Diplomasi
Batı medyası, Trump-Zelenskiy zirvesi hakkında ne söyledi?
ABD’nin Florida eyaletinde 28 Aralık’ta ABD Başkanı Donald Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy arasında görüşmeler yapıldı.
Taraflar, ABD planı ve planda yapılan değişiklikler de dahil olmak üzere barışçıl çözüm konularını ele aldı.
“ABD Başkanı, toprak ve çatışmanın muhtemel sona ermesiyle ilgili çözülemeyen ‘bir veya iki karmaşık’ meselenin varlığını kabul etti ve ateşkes istemeyen Rusya’ya anlayış gösterdi. ‘Diğer tarafı anlamak lazım’ dedi. Pozitif söylemlere rağmen, gerçek bir anlaşmanın eli kulağında olduğuna dair çok az işaret vardı. Amerikalı yetkililer, ağustos ayında Alaska’da yapılan zirve sırasında Putin’in Trump’ın alkışları eşliğinde yürüdüğü kırmızı halının aksine, Zelenskiy’i Palm Beach Uluslararası Havalimanı’na varışında karşılamadı. Güvenlik garantileri meselesi de dahil olmak üzere temel sorunlar varlığını koruyor.”
“Önemli bir atılım yok, ancak Başkan ve ekibinin Mar-a-Lago’da Ukraynalı liderle yaklaşık üç saat süren bir toplantı yapması kesinlikle dikkat çekici. Ekibine göre Başkan, Zelenskiy ile görüşmesinden iki buçuk saat önce Vladimir Putin ile telefonda görüştüğünü, anlatımı boyunca Putin’i defalarca övdüğünü ve bir noktada Putin’in bugün telefonda ‘ilginç’ olduğunu söyledi; bu ifadeyle, belki de Putin’den bu çatışmayı bitirmeye yönelik böyle bir açıklık duyma beklentisinde olmadığını ima etti. Başkanın sadece bugün değil, ekibiyle birlikte son bir ay, hatta son birkaç aydır görüştüğünü belirttiği 20 maddelik planın tüm başlıklarını ele aldılar.”
“Zelenskiy basın mensuplarına 20 maddelik barış teklifinin yaklaşık yüzde 90 oranında hazır olduğunu söylese de sonucun Putin için kabul edilebilir olup olmayacağı belirsiz. Rusya ile anlaşmaya varılmasının önündeki temel engeller; Putin’in en çok ilgilendiği Donbass bölgeleri, ABD’nin Ukrayna’ya vereceği güvenlik garantileri ve Avrupa’nın en büyük nükleer santralinin statüsü.”
“Donald Trump’a inanılacak olursa, Ukrayna’daki silahlar yakında susabilir. Vladimir Zelenskiy ile Florida’da yaptığı görüşme ve Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği konuşmanın ardından ABD Başkanı, Kiev ve Moskova arasında bir barış anlaşması ihtimalini gerçekten çok iyimser değerlendirdi. Ukraynalı lideri ağırladığı Palm Beach’teki Mar-a-Lago malikanesinden konuşan Donald Trump, buna karşılık herhangi bir somut adımın detayını vermedi. Sadece, çatışmanın sona erip ermeyeceğinin önümüzdeki haftalarda karara bağlanacağına işaret etti.”
“Ukraynalı lider toplantıya; Ukrayna’nın doğusundaki toprakların statüsü, gelecekteki güvenlik garantileri ve nükleer santralin akıbeti dahil olmak üzere çözülmemiş temel sorunları çözme niyetiyle başladı. ABD’nin çatışmayı sona erdirmek için neredeyse bir yıldır sürdürdüğü başarısız girişimlerin ardından Trump, Ukrayna ve Rusya liderleriyle ancak yakın zamanda bir anlaşmaya varılması halinde yeniden görüşeceğini belirtti. Şimdiye kadar çatışan taraflar, müzakereleri esas olarak Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yürüttü.”
“Her ikisi de, örneğin toprak tavizleri konusunda ilerleme kaydedildiğine dair somut bir açıklamada bulunmadı. Ayrıca müzakerelerin mevcut durumunu detaylarda farklı değerlendirdiler; örneğin güvenlik garantileri konusunda Zelenskiy bu sorunun yüzde 100 çözüldüğünü söylerken, ABD Başkanı aksine yüzde 95 oranında çözüldüğünü ifade etti.”
“Ağustos ayından bu yana bu formatta yapılan ilk görüşme, Zelenskiy açısından alışılmadık bir hisle başladı; zira Trump kendi inisiyatifiyle Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi yapmış ve Rus liderin barışa ‘hazır’ olduğunu belirtmişti. Kremlin birliklerinin birkaç yerleşim yerinde ilerleme kaydettiği Donbass bölgesindeki son yoğun saldırılar göz önüne alındığında, Kiev’de bu duruma şüpheyle yaklaşılıyor. Ukrayna Devlet Başkanına yakın kaynaklar, Washington ile Moskova arasındaki bu temasın Zelenskiy’in hoşuna gitmediğini doğruladı; benzer bir olay örgüsü, birkaç ay önce Trump’ın Beyaz Saray’da Zelenskiy’e kurduğu ‘tuzak’ sırasında da yaşanmıştı. Basın toplantısında ise Trump Zelenskiy’e karşı nazikti ve her ikisi de karşılıklı minnettarlık ifadeleriyle doluydu. Halk arasında iyimserlik yok. Ukraynalıların çoğu mevcut müzakerelere şüpheyle yaklaşıyor ve kısa vadede barış getirmesini beklemiyor.”
“Pazar günü gerçekleşen Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirme görüşmeleri Başkan Trump’a yeni bir iyimserlik aşıladı; ancak Rusya’nın toprak tavizleri peşinde koşmaya devam etmesi nedeniyle tarafların bir atılım gerçekleştirdiğine dair net bir işaret yok.”
“Barış görüşmeleri boyunca Zelenskiy, toprak tavizlerini sorgulayarak Rusya’ya tek başına toprak bırakma yetkisi olmadığını savundu. Basın toplantısı sırasında Ukraynalı lider, ülkesinin parlamentosunun bu konuda oylama yapabileceğini veya konuyu referanduma götürebileceğini açıkladı. Zelenskiy, Ukrayna halkını kastederek ‘Bu onların toprağı’ açıklamasında bulundu.”
