Büyük teknoloji şirketlerinin AI harcamaları nakit akışını zorluyor

Büyük teknoloji şirketlerinin 725 milyar dolarlık rekor yapay zeka (AI) yatırım stratejisi, Amerika’nın en büyük şirketlerinin kaynaklarını zorlamaya başlıyor. 

Wall Street’in tahminlerine göre, Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta’dan oluşan dört “hiper ölçekli” şirketin toplam serbest nakit akışının, altı yıl önceki Covid-19 pandemisinden bu yana her çeyrekte ortalama 45 milyar dolar olan seviyeden, üçüncü çeyrekte yaklaşık 4 milyar dolara düşmesi bekleniyor.

Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminlerine göre, bu şirketlerin tüm yıl serbest nakit akışı, gelirlerinin şu anki büyüklüğünün yaklaşık yedide biri olduğu 2014 yılından bu yana en düşük seviyeye ulaşacak.

Bu, nispeten az varlığa sahip nakit üreten devlerden, fiziksel altyapı alanında dünyanın en büyük yatırımcılarından bazılarına hızla dönüşen şirketler için çarpıcı bir dönüş.

Bank of America’da internet analisti Justin Post, “Bu, sektör genelinde yaşadıkları en derin sermaye harcaması döngüsü. Bunu, hayatta bir kez karşılaşılacak bir fırsat olarak görüyorlar,” dedi.

Serbest nakit akışı göstergesi, şirketlerin işletme maliyetlerini ve sermaye harcamalarını karşıladıktan sonra borçlarını ödemek veya hissedarlarına geri ödeme yapmak için kalan nakit miktarını ölçen bir gösterge olarak yakından takip ediliyor.

Amazon’un bu yıl ürettiğinden daha fazla nakit harcaması bekleniyor. Meta, ikinci yarıda nakit yakacak. Microsoft da en az bir çeyrekte aynı şeyi yapacak.

Analistler, Alphabet’in yıl sonu serbest nakit akışının pozitif kalacağını ama on yıldan fazla bir süredir en düşük seviyesine düşeceğini tahmin ediyor.

AI patlamasının ilk birkaç yılında yatırımlarını büyük ölçüde gelirlerinden finanse eden bu teknoloji devleri, sermaye yoğun işletmelere daha aşina olan ödünleşmelerle karşı karşıya: işten çıkarmalar, hissedar getirilerinin azaltılması veya genişlemeyi finanse etmek için borçlanma.

Post, şirketlerin güçlü bilançolarla sermaye harcamalarına başladıklarını, bu nedenle kısa süreli negatif serbest nakit akışı döneminde biraz borçlanarak daha az risk aldıklarını söyledi.

Analistler, AI harcamalarının daha fazla gelire yol açmasıyla birlikte gelecek yıl nakit yaratımının iyileşeceğini öngörüyor.

Post, “Şirketler, hissedarlara kısa vadeli sermaye getirisi yerine altyapıya yatırım yapmayı tercih ediyor, Hepsi şu anda talebi yakalamaya çalışıyor,” diye ekledi.

AI yatırımları, halihazırda hissedarlara sağlanan nakit getirileri pahasına gerçekleştiriliyor. Alphabet, 2015 yılında hisse geri alım programını başlatmasından bu yana ilk kez ilk çeyrekte hisse geri alımı yapmadı.

Çeyrek boyunca şirket 31 milyar dolarlık yeni borç ihraç etti ve salı günü 17 milyar dolarlık avro ve Kanada doları cinsinden tahvil daha ihraç etti.

CEO Sundar Pichai geçen hafta, “Bu anda yatırım yapma ve öncü konumumuzu koruma yeteneğimiz… bizi güçlü bir konuma getiriyor,” dedi.

Meta da hisse geri alımlarını askıya alırken son altı ayda 55 milyar dolarlık borç ihraç etti. Bu, şirketin 2017’de kendi hisselerini geri almaya başlamasından bu yana geri alımlarda yaşanan en uzun ara anlamına geliyor.

Rakiplerinden farklı olarak Meta’nın, kurduğu veri merkezlerinde alan kiralayabileceği bir bulut işi yok. Yöneticiler, yatırım programı için kaynak yaratmak amacıyla personel kesintisine yöneldi.

Geçen hafta bir analistin ısrarlı soruları üzerine CEO Mark Zuckerberg, Meta’nın “her bir ürünün aydan aya nasıl büyüyeceğine dair çok kesin bir planı” olmadığını kabul etti.

Visible Alpha’nın tahminlerine göre, Amazon ise yıl içinde yaklaşık 10 milyar dolarlık nakit harcaması yapması bekleniyor. Şirket, 2026 yılında 200 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı; bu, rakipleri arasında en yüksek rakam.

Amazon CEO’su Andy Jassy, yatırımcılara yapay zeka yatırımlarının, şirketin AWS bulut işine yaptığı ilk yatırımları anımsattığını söyledi; bu yatırımlar, kârının yarısından fazlasını oluşturan bir kaynak haline gelmeden önce yıllarca bilançoya yük oluşturmuştu.

CEO, “Bu yatırımların serbest nakit akışı ve [yatırılan sermaye getirisi], hizmete girdikten birkaç yıl sonra kümülatif olarak oldukça cazip hale geliyor,” dedi.

Jassy, “şu anki gibi çok yüksek büyüme dönemlerinde” sermaye harcamalarının bu yatırımlardan elde edilen gelir artışını önemli ölçüde aştığını, bunun da “yılın ilk yarısında serbest nakit akışının zorlanacağı” anlamına geldiğini ekledi.

Büyük teknoloji şirketleri harcamalarını artırırken, bazı analistler şirketlerin finansal göstergelerini güzelleştirmek için attıkları adımlardan endişe duymaya başladı.

Meta dahil teknoloji grupları, özel amaçlı holding şirketleri kullanarak bilançolarından on milyarlarca dolarlık veri merkezi projesini çıkardı.

Bu araçlar, altyapıyı finanse etmeye yardımcı olmak ve teknoloji şirketinin bilançosunda tam olarak görünmeyen borçları artırmak için Wall Street yatırımcılarını çekebilir. 

Fakat veri merkezi talebinin beklentileri karşılayamaması durumunda nihai sorumluluğun kime ait olduğu da belirsiz hale gelebilir.

Oracle da, OpenAI ile 300 milyar dolarlık bir sözleşme kapsamında veri merkezleri inşa etme konusunda büyük bir bahis oynarken bilanço dışı yapıları kullandı.

Şirket geçen yıl nakit yakmaya başladı ve 2030 mali yılına kadar pozitif nakit akışına dönmesi beklenmiyor.

Chicago Üniversitesi Booth İşletme Fakültesi muhasebe profesörü Christian Leuz, “serbest nakit akışı”nın standart muhasebe kurallarında tanımlanmadığı için, şirketlerin bunu nasıl hesaplayacakları konusunda, örneğin hisse bazlı tazminatları veya kiralanan veri merkezlerini nasıl ele alacakları konusunda bir miktar takdir yetkisine sahip olduklarını söyledi.

Leuz, “Birçok hiper ölçekli şirketin gerçek serbest nakit akışları, muhtemelen onların serbest nakit akışı olarak adlandırdıklarından daha kötü,” dedi.

Yapay zeka harcamalarındaki artış, zaten zor durumda olan donanım tedarik zincirine yansıyor; bu durum, bellek yongaları gibi bileşenlerin fiyatlarını artırıyor ve veri merkezlerinin kurulması ve donatılmasının maliyetini yükseltiyor.

Microsoft, fiyat enflasyonunun bu yılki yatırım harcamaları ihtiyacına 25 milyar dolar ekleyeceğini belirtirken, Meta da yatırım tahminine 10 milyar dolar ekleyerek artan maliyetlere işaret etti.

On milyarlarca dolarlık yeni veri merkezi kiralamalarının yanı sıra, Microsoft’un bilançosundaki sunucular, ağ ekipmanları ve yazılımların değeri 2022 ortasından bu yana 61 milyar dolardan 191 milyar dolara çıkarak üç katından fazla arttı.

Morgan Stanley analistleri, tüm bu harcamaların “Microsoft’un kısa vadeli serbest nakit akışını çok baskıladığını” belirtti.

Leuz, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarının, telekom veya kimya gibi sabit varlık yatırımlarının yoğun olduğu döngüsel sektörlerde görülen sermaye döngülerine benzediğini söyledi.

Bu sektörlerde aşırı yatırım, sonunda kapasite fazlasına, marjların düşmesine ve zayıf getirilere yol açar.

Fakat teknoloji patronları, dönüştürücü olacağına inandıkları bir teknolojinin gerisinde kalma korkusuyla rakiplerine ayak uydurmak zorunda hissediyorlar.