Asya
Çin ve Hindistan, Modi-Xi buluşması arifesinde ilişkileri düzeltmeye çalışıyor
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Hindistan ziyaretinde mevkidaşı S Jaishankar ile bir araya geldi, gerilimi azaltma çabaları görüşüldü. Ziyaretin yaklaşan Modi-Xi zirvesine de bir hazırlık niteliğinde olduğu düşünülüyor.
S Jaishankar, Hindistan ve Çin, ilişkilerinde “ilerleme kaydetmek” istiyorlar, dedi.
Komşu ülkeler, 2020’de meydana gelen ölümcül sınır çatışmasıyla başlayan beş yıllık bir gerginlik içindeydi. Ancak analistler, ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşının yol açtığı karışıklığın, rakip Asya güçlerinin ilişkilerini onarmaya çalışması için bir fırsat yarattığını söyledi.
“İlişkilerimizde zor bir dönemden geçtikten sonra, iki ülkemiz şimdi ilerleme kaydetmek istiyor,” diyen Hindistan Dışişleri Bakanı S Jaishankar, ziyaretin ikili ilişkileri “gözden geçirmek” ve “karşılıklı ilgi alanlarına giren bazı konularda görüş alışverişinde bulunmak” için bir fırsat olduğunu da sözlerine ekledi.
Çin Dışişleri Bakanı Wang, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin yedi yıl sonra Çin’e yapacağı ilk ziyaretin iki hafta öncesinde, salı günü Modi ile bir araya gelecek.
Trump’ın ticaret savaşına dolaylı bir atıfta bulunan Jaishankar, “dünyanın en büyük iki ülkesi bir araya geldiğinde, uluslararası durumun tartışılması doğal” dedi.
Jaishankar, ziyaretin sınır ötesi ticaret dahil olmak üzere ekonomik ve ticari konuların yanı sıra hac, halklar arası temaslar ve nehir verilerinin paylaşılması gibi konuları da kapsayacağını söyledi. Wang, Hindistan’ın ulusal güvenlik danışmanı Ajit Doval ile de sınır gerginliğinin “azaltılması”nı görüşecek.
Çin ve Hindistan, on yıllardır anlaşmazlık içinde, ancak ilişkiler, 2020’de tartışmalı Himalaya sınırında çıkan çatışmalarda 20 Hint asker ve sayıları bilinmeyen Çinli askerin hayatını kaybetmesiyle son derece gerildi.
Gerginlikler, mayıs ayında dört gün süren sınır ötesi çatışmalar sırasında Çin’in Pakistan’a savaş uçakları da dahil olmak üzere silah tedarik etmesi nedeniyle bu yıl yeniden tırmandı.
Pekin ve Yeni Delhi, 3.500 km’lik sınırlarında devriye gezilmesi konusunda anlaşmaya vardıktan sonra geçen yıl ilişkilerinde yumuşama başladı.
Trump’ın bu yıl her iki ülkeye, özellikle de bölgede Çin’e karşı ortak cephede ABD ile giderek yakınlaşan Hindistan’a uyguladığı gümrük vergilerini keskin bir şekilde artırması, iki ülkeyi ortak konularda bir araya getirebilir.
Hint uzman Harici’ye konuştu: ‘ABD’nin baskısı Hindistan’ı Rusya’ya daha da yakınlaştırabilir’
Modi-Xi buluşması
Modi’nin, 31 Ağustos’ta Tianjin’de düzenlenecek bölgesel ticaret ve güvenlik merkezi Şanghay İşbirliği Örgütü’nün toplantısında Çin lideri Xi Jinping ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Modi ve Xi, sınır devriyeleri konusunda anlaşmanın ardından ekim ayında Rusya’nın Kazan kentinde düzenlenen BRICS zirvesinde beş yıl sonra ilk ikili görüşmelerini gerçekleştirdi.
Kriz Grubu’nun Hindistan’dan kıdemli analisti Praveen Donthi, Modi’nin ziyaretinin “stratejik yeniden angajman açısından önemli bir adım” olduğunu söyledi.
“Beş yıllık gerginliğin ardından, ekonomik işbirliğini yeniden başlatmanın zamanı gelmişti” dedi. “Trump’ın gümrük vergisi savaşı, en iyi ihtimalle Yeni Delhi’ye çok ihtiyaç duyulan netliği sağlamış olabilir” diye ekledi.
Bu ay Trump, Hindistan’ın Rusya’dan petrol alımları nedeniyle, Washington’un ticaret ortakları arasında en yüksek seviyelerden biri olan yüzde 50’lik bir gümrük vergisi uyguladı. ABD başkanı, bu alımların Moskova’nın Ukrayna’daki savaşını beslediğini savunuyor.
Bu arada ABD ve Çin, geçen hafta gümrük vergisi ateşkesini 90 gün daha uzattı ve üç haneli gümrük vergilerini erteledi.
Çin’in Hindistan ile ilişkilerini iyileştirme hamleleri, ABD’nin Pekin’i izole etme çabalarını engellemek için AB ve Avustralya da dahil olmak üzere diğer önemli ticaret ortaklarını kucaklama çabalarını yansıtıyor.
Çin ve Hindistan, 2020’den beri askıya alınmış olan direkt uçuşların bu yıl içinde yeniden başlaması, ticaret engellerinin hafifletilmesi ve Himalaya’daki üç sınır geçişinde sınır ticaretinin yeniden açılması konularını görüştü.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Randhir Jaiswal, ziyaret öncesinde Yeni Delhi’nin belirli ticaret noktaları aracılığıyla “sınır ticaretinin yeniden başlamasını kolaylaştırmak için Çin tarafıyla temaslarını sürdürdüğünü” söyledi.
Çin, Hindistan’ın en büyük ticaret ortağıdır. Güney Asya ülkesi, 2024-25 mali yılında 14 milyar dolardan fazla ihracat yaparken, 113 milyar dolarlık rekor bir ithalat gerçekleştirdi.
