Britanya’ya bağlı Jersey Adası, Abramoviç hakkında soruşturma başlattı

Jersey Adası yetkilileri, milyarder Roman Abramoviç hakkında yolsuzluk ve kara para aklama iddialarıyla ceza soruşturması başlattı. Soruşturma, Abramoviç’in servetinin kaynağına ve 2005’teki Sibneft satışına odaklanırken, İsviçre mahkemeleri de ilgili banka hesap bilgilerinin Jersey’e gönderilmesine karar verdi.

Britanya Kraliyeti’ne bağlı Jersey Adası yetkilileri, milyarder Roman Abramoviç’in milyarlarca dolarlık servetinin kaynağına ilişkin ceza soruşturması başlattı.

The Guardian‘ın haberine göre İsviçre Federal Ceza Mahkemesi tutanakları, iş insanının yolsuzluk ve kara para aklamakla suçlandığını ortaya koydu.

İsviçre’deki yargıçlar, soruşturma kapsamında talep edilen bazı banka hesaplarına ait belgelerin Jersey Başsavcılığına teslim edilmesine hükmetti.

Ada yetkilileri, Rus milyarderin servetinin kaynağının “yasallığına dair şüpheler olduğunu” iddia ederek, mahkemeler aracılığıyla bu belgelere erişim talep ediyordu.

Jersey, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya askeri müdahalesinin ardından Abramoviç ile bağlantılı 7 milyar dolardan fazla değere sahip varlığı dondurmuştu.

İsviçre mahkemesi kararlarına göre, Jersey’deki soruşturma, oligarkın 1990’lı ve 2000’li yıllardaki özelleştirme döneminde elde ettiği sermayenin kökenini inceliyor.

Özellikle, Abramoviç’in 2005 yılında Sibneft şirketini 13 milyar dolara devlete devretmesi mercek altına alındı. Mahkeme tutanaklarında, iş insanının 1990’larda petrol ve doğalgaz grubunu kurarken rüşvet verdiği iddia ediliyor.

Soruşturma iki ana iddiaya odaklanıyor

Soruşturmanın ikinci ayağı ise yaptırımların ihlaliyle ilgili. Jersey yetkilileri, Abramoviç’in 10 Mart 2022’de adanın yaptırım listesine alınmasının ardından, dolaylı olarak kontrol ettiği şirketlerden varlık çıkarılıp çıkarılmadığını denetliyor.

Jersey’de yaptırım yasalarını ihlal etmek, hapis veya para cezası gerektiren bir suç olarak kabul ediliyor.

Abramoviç’in avukatları ise iddiaları reddederek iş insanının davanın sanığı olmadığını savundu. Avukatların açıklamasında, “Sayın Abramoviç’in suç teşkil eden faaliyetlere karıştığına dair her türlü iddia asılsızdır. Kendisine yöneltilmiş bir suçlama bulunmamakta ve Jersey mahkemelerinde aleyhine yürütülen bir ceza davası yoktur,” denildi.

İsviçre’den gelen belgelerdeki ‘örtülü koruma’ detayı

İsviçre’de kamuoyuna açıklanan belgelere göre, davada yer alan tarafların “G” (Abramoviç), “H” (Boris Berezovskiy) ve “I” (Sibneft) olarak kodlandığı belirtildi.

Kararda, “G”nin 1990’larda şirket üzerindeki kontrolünü sürdürmek için “H”ye siyasi koruma sağlaması (kollama) karşılığında ödeme yaptığı iddia edildi. “G”, 2003 ve 2005 yıllarında “I” şirketindeki hisselerini sırasıyla 3 milyar ve 13 milyar dolara satmıştı.

Abramoviç’in Sibneft temelinde oluşan serveti, daha önce 2012 yılında Londra’da Boris Berezovskiy ile arasında geçen yüksek profilli bir davanın konusu olmuştu. O dönemde Abramoviç, Berezovskiy’e siyasi himaye ve koruma karşılığında yüz milyonlarca dolar ödediğini savunmuş ve mahkeme Abramoviç lehine karar vermişti.

İsviçreli yargıçlar, Jersey yetkililerinin yasa dışı yollarla elde edilen fonların aklandığına dair şüpheleri doğrulayacak yeterli delil sunduğunu kabul etti. Kararda, “Milyarlarca dolar, ekonomik bir gerekçe olmaksızın İsviçre de dahil olmak üzere offshore şirketler, tröstler ve bankalar aracılığıyla uluslararası düzeyde transfer edildi. Bu tür eylemler, varlıkların tespitini ve müsadere edilmesini engellemiş olabilir,” ifadeleri yer aldı.

Adanın savcılığı dava hakkında açıklama yapmazken, Abramoviç’e bağlı şirketlerin avukatları, soruşturmanın “siyasi gerekçelere dayandığını” öne sürerek İsviçre’den veri transferine itiraz etmeye çalıştı. Ancak bu itirazlar Mayıs 2024’te reddedildi.

Güney Kıbrıs’ta vergi kaçakçılığı davası

Jersey’deki sürece paralel olarak Abramoviç, Güney Kıbrıs’ta da hukuki sorunlarla karşı karşıya. Ağustos ayında, adanın vergi komiseri Sotiris Markides, Abramoviç ile bağlantılı Blue Ocean Management şirketinin eski yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulundu.

Dava, Kıbrıslı yetkililere göre Blue Ocean’ın faaliyet gösterdiği yıllar boyunca borçlu olduğu 25 milyon avrodan fazla verginin tahsil edilmesini amaçlıyor.

Şirket, yirmi yıldan uzun bir süre önce Abramoviç’in süperyatlarını yönetmek için kurulmuş ve vergi makamlarıyla yıllarca süren hukuki mücadelenin ardından Temmuz 2024’te tasfiye edilmişti.

Ancak bu yılın haziran ayında yetkililer, eski yöneticilere suçlama yöneltebilmek için mahkeme kararıyla şirketi yeniden faaliyete geçirdi. Soruşturma verilerine göre Abramoviç, yaptırım uygulanan Blue Ocean aracılığıyla süperyatlarını kendisine ait diğer yapılara resmi olarak kiralıyordu.

Bu plan, yakıt ve bakım da dahil olmak üzere vergi ödemelerini en aza indirmesine ve imtiyazlar talep etmesine olanak tanıyordu. Kıbrıs Yüksek Mahkemesi, bu borcu ancak Mart 2024’te tanıdı.