Chevron CEO’su Wirth: Havacılık sektöründe kriz derinleşebilir

Chevron CEO’su Mike Wirth, İran ile devam eden savaşın ortasında jet yakıtı kıtlığı nedeniyle havacılık sektöründeki sorunların derinleşeceği uyarısında bulundu.

Enerji devi Chevron’un CEO’su Mike Wirth, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlara getirdiği kısıtlamalar nedeniyle havacılık sektörünün jet yakıtı kıtlığından zarar görmeye devam edeceği öngörüsünde bulundu.

Pazar günü CBS News kanalında “Face the Nation” programına katılan Wirth, Margaret Brennan’a yaptığı açıklamada, küresel jet yakıtı stoklarının çatışma başlamadan önce mevsimsel olarak nispeten düşük seviyelerde olduğunu belirtti.

Wirth, Ortadoğu’daki rafinerilerin özellikle Avrupa için önemli jet yakıtı ihracatçıları olduğunu vurguladı. Avrupa’nın ithal ettiği jet yakıtının yüzde 75’inin bu rafinerilerden sağlandığına dikkat çeken Wirth, mevcut durumda bu akışın durduğunu ifade etti.

Dünya petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda İran ordusunun sevkiyatı kısıtlaması, jet yakıtı fiyatlarını doğrudan etkiledi.

ABD ve İsrail’in Şubat ayı sonunda İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan süreçte, ham petrolden elde edilen jet yakıtının maliyeti de ham petrol fiyatlarındaki artışa paralel olarak yükseldi. Ayrıca ABD Donanması, 13 Nisan’dan bu yana su yoluna yönelik bir abluka uyguluyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği verilerine göre, geçen hafta küresel jet yakıtı fiyatları bir önceki haftaya göre yüzde 6,7 oranında geriledi.

Ancak Airlines for America tarafından yayımlanan Argus ABD Jet Yakıtı Endeksi, ABD’deki fiyatların savaş öncesindeki 2,50 dolar seviyesinden Cuma günü galon başına 4,19 dolara yükseldiğini ortaya koydu.

Artan maliyetler karşısında uluslararası havayolu şirketleri uçuş programlarını daraltma ve ücretleri artırma yoluna gitti. United Airlines, geçen ay uçuş takvimini küçülten ilk büyük ABD’li taşıyıcı oldu.

Şirketin CEO’su Scott Kirby, bu yılın ikinci ve üçüncü çeyreğinde planlanan rotaların yaklaşık yüzde 5’inin iptal edileceğini açıkladı. Delta Air Lines’ın da bu yaz uçuşlarda kesintiye gitmeyi planladığı bildirildi.

Wirth, jet yakıtı kıtlığının kademeli etkilerinin en yaygın şekilde uçak biletlerinde hissedileceğini belirtti. St. Louis Federal Rezerv Bankası tarafından derlenen Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine göre, ABD uçuşları için ortalama bilet fiyatları Şubat ile Mart ayları arasında 7,57 dolardan fazla artış gösterdi.

Önümüzdeki birkaç hafta içinde havacılık sektöründeki durumun muhtemelen daha da kötüleşeceğini öngören Wirth, uçuşların normalden daha az olabileceğini ve uçakların her zamankinden daha dolu kalkacağını dile getirdi.

Savaşın ikinci ayına girilirken petrol fiyatları üzerindeki “yukarı yönlü baskının” devam etmesinin muhtemel olduğunu kaydeden Chevron CEO’su, sistemden önemli miktarda arzın çekildiği bir dönemde olunduğunu ve fiyatlardaki oynaklığın süreceğini vurguladı.

Diğer taraftan ABD Hazine Bakanlığı, Cuma günü İran’ın petrol ihracatını engellemek amacıyla bir Çin petrol rafinerisi ile çok sayıda nakliye firması ve gemiye yönelik yeni yaptırımlar açıkladı.

İran’ın askeri harcamalarını kısıtlamayı amaçlayan bu yaptırımlar hakkında konuşan Hazine Sekreteri Scott Bessent, “Ekonomik Öfke” operasyonunun İran rejimi üzerinde finansal bir baskı kurduğunu ve Ortadoğu’daki saldırganlığı ile nükleer hırslarını dizginlemeye yardımcı olduğunu ifade etti. Ancak bu gelişmelere rağmen ABD’deki petrol fiyatlarında henüz bir düşüş işareti görülmüyor.