Bizi Takip Edin

Diplomasi

Çin ekonomisinin yavaş toparlanması Avrupa’yı beklenenden daha sert vurabilir

Yayınlanma

Euronews’de Indrabati Lahiri imzasıyla yayınlanan değerlendirmede, Çin ekonomisinin, salgın sonrası toparlanmanın iyi gitmemesi ile birlikte Avrupa için karışık bir durumun ortaya çıkabileceğine işaret ediliyor.

Çin’de bir yandan ihracat düşüyor ve enflasyon negatif bölgede seyrediyor. Öte yandan, emtia ithalatı hâlâ güçlü ve üçüncü çeyrek gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) da toparlandı.

Çin’in ekonomik toparlanmasının, bir dizi farklı yolla Avrupa piyasaları üzerinde önemli bir etkiye sahip olması muhtemel. Bunlar arasında özellikle ithalat ve ihracat, enerji ve yatırımlar yer alıyor.

Zayıf Çin verilerinin Avrupa’daki etkileri

Çin’in Ekim ayı ihracatı yıllık bazda %6,4 düşerek art arda altıncı ay düşüşünü kaydetti. Bu durum, mallarının yaklaşık %20’sini Çin’den ithal eden ve aynı zamanda AB ihracatının yaklaşık %9’unu gerçekleştirerek üçüncü büyük ihracat ortağı olan Brüksel için kötü haber anlamına gelebilir. Çin’de yurtiçi üretim de bir miktar gerileyerek genel olarak daha az mal üretilmesine neden oluyor.

Ekim ayı yıllık enflasyon oranı -%0,2 ile Eylül ayındaki %0’ın ve -%0,1’lik tahminlerin altında gerçekleşti. Bu durum, Euronews’deki değerlendirmeye göre, özellikle konut krizi nedeniyle tüketici duyarlılığının azalması nedeniyle iç talebin hâlâ önemli ölçüde zorlandığını gösteriyor.

Çin’in şu anda yaşadığı gibi deflasyon, borcun değerinin daha pahalı hale gelmesine yol açabilir. Sonuç olarak, hükümetlerin yanı sıra şirketler ve bireyler de geri ödeme yapmakta zorlanabilir.

Değerlendirmeye göre Çin’deki önemli emlak şirketlerinin dolar cinsinden tahvil ödemelerini zamanında yapmakta zorlandığı düşünüldüğünde, bu durum hızla kaygan bir zemine dönüşebilir. Böyle bir durumda, şok dalgaları Avrupa’da da yoğun bir şekilde hissedilecek.

Şu anda bile Avrupa borsaları, GSYİH, perakende satışlar, ihracat ve enflasyon verileri gibi önemli Çin ekonomik verilerinin piyasaya her girişinde endişeyi hissediyor. Bunun nedeni, bir dizi Avrupalı şirketin tedarik zincirlerinin bir noktasında Çin’e bağımlı olması.

Çin’in iyi gitmeyen iktisadi toparlanması da Avrupa’daki yatırımlarında düşüşe neden oldu. Nisan 2022 itibariyle Çin’in Avrupa’daki doğrudan yabancı yatırımı (FDI) son on yılın en düşük seviyesine ulaşarak yaklaşık 7,9 milyar avroya geriledi.

Büyüme verileri umutlandırıyor

Bununla birlikte, her şeye rağmen karamsar Çin verilerinin ortasında bir umut ışığı var gibi görünüyor. Çin’de GSYİH 2023’ün üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %4,9 artarak %4,4 olan beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Euronews’e göre büyüme, Çin’in son enflasyon raporunun ardından yeni ve daha tutarlı teşvik önlemleri için de daha güçlü bir gerekçe oluşturulabilir. Bu durum emlak sektörünü daha da güçlendirirken imalat ve yenilenebilir enerji sektörlerini de daha iyi destekleyebilir. Vergi indirimlerinin artırılması da ufukta görünebilir.

JPMorgan Chase ve Citigroup gibi birçok banka Çin’in 2023 yılı GSYİH büyümesinin Pekin’in resmi hedefi olan %5’in üzerinde olmasını bekliyor. JPMorgan %5,2’lik bir büyüme beklerken, Citigroup %5,3’lük bir büyüme projeksiyonu yaptı.

Elektrikli araçlar ve kritik madenler AB-Çin bağımlılığının özü

Çin, 2022 yılında yaklaşık 5,47 milyon elektrikli araç üreterek dünyanın en büyük elektrikli araç veya elektrikli araç üreticisi konumunda. Bu, 2020’den bu yana %85,8’lik bir artış anlamına geliyor. Çin aynı zamanda uluslararası elektrikli araç satışlarının yaklaşık %60’ını emen en büyük elektrikli araç tüketicisi.

Şu anda Avrupa’da satılan elektrikli araçların yaklaşık %8’i Çin’den geliyor ve bu oran 2025 yılına kadar %15’e yükselebilir. Çin otomobilleri daha ucuz, daha fazla özellik ve stile sahip. Hükümetin teşvik tedbirleri elektrikli araç üreticilerini desteklediği için çok daha ucuza üretilebiliyorlar.

Çin aynı zamanda lityum piller gibi elektrikli araç üretimi için gerekli temel bileşenlere ve emtialara kolay ve ucuz erişimin yanı sıra nispeten sağlam ve kapsamlı bir tedarik zincirine sahip.

Pekin, Çin’de ucuz üretim yapmak isteyen çoğu yabancı otomobil üreticisinin yerel otomobil şirketleriyle bağlantı kurmasını şart koşuyor. Tesla, arazi, vergi ve kredi sübvansiyonları ile teşvik edilen Şangay’da devasa bir üretim tesisi kuran ilk şirketlerden biriydi.

AB ayrıca, Avrupa’nın ‘yeşil dönüşümü’ olmadan durma noktasına gelecek olan bazı kilit nadir toprak minerallerinin üretimi ve işlenmesi için büyük ölçüde Çin’e güveniyor. Bunlar arasında lantan, neodim, seryum, europium ve çok daha fazlası yer alıyor.

Çin, 2022 yılında kritik minerallerinin arzını iki katına çıkararak 105.000 tondan 210.000 tona yükseltti. Bu mineraller rüzgâr türbinleri, elektrikli araçlar, güneş panelleri ve daha fazlası gibi düşük karbon teknolojilerinin üretiminde çok önemli.

Buna ek olarak, bu metallerin işlenmesi ve rafine edilmesi de uzun, karmaşık ve pahalı bir süreç olabilir. Fakat Çin, onlarca yıl önce bol hammadde kaynaklarından yararlandığı için bu pazarda ilk hamle avantajına sahip. Avrupa bu durumda hem doğal kaynak rezervlerinden hem de işleme teknolojisi ve tesislerinden yoksun.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English