Cezayir, Körfez’deki üretim aksamalarından ekonomik pay almayı hedefliyor

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırganlık eylemi ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, küresel petrol ve doğalgaz tedarik zincirini etkiliyor. Cezayir, bu süreçte ihracatını artırarak pazar payını genişletmeyi ve bütçe dengesini iyileştirmeyi planlıyor.

Dünya genelinde hammadde ticareti, Ortadoğu’daki çatışmalar nedeniyle önemli ölçüde kesintiye uğradı. Cezayir, İran’ın askeri operasyonları ve Tahran’ın pazartesi gününden bu yana Hürmüz Boğazı’nı kapatması sonucu Körfez ülkelerinin hidrokarbon ihracatında yaşanan ciddi yavaşlamadan faydalanmayı amaçlıyor.

Le Journal du dimanche gazetesinin haberine göre Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi on iki ülke ile diğer on üretici ülkenin hafta sonunda gerçekleştirdiği toplantının ardından Cezayir, üretimini günlük 60 bin varil artırarak 980 bin varil seviyesine çıkarmayı planlıyor.

Brent petrol fiyatlarında 2022’den bu yana en yüksek seviye riski

159 litrelik Brent petrolün varil fiyatı halihazırda yükseliş eğilimini sürdürüyor. Bugün 80 dolar (69 euro) seviyesinden işlem gören petrol, bir buçuk ay içerisinde yüzde 20 oranında değer kazandı.

Mevcut eğilimin devam etmesi durumunda fiyatların 100 dolara (86 euro) ulaşması öngörülüyor. Bu seviye, Ukrayna’da savaşın başladığı Şubat 2022 tarihinden bu yana kaydedilmemiş bir tavan fiyat anlamına geliyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık küresel sevkiyatı tehdit ediyor

İran, pazartesi gününden beri Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışacak herkesi “diri diri yakmakla” tehdit ediyor. Küresel ham petrolün yüzde 20’sinin ve sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) geçiş güzergahı olan bu deniz arterinin tamamen kapanma riski, bölgedeki hidrokarbon üreticisi Körfez ülkelerinin ihracat süreçlerini sekteye uğratıyor.

Cezayir bu durumu bir fırsat olarak değerlendiriyor. Attaqa verilerine göre Cezayir, petrol sevkiyatlarını arz kesintilerinden doğrudan etkilenen dört ithalatçı ülkeye; Mısır, Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’e yönlendirecek.

Avrupa piyasasında sıvılaştırılmış doğalgaz talebi yükselişte

Cezayir’in LNG ihracatının da artış göstermesi bekleniyor. Küresel LNG üretiminin yüzde 3’ünü karşılayan ülke, üretimin yüzde 20’sini gerçekleştiren Katar’ın faaliyetlerinin durmasından kaynaklanan boşluğu doldurabilir.

Doha’nın ihracatının durması nedeniyle Avrupa kıtasında LNG fiyatları pazartesi gününden bu yana yüzde 20 oranında artış gösterdi. Cezayir, Avrupa’ya sevkiyatını hızlandırarak bu durumdan önemli ölçüde gelir elde etmeyi planlıyor.

Küresel ölçekte megavat saat başına düşen fiyat pazartesi gününden bu yana 31 eurodan 53 euroya yükseldi.

Transmed ve Medgaz hatlarının stratejik avantajı

Ekonomi haberleri kuruluşu Maghreb Emergent’in aktardığına göre Cezayir, belirleyici bir coğrafi avantaja sahip. Ülkenin gazı, Akdeniz’in altından doğrudan Avrupa’ya ulaşan TransMed ve Medgaz boru hatları üzerinden taşınıyor.

Bu güzergah üzerinde herhangi bir denizcilik kesintisi veya tehdit bulunmuyor. Cezayir’in LNG ihracatındaki en büyük müşterisi olan Avrupa Birliği (AB), Aralık 2025 ile Ocak 2026 arasında Cezayir’den yapılan ithalatı yüzde 22 oranında artırdı.

Brüksel’in 2027 sonbaharına kadar Rus gazına tamamen ambargo uygulama kararı göz önüne alındığında, bu sevkiyat hacimlerinin daha da artması bekleniyor.

Petrol ve LNG fiyatlarındaki artış Cezayir için pozitif bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Cezayir merkezli TSA haber sitesi, ülkenin döviz gelirlerinin temelini hidrokarbon ihracatının oluşturduğunu hatırlatıyor.

Fiyat artışları, Cezayir’in baskı altındaki ulusal bütçesini yeniden dengelemesine ve Ocak ayında yüzde 23 oranında düşüş gösteren LNG ihracatını yeniden canlandırmasına olanak sağlayacak.