda bulunarak, 2026’nın, iki ülke arasındaki ilişkilerin temelini atan ve çoğu zaman “yarı ittifak” olarak tanımlanan Dostluk ve İşbirliği Temel Antlaşması’nın 50. yıl dönümü olduğuna dikkat çekti.

Albanese, iki ülkenin ekonomik güvenliğe odaklanmasının, Avustralya’nın Orta Doğu’daki mevcut savaşın etkisi gibi şoklara dayanmasına ve mineraller ile enerji için istikrarlı tedarik zincirleri inşa etmesine yardımcı olacağını söyledi.

Avustralya lideri, “İki ülkemiz hiçbir zaman stratejik açıdan bu kadar uyumlu olmamıştı,” dedi.

Başbakan olduktan sonra Avustralya’ya ilk ziyaretini gerçekleştiren Takaichi, liderlerin enerji tedariki ve kritik minerallerde “özerklik ve dayanıklılığı” güçlendirme çabalarını ilerletmeyi, diğer konularla birlikte ele aldıklarını söyledi.

Takaichi, “Anthony ile bugün yaptığımız görüşmeler sayesinde, Japonya-Avustralya ilişkilerinin önümüzdeki 50 yılının, geride kalan 50 yıldan daha da sağlam ve dinamik olacağına inanıyorum,” dedi.

Liderler tarafından imzalanan ekonomik güvenlik işbirliğine ilişkin ortak bildiride, Çin’in eylemlerine — kritik minerallere yönelik ihracat kontrollerinin benimsenmesi de dâhil olmak üzere — üstü kapalı göndermeler yapıldığı görüldü. Pekin, son yıllarda batarya ve nadir toprak elementleri tedarik zincirleri üzerindeki kontrollerini sıkılaştırarak, Batı’nın kilit malzemeler ve teknolojiler konusunda sanayi süper gücüne olan bağımlılığını gözler önüne serdi.

Ortak bildiride, “Ekonomik zorlamanın her türü ile zararlı kapasite fazlasına ve piyasa bozulmalarına yol açan piyasa dışı politika ve uygulamaların kullanımına ilişkin güçlü kaygılarımızı ifade ediyoruz,” denildi. Bunların arasında “özellikle kritik minerallere yönelik ihracat kısıtlamaları” da yer alıyor.

İki ülke, kritik minerallerin ilişkilerde “temel bir sütun” konumuna yükseltileceğini duyurdu. Bu kapsamda Lynas’ın köklü nadir toprak elementleri işletmesinin yanı sıra galyum, nikel-kobalt, magnezyum, florit ve mineral kumlarına odaklanan planlı geliştirmeler de dâhil olmak üzere altı öncelikli proje belirlendi.

Avustralya uzun süredir Japonya’ya gaz, kömür, demir cevheri ve tarım ürünleri tedarik eden başlıca ülkelerden biri konumunda; Japon yatırımcılar da bu sektörleri destekledi. Pekin’in giderek artan iddialı tutumu ve ABD’nin Başkan Donald Trump yönetimindeki öngörülemez politikaları, Avustralya ve Japonya’yı özellikle savunma alanında ilişkilerini derinleştirmeye yöneltti.

Ortak bildiride, Japonya’nın Mogami fırkateyninin Avustralya’nın yeni savaş gemileri filosu için seçilmesinin, teknoloji transferi ve tedarik zinciri işbirliği açısından bir “katalizör” görevi göreceği belirtildi.

Avustralya’nın Japonya’ya LNG tedariki son aylarda gündeme oturdu; Yeşiller Partisi’nden siyasetçiler, gaz ihracatçılarına uygulanan vergilerin artırılması için bir kampanya yürütürken, hükümet böyle bir adımı gündem dışında bıraktı.

Ortak bildiride LNG meselesine açıkça değinilmemekle birlikte, iki ülkenin yatırım ortamında “öngörülebilirlik ve şeffaflık” ilkesine bağlı olduğu ifade edildi.

İki ülke ayrıca yapay zekâ, siber güvenlik ve Pasifik’te dijital altyapı inşası konularında birlikte çalışma taahhüdünde bulundu.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English