Brüksel, Rus varlıkları için veto engelini aşacak ‘acil durum’ mekanizmasını devreye sokuyor

Avrupa Komisyonu, Rusya’nın dondurulan varlıklarını Ukrayna’ya kredi sağlamak için kullanmayı önermişti. Söz konusu öneri, Kiev’e destek konusunda bugüne kadar sunulan en “cesur plan” olarak nitelendiriliyordu.

Financial Times gazetesine konuşan Avrupalı diplomatlar, bu adımın arkasında üye ülkelerin Ukrayna’yı kendi ulusal bütçelerinden finanse etme konusundaki isteksizliğinin yattığını belirtiyor.

Üst düzey bir AB yetkilisi, “Bana sorarsanız sona doğru mu gidiyoruz diye, evet, tam öyle oluyor” dedi.

Veto tehdidi ‘acil durum’ yetkisiyle aşılacak

Habere göre dün açıklanan öneri, afet durumları için öngörülen yetkileri kullanarak Rusya’nın egemen varlıklarının süresiz olarak dondurulmasını amaçlıyor.

Komisyon bu yolla, Macaristan Başbakanı Viktor Orban gibi liderlerin veto tehdidini ve 1957 Roma Antlaşması’ndan bu yana dış politikada geçerli olan oybirliği ilkesini aşmayı hedefliyor.

Planın hukuki zemini tartışma yarattı

Konsey Hukuk Servisi’nin eski genel direktörü Jean-Claude Piris, konuya ilişkin “Hukuki açıdan bir dizi inanılmaz zorluk barındırıyor. Ama o kadar önemli ki, bence direttikleri görülecek. Savaş yüzünden bunu yapacaklar” yorumunu yaptı.

Kaynaklara göre, AB hukukçuları arasında da görüş ayrılığına neden olan önerinin kabul edilmesi halinde hukuki itirazlarla karşılaşılmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Bir başka üst düzey AB yetkilisi ise durumu, “Elbette dava edilecek, herkes bunun farkında. Kesinlikle mahkemeye taşınacak ve kazanılması da mümkün. Durum pek iç açıcı değil ama başka seçenek de kalmadı” sözleriyle değerlendirdi.

Komisyon’un dayandığı hukuki mekanizma daha önce Avro Bölgesi borç krizi ve Kovid-19 salgını sırasında kullanılmıştı ancak oybirliği gerektiren güvenlik politikası alanında hiç uygulanmamıştı.

Gazeteye konuşan bir kaynak, “Bu delilik; bunun yanlarına kalacağını düşündüren nedir bilmiyorum. Üye ülkelerin onay verip vermeyeceği belirsiz ama böyle bir emsal çok büyük sonuçlar doğurabilir” dedi.

Masada 210 milyar avroluk iki seçenek var

Avrupa Komisyonu resmi olarak iki seçenek sundu. Bunlardan ilki, ortak AB bütçesinin garantörlüğünde finansal piyasalardan borçlanmayı, ikincisi ise Rusya’nın dondurulan varlıklarından bir “tazminat kredisi” oluşturulmasını içeriyor.

Kredinin üst limiti 210 milyar avro olarak belirlenirken, bu kaynağın 2030 sonuna kadar dağıtılması planlanıyor.

Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, kararın nitelikli çoğunlukla, yani 27 üye ülkeden 15’inin onayıyla alınabileceğini açıkladı.

Politico‘nun haberine göre AB liderleri konuyu 18 Aralık’ta görüşecek.