Bizi Takip Edin

Diplomasi

Çinli şirketler, Orbán sonrası döneme uyum sağlamaya çabalıyor

Yayınlanma

Viktor Orbán döneminde Macaristan’a önemli yatırımlar yapan Çinli şirketler, yeni hükümet döneminde pozisyonunu güncelliyor.

SCMP’de yer alan habere göre elektrikli araç devi BYD, Macaristan’daki fabrikasını inşa eden müteahhitlerden ülkenin iş kanunlarına uyacaklarına dair taahhütname imzalamalarını istedi.

Bu adım, Budapeşte’deki yeni hükümetin yabancı firmaların yasadışı uygulamalarına karşı sert önlemler alacağına dair söz vermesi üzerine birçok Çinli şirketin başlattığı daha geniş çaplı bir çabanın parçası.

BYD’nin “Yurtdışı İstihdamına İlişkin Uyum Beyanı”, müteahhitlerin ücret ödemeleri, çalışma saatleri, vizeler, sağlık sigortası ve işgücü yönetimi konularında Macaristan yasalarına uymayı taahhüt etmelerini gerektiriyor.

Bir kaynak, bu bildirimin yaklaşık üç hafta önce Macaristan’daki müteahhitlere gönderildiğini belirtti ve BYD’nin, hiç kimsenin yasadışı çalışmadığından emin olmak için sahadaki iş vizesi sahipleri için ön onay şartı da getirdiğini ekledi.

Geçen hafta yemin eden yeni Macaristan hükümeti, yabancı şirketlerin daha az kısıtlamayla faaliyet gösterdiği yönünde yaygın bir kanı olan eski başbakan Viktor Orbán’ın yaklaşımından daha sıkı bir yabancı yatırım politikası izleyeceğine söz verdi.

Geçen ay, bir izleme kuruluşunun tesislerdeki çalışma koşullarına ilişkin soruşturmasının ardından BYD, Macaristan’daki işgücü ihlali iddiaları nedeniyle Avrupa Parlamentosu’nda gündeme getirilen ilk Çinli şirket olmuştu.

Başbakan Peter Magyar, 9 Mayıs’ta Macaristan parlamentosunda yaptığı konuşmada, “Yatırımcıların, her yatırımcının yasalarımıza, çevremize, işçilerimize ve yerel topluluklarımızın güvenliğine saygı duyduğu bir Macaristan inşa edeceğiz,” dedi.

12 Nisan’daki seçimlerde ezici bir zafer kazandıktan sonra düzenlediği basın toplantısında Magyar, BYD ve batarya devi Contemporary Amperex Technology Ltd (CATL) dahil olmak üzere Macaristan’daki Çinli şirketleri, Macaristan’ın çevre ve işgücü düzenlemelerine uymaya çağırdı.

Macaristan’daki iki Çinli yönetici, son haftalarda birçok Çinli şirketin mevzuata uyum sağlamak için çalıştığını, fakat bazılarının önceki hükümet döneminde işe yarayan gayri resmi yaklaşımların devam edip etmeyeceğini görmek için hâlâ beklediğini söyledi.

Öte yandan Çinli şirketlerin Macaristan yatırımları sürüyor. Ülke, BYD’nin ardından yakında Çinli bir elektrikli araç şirketinden bir başka büyük yatırım daha alabilir.

Elektrikli scooter devi Yadea, Avrupa’da hızla artan elektrikli mobilite talebini karşılamak üzere ülkede bir üretim tesisi kurmayı planlıyor.

Financial Times’ın yazdığına göre, Yadea’nın bu yılki yurt dışı satışları şimdiden geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi.

Talep ilk etapta Güneydoğu Asya ve Güney Amerika’da hızla artarken, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerginliklere bağlı olarak yükselen yakıt fiyatları, şirketin Avrupa pazarındaki hedeflerini önemli ölçüde hızlandırdı. Londra ve Paris artık şirketin öncelikli hedef pazarları arasında yer alıyor.

Elverişli küresel piyasa koşullarının da etkisiyle, Wuxi merkezli şirket, yalnızca mart ayında 2025 yılı uluslararası satış hedefini 310.000 adetten 450.000 adete çıkardı.

Yadea ayrıca, mevcut 3.700 satış noktası ağına ek olarak, 2026 yılına kadar dünya çapında 10.000 yeni perakende satış noktası açmayı planlıyor.

E-scooter devi şu anda Çin’de altı fabrika işletmenin yanı sıra Vietnam, Endonezya, Tayland, Türkiye, Brezilya ve Meksika’da üretim tesislerine sahip.

Yadea, Çin’den yapılan ihracata uygulanan gümrük vergilerinin etkisini azaltmak için yerel üretimi hayati önemde görüyor. Şirket, Avrupa’daki talep arttığı için Macaristan’da bir fabrika kurmayı planlıyor.

BYD Macaristan’ın verilerine göre, Çinli elektrikli araç devi Ocak-Nisan 2026 döneminde Macaristan’da 1.190 adet yeni araç sattı ve bu satışlarla binek ve hafif ticari araç kategorisinde yüzde 2,46’lık bir pazar payı elde etti.

Öte yandan bu rakam, yeni enerji araçları (NEV – elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobiller) segmentinde yüzde 14’lük bir paya denk geliyor.

Tamamen elektrikli araç kategorisinde, satılan 790 araç, markaya yüzde 17,1’lik pazar payı ile birinci sırayı kazandırdı ve bu sayede marka, bu yıl rakibi Tesla’yı geride bıraktı. En popüler modeli, 248 adet satılan SEAL U DM-i plug-in hibrit SUV oldu.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English