Bizi Takip Edin

Diplomasi

Bloomberg: Ukrayna’nın maden zenginliği abartılıyor

Yayınlanma

Bloomberg yazarı Javier Blas’a göre, Ukrayna’nın iddia ettiği devasa nadir toprak elementleri rezervleri, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu verileriyle örtüşmüyor ve bilinen hiçbir maden veri tabanında yer almıyor. Bunun yanı sıra Donald Trump’ın Ukrayna’dan 500 milyar dolar değerinde nadir toprak elementi elde etme hedefi gerçekçi değil.

Bloomberg köşe yazarı Javier Blas, Ukrayna yetkililerinin iddia ettiği devasa nadir toprak elementleri rezervlerinin, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu verileriyle doğrulanmadığını ve dünyadaki bilinen tüm maden veri tabanlarında bulunmadığını yazdı.

Blas, nadir toprak elementlerinin disprosyum, praseodim, prometyum, skandiyum gibi 17 elementten oluştuğunu hatırlattı.

Ancak ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu verilerine göre, Ukrayna topraklarında bu metallerden sadece birinin, yani skandiyumun küçük madenleri bulunuyor.

1970’lerde Sovyetler Birliği’nde Novopoltavskoye yatağı keşfedilmiş olsa da, bu yatak bazı nadir toprak elementleri içeriyor ancak 50 yılı aşkın süredir işletmeye alınamadı, zira bu madenlerin çıkarılması son derece zor.

Ukrayna hükümetinin de kabul ettiği üzere, yatakta herhangi bir madencilik faaliyeti ekonomik olarak kârlı olmayacak.

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu’na göre, nadir toprak elementleri rezervlerinde lider ülke 44 milyon tonla Çin.

Onu Vietnam (22 milyon ton), Brezilya (21 milyon ton), Rusya (10 milyon ton) ve Grönland (2 milyon ton) izliyor. Blas’ın aktardığı verilere göre, Ukrayna bu listede yer almıyor.

Trump, 500 milyar dolar değerinde nadir toprak elementi elde etmek istediğini belirtmişti. Fakat Blas, dünyadaki tüm bu tür madenlerin yıllık üretim değerinin 15 milyar dolar olduğunu yazıyor.

Kendi hesaplamalarına göre, Ukrayna dünyadaki nadir toprak elementlerinin sadece yüzde 20’sini üretebilse bile, bundan elde edeceği gelir yılda yaklaşık 3 milyar dolar olurdu.

Yazar, “Trump’ın bahsettiği 500 milyar dolara ulaşmak için ABD’nin Ukrayna’da 150 yıldan fazla madencilik yapmasını sağlaması gerekecek,” dedi.

Bu bağlamda, ABD başkanının yanılmış olabileceğini ve nadir toprak elementleri derken tüm kritik mineralleri kastetmiş olabileceğini belirtti.

Ancak Ukrayna’da bunlardan da sadece endüstriyel titanyum ve galyum madenleri bulunuyor ve bunlar da değerli olmalarına rağmen 500 milyar dolar değerinde değil.

Blas, Washington’ın savaş hâlindeki bir ülkenin jeolojik potansiyeli konusunda ilk kez yanılmadığını hatırlatıyor.

Örneğin, 2010’da ABD, Afganistan’da piller için kritik öneme sahip lityum da dâhil olmak üzere 1 trilyon dolar değerinde maden yatağı keşfettiğini duyurmuştu.

Pentagon, o zamanlar Afganistan’ı “lityumun Suudi Arabistan’ı” olarak nitelendirecek kadar ileri gitmişti. Blas, “Ancak o zamanlar pek çok kişinin söylediği ve şimdi herkesin bildiği gibi, bu tam bir hayal ürünüydü. Aynı şey Ukrayna’nın varsayılan zenginlikleri için de geçerli,” diyerek sözlerini tamamladı.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, geçen yıl kasım ayında Trump’a nadir toprak elementleri konusunda bir anlaşma yapmayı teklif etmişti.

Şubat ayında Kiev, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’e bu olasılığı içeren bir “ortaklık anlaşması” sunmuştu.

Amerikan tarafı belgeyi yeniden düzenleyerek 14 Şubat’ta Münih Güvenlik Konferansı’nda Zelenskiy’ye imzalaması için geri göndermişti.

Fakat Ukrayna Devlet Başkanı, metinde Kiev için herhangi bir güvenlik garantisinden bahsedilmediği gerekçesiyle imzalamayı reddetmişti.

Daha sonra The Telegraph gazetecileri belgenin bir kopyasını inceledi. Gazete, özellikle ABD’nin anlaşma kapsamında Ukrayna’daki tüm madenlerin çıkarılmasından elde edilen gelirlerin yüzde 50’sini ve bunların geliştirilmesi için “üçüncü şahıslara verilen tüm yeni lisansların” değerinin yüzde 50’sini alacağını belirtmişti.

Gazete, bu tür koşulların süresiz bir ekonomik sömürgeleştirmeye eşdeğer olduğunu ve İkinci Dünya Savaşı’nda yenildikten sonra Almanya ve Japonya’ya uygulanan tazminatlardan bile daha kötü olduğunu belirtmişti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English