Bulgaristan bütçe açığı nedeniyle AB yaptırımıyla karşı karşıya

Avrupa Komisyonu, bütçe açığının avro bölgesindeki yüzde 3 sınırını aşmasının ardından Bulgaristan hakkında “aşırı açık prosedürü” başlatmaya hazırlanıyor. Bu gelişme, ülkenin ocakta avro bölgesine katılmasından yalnızca altı ay sonra geldi. Aynı dönemde Sofya yönetimi, ABD’nin Bulgar vatandaşlarına vizesiz giriş izni vermemesi nedeniyle ABD askeri uçaklarının ülkedeki kalış süresini haziran sonunda sonlandıracağını açıkladı.

Avrupa Komisyonu, avro bölgesine katılmasının üzerinden yalnızca altı ay geçen Bulgaristan hakkında bütçe kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle işlem başlatmaya hazırlanıyor.

Financial Times’ın haberine göre Komisyon, Sofya yönetimine karşı “aşırı açık prosedürü” olarak adlandırılan mekanizmayı uygulayacak. Bulgaristan’ın yıllık bütçe açığı yüzde 3,5’e yükselerek avro bölgesinde geçerli yüzde 3 eşiğini aştı.

Avrupa Komisyonu’nun son tahminine göre Bulgaristan’ın bütçe açığı gelecek yıl yüzde 4,1’e, 2027’de ise yüzde 4,3’e çıkacak.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, cuma günü düzenlenen hükümet toplantısında, “Bu yıl açık daha da büyük olacak. Balon patladı” dedi.

Radev, ortaya çıkan tabloyu seleflerinden devralınan “ağır mirasın sonucu” olarak nitelendirdi.

Aşırı açık prosedürü hâlihazırda İtalya ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu on ülke için uygulanıyor.

Bulgaristan bu yılın ocak ayında avro bölgesine katıldı. Avro bölgesine üyelik kriterleri arasında bütçe açığının yüzde 3’ün altında tutulması ve kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 60’ını aşmaması yer alıyor.

Bulgaristan 2007 yılında Avrupa Birliği üyesi oldu. Ülke, dünyanın en büyük vizesiz seyahat alanı olan Schengen bölgesine ise ancak 1 Ocak 2025’te katıldı.

Bulgaristan Parlamentosu ağustos 2024’te avroya geçiş yasasını kabul etmişti.

Bulgaristan, avro bölgesine katılan 21’inci AB üyesi oldu. Ülkenin ulusal para birimi, Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılmasının ardından 1881 yılında ilk kez dolaşıma giren Bulgar levasıydı.

Sofya, ABD askeri uçaklarının kalış süresini uzatmayacak

Öte yandan Başbakan Rumen Radev cuma günü yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin Bulgar vatandaşlarına ABD’ye vizesiz giriş hakkı tanımaması nedeniyle ABD askeri uçaklarının Sofya’daki konuşlanmasını haziran sonunda sona erdireceklerini söyledi.

Balkan Insight’ın aktardığına göre Radev, “ABD Başkanı ile yaptığım görüşmede Bulgar vatandaşları için vizelerin kaldırılmasını talep ettim ancak olumlu yanıt almadım” dedi.

Radev, “Tüm düzenleyici süreçlerin karmaşıklığını tamamen anlıyorum. Ancak bizim de önceliklerimiz var ve Sofya Havalimanı’nda uçakların ve tanker uçaklarının uzun süreli konuşlandırılması talebine olumlu yanıt veremeyiz” ifadelerini kullandı.

Başbakan ayrıca, “Müttefiklerimize yeniden planlama yapmaları ve başka bir yer bulmaları için zaman tanımak amacıyla izni haziran sonuna kadar uzatıyoruz” dedi.

Ay sonunda sona erecek mevcut anlaşma kapsamında Bulgaristan, ABD askeri uçaklarına başkentteki Vasil Levski Sofia Airport’ta ev sahipliği yapıyor.

Bulgaristan Hükümeti Bilgilendirme Servisi cuma günü yaptığı açıklamada, hükümetin 15’e kadar ABD askeri uçağı, ilgili ekipmanlar ve en fazla 500 personel için izin süresini 30 Haziran’a kadar uzatma kararı aldığını bildirdi.

Nisandaki parlamento seçimlerini kazanan İlerici Bulgaristan Partisi’nin lideri olan Rumen Radev, bu ayın başında Başkan Donald Trump ile görüştüğünü ve Bulgar turistler için ABD’ye vizesiz giriş imkânı tanınmasını istediğini söyledi.

ABD ordusu, Bulgaristan’da Lockheed C-130 Hercules nakliye uçakları, Boeing C-17 Globemaster III ağır yük nakliye uçakları ve Boeing KC-135 Stratotanker yakıt ikmal uçakları konuşlandırmıştı.

Dönemin geçici savunma bakanı Atanas Zapryanov, mart ayı başında gazetecilere yaptığı açıklamada Trump yönetiminin, İran’a yönelik olası askeri operasyonlarda kullanılmak üzere Bulgaristan içinde askeri uçak konuşlandırılması talebinde bulunmadığını söyledi.

Zapryanov, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından önce, şubat ayı sonunda yaptığı başka bir açıklamada da ABD uçaklarının Tahran’a karşı olası bir harekât için değil, Washington ile Sofya arasında Vrajdebna Hava Üssü’nde düzenlenen ortak tatbikat kapsamında ülkede bulunduğunu belirtmişti.

Bulgar haber ajansı BTA’nın aktardığına göre Zapryanov, “Tatbikatın İran’daki durumla ya da ABD’nin yürüttüğü müzakerelerle hiçbir ilgisi yok” dedi.