Batı medyası, ABD ve Rusya’nın Karadeniz mutabakatına nasıl tepki verdi?

ABD ve Rusya heyetleri, Riyad’da Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği ve ticari gemilerin askeri amaçlarla kullanılmaması konusunda anlaştı. Ancak Batı medyası, anlaşmanın Rusya’dan önemli tavizler içermediğini, Moskova’nın uygulamayı yaptırımların kaldırılmasına bağladığını ve bunun ateşkese yönelik somut bir adım olmadığını belirterek şüpheci bir tavır sergiledi.

Rusya ve ABD heyetleri arasında Riyad’da yapılan görüşmeler, 24 Mart’ta kapalı kapılar ardında gerçekleşti ve 12 saatten fazla sürdü.

Beyaz Saray, görüşmelerin ardından 25 Mart’ta yaptığı açıklamada, ABD ve Rusya’nın Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği, güç kullanımından kaçınılması ve ticari gemilerin askeri amaçlarla kullanılmaması konularında anlaşmaya vardığını duyurdu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Moskova’nın Karadeniz girişiminin “herkes için daha kabul edilebilir” bir formatta yeniden başlatılmasını desteklediğini belirtti.

Aynı gün ve aynı yerde ABD ile Ukrayna arasında da görüşmeler yapıldı.

Taraflar, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği, güç kullanımından kaçınılması ve ticari gemilerin askeri amaçlarla kullanılmasının önlenmesi konularında mutabık kaldı.

The New York Times, anlaşmalarla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

“Anlaşmalar Beyaz Saray’ın ateşkes sağlama çabalarında bir dönüm noktası olsa da, Rusya tarafından ciddi tavizler verilmiş gibi görünmüyor. Enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulması ve Karadeniz’de güvenlik, Kremlin’in zaten takip ettiği ve kendisi için faydalı gördüğü iki hedefti.”

CNN ise anlaşmayla ilgili şu yorumda bulundu:

“Kremlin ile her zaman bir pürüz olur. Anlaşma duyurulduktan sonra Rusya, bunu ancak tarım ticaretiyle uğraşan finans kurumlarına yönelik yaptırımlar kaldırıldıktan sonra uygulayacağını açıkladı. Moskova’yı cezalandırmak amacıyla tasarlanan yaptırımların ateşkes taahhüdü olmaksızın kaldırılması, [Rusya Devlet Başkanı Vladimir] Putin’e karşı bir başka teslimiyet gibi görünme riski taşıyor.”

Diğer yandan İngiliz The Financial Times, konuya ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“Rusya’dan gübre ihracatı geçen yıl rekor kırarak 40 milyon tona ulaştı. Bu, Rusya’nın uzun zamandır alternatif ihracat rotaları bulmayı öğrendiğini gösteriyor. Şu anda Kremlin, ihracatı artırmaktan çok Batı’nın yaptırım rejiminde gedikler açmakla ilgileniyor. Rusya, [ABD Başkanı] Donald Trump’ın 1987’de yazdığı Anlaşma Sanatı kitabının kendi devam kitabını yazıyor.”

Sky News televizyonunun güvenlik analisti Michael Clarke de anlaşmanın askeri faaliyetleri sona erdirmeye yardımcı olmayacağını belirtti.

Clarke, “Rusya, hiçbir anlamlı taviz vermeden ABD’yi bir dizi barış görüşmesine sürükleyerek mutlu olacaktır,” dedi.

Ayrı bir makalede The New York Times, anlaşmanın kapsamına dair şu ifadeleri kullandı:

“Üç yıllık çatışmalarda ateşkese yönelik ilk önemli adım olabilecek anlaşma, Trump yönetimi yetkililerinin ısrar ettiği askeri faaliyetlerin tamamen durdurulması hedefine ulaşamıyor. Böyle bir ateşkesin nasıl ve ne zaman uygulanacağı ve her bir tarafın taahhütlerinin ne kadar sağlam olduğu belirsizliğini koruyor. Geçen hafta Rusya ve Ukrayna enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştılar, ancak ardından hızla birbirlerini bu tür saldırıları sürdürmekle suçladılar.”

Bunun yanı sıra The Washington Post‘a konuşan ve adının açıklanmaması koşuluyla bilgi veren, müzakerelere aşina bir yetkili, Rusya’nın görüşmelerin sonuçlarını Başkan Donald Trump’tan yaptırımların kaldırılmasını talep etmek için kullandığını ve hatta diplomasisinin başarı hissini ondan çalmaya çalıştığını söyledi. Yetkili, “Bu bir aşağılama,” değerlendirmesini yaptı.