Belarus’tan İstanbul’a Tiyatro Köprüsü

İstanbul’da yaşayan Belarus topluluğunu bir araya getirmek amacıyla Belarus Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu, 8 Aralık 2024 tarihinde yeni yıl arifesinde özel bir etkinlik düzenledi. Sıcak ve samimi bir aile buluşması havasında geçen organizasyonda Belarus Cumhuriyeti Akademik Genç Seyirciler Tiyatrosu minikler için oyun sahneledi. Bu performans, aynı zamanda Belarus’tan bir tiyatrosunun Türkiye’deki ilk sahne alışı oldu.

Başkonsolosluk tarafından Cemil Candaş Kültür Merkezi’nde organize edilen ve Belarus diasporasının İstanbul’daki ilk resmi buluşması niteliğini taşıyan etkinlikte, tiyatro ekibi çocuklar ve yetişkinlerden oluşan izleyicilere yeni yıl neşesi ve coşku dolu bir şölen programı sundu.

Etkinlikte bir konuşma yapan Belarus Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Yevgenia Bortkevich, yeni yılın bir aile bayramı olduğunu vurgulayarak, “Belaruslu bir aile bir araya geldiğinde, nerede olursak olalım bu her zaman bir bayramdır. Bu tür toplantılar Anavatanla, kültürümüzle ve geleneklerimizle bağımızı koparmamamıza yardımcı olur,” ifadelerini kullandı.

Bir Asra Yakın Tecrübe: Genç Seyirciler Tiyatrosu

İstanbul’da sahne alarak bir ilke imza atan Belarus Cumhuriyeti Akademik Genç Seyirciler Tiyatrosu, 1931 yılında Minsk’te kurulmuş köklü bir sanat kurumudur. Genç izleyiciyi akademik tiyatro ile buluşturarak onların kültürel ve manevi gelişimine katkı sağlamayı ana misyonu olarak benimseyen tiyatro, 2018’de sanatsal kalitesi ve ülke kültürüne yaptığı istikrarlı katkılar nedeniyle “Akademik” unvanını almıştır.

Yaklaşık 29 tiyatronun bulunduğu Belarus’ta, çocuk oyunları repertuvarının genişliğiyle öne çıkan Akademik Genç Seyirciler Tiyatrosu, her yıl 20’yi aşkın masal ve hikaye uyarlamasını sahneliyor. Vera Poliakova (Vera Polyakova-Makei) yönetimindeki tiyatro, dostluk, sevgi, vicdan, büyüklere saygı ve milli değerler gibi evrensel temaları işliyor. Ayrıca son dönemde edebiyat ve tarih klasiklerini gençler için uyarlama çabalarıyla da tiyatro dikkat çekiyor.

İstanbul sahnesinin ardından, tiyatronun Yöneticisi Vera Poliakova Makey, Beşiktaş’ta bulunan Harici Haber sitesinin ofisini ziyaret etti. Tiyatrosunun misyonunu anlatan Poliakova,

“Biz gençler için akademik tiyatroyuz. En önemli misyonumuz, gelişme çağındaki çocukların akademik tiyatro ile tanışmaları ve bu yolla kültürel gelişimlerine bir katkı sağlamak.” diyor.

Poliakova, tiyatrolarının Belarus’taki özgün konumuna dikkat çekerek, Belarus’ta 29 tiyatro olduğunu ancak en geniş çocuk oyunları repertuarının kendilerinde olduğunu söyledi. Her yıl 20 masalın yanı sıra 14 yetişkin oyunu sahnelediklerini, ancak ana hedef kitlenin her zaman çocuklar ve gençler olduğunu belirtti.

Poliakova, Türkiye’deki bu ilk performanslarının, Belarus konsolosluğunun organizasyonuyla Cemil Candaş Kültür Merkezi’nde sahnelenen “Penguen Şovu, Her Güzel Olacak” oyununun Rusça’da kafiyeli uyumlu bir sözcük oyunu olduğunu söyledi ve ekledi.”Belarus’tan Türkiye’ye gelen ilk tiyatro biziz.”

Bu kültür köprüsünü kalıcı kılmak istediklerini ifade eden Poliakova, Türkçe altyazılı tiyatro seçeneklerini de düşünebileceklerini belirtti. Belarus Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı’na bağlı başka bir tiyatro, geçtiğimiz ay Şanghay’da gerçekleştirdiği performanslarda Çince ve İngilizce altyazı kullanmıştır.

Poliakova, Türkiye’de özellikle Rusça konuşan bir neslin varlığının iki kültür arasında doğal bir bağ oluşturduğunu söyledi. Sanatçı ayırca Belarus ve Rus kültürlerinin mitolojik figürler ve halk hikayeleri bağlamında birçok ortak noktaya sahip olduğunu vurguladı: “Rus kültürü ile Belarus Kültürü çok benzer. Mitolojik figürler ve hikayeler Slav kültürünün ortak parçası” Türk külütürüne yakın karakterler de mümkün Berlarus masallarında. Poliakova, “Baredet Dede” (Sakallı Dede) karakterini örnek veriyor. Bizim Nasreddin Hoca’nın kuzeyli versiyonu.

Belaruslu sanatçı Poliakova, Belarus’un kültürel yönlerini anlatmak için Türkiye’de daha fazlasını yapmaya hazır olduklarını söyledi.